I SA/Po 1008/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 02 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków MK i EK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M i EK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za bezzasadne postanawia: 1) oddalić wniosek MK o przyznanie prawa pomocy, 2) oddalić wniosek EK o przyznanie prawa pomocy. Skarżący M i EK złożyli sporządzone na urzędowych formularzach w dniu [...] wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnienie podali, że uzasadnienie ich wniosków zawierają pisma z dnia [...] kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego, z [...] kierowane do WSA oraz pismo procesowe z dnia [...] kierowane do WSA, a zwłaszcza powołany w pkt 2 tego pisma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt FSK 2992/11, w którym stwierdzono, że Urzędy Skarbowe nie mogą łączyć przychodów o stopach opodatkowania różnych, tak jak to uczynił Urząd Skarbowy, łącząc ich emerytury opodatkowane podatkiem [...] z podatkiem [...] od podatku "Belki" od depozytów bankowych. Skarżący podali, że zapłacony podatek "Belki" za lata [...] wynosi [...] łącznie, a zwrot podatku od kwoty wolnej od podatku [...], a zatem dla skarżącego i skarżącej to kwota [...] plus należne odsetki za zwłokę. Skarżący podali, że ich dochody z tytułu emerytury za [...] wynoszą łącznie [...], a łącznie podatki ze stopy 18% to kwota 6.054,- zł. Pobrany podatek "Belki" za 5 lat to kwota ze stopy [...] [...], a średnio za rok to kwota [...] – różnica in + [...]. Podatek "Belki" miał być zlikwidowany w roku [...], przy czym pobierany jest dalej. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek o podwyższenie kwoty wolnej od podatku – Sejm R.P. w dniu [...] odrzucił wniosek i utrzymał kwotę wolną na poziomie [...] na [...]. Z oświadczeń skarżących wynika, że pozostają razem w związku małżeńskim, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej. Skarżący posiadają dom jednorodzinny o pow. [...] m2, działkę rekreacyjną o pow. [...] m2, oszczędności w wysokości [...], samochód osobowy marki V, rok produkcji [...], pojemność skok. [...] o przebiegu [...] km, rok produkcji [...]. Skarżący podali, że otrzymują emerytury, emerytura skarżącego wynosi [...] brutto, emerytura skarżącej [...] brutto. Skarżący wskazali, że uzyskują dochody okresowe z odsetek kapitałowych od depozytów. Do wniosku załączyli roczne obliczenia podatku przez organ rentowy za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. Hanna Knysiak - Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). Biorąc pod uwagę złożone przez skarżących oświadczenia stwierdzić należy, że nie wykazali oni przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym. Wskazać bowiem należy, że ze złożonych przez skarżących oświadczeń wynika, że wnioskodawcy pozostają w związku małżeńskim, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w ich małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Małżonkowie posiadają dom jednorodzinny o pow. [...] m2, działkę rekreacyjną o pow. [...] m2, samochód osobowy marki V z [...] oraz oszczędności w wysokości [...]. Skarżąca uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury w wysokości [...], skarżący z tytułu emerytury w wysokości [...]. W ocenie referendarza sądowego skarżący z posiadanych oszczędności (na dzień złożenia wniosków o przyznanie prawa pomocy w wysokości [...]) są w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, t.j. koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego. W tym miejscu wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjęto, że posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 14.10.2004r., sygn. akt FZ 466/04, niepubl., z 21.02.2005r., sygn. akt FZ 610/04, niepubl., z 25.10.2012r., sygn. akt I OZ 806/12 publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano prawo pomocy udzielane jest w zasadzie osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku. Natomiast skarżący do grona takich osób nie należą. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.