I SA/Po 1014/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-08-04

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, gdy przedmiotem postępowania jest prawo majątkowe (nadpłata podatku), które podlega sukcesji podatkowej, należy zawiesić postępowanie sądowe?
Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przypadku nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, która jest prawem majątkowym podlegającym sukcesji podatkowej na rzecz spadkobierców, nie zachodzi wyjątek od obowiązku zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania następuje od dnia zdarzenia, które je spowodowało, a czynności procesowe podjęte po tym zdarzeniu, bez wiedzy o nim, należy traktować jako niebyłe.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W trakcie postępowania sądowego, po doręczeniu wezwań do uzupełnienia braków formalnych i uiszczenia wpisu, Sąd powziął informację o śmierci skarżącej. Urząd Miejski w K. potwierdził, że skarżąca zmarła w dniu 26 czerwca 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. (PIT-36); postanawia zawiesić postępowanie. Skarżąca pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wymienioną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W związku z brakami formalnymi skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 maja 2015 r. wezwano skarżącą do podpisania skargi bądź też ewentualnie do nadesłania jej podpisanego odpisu. Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2015 r. wezwano skarżącą do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Odpisy obu wyżej wymienionych zarządzeń wraz z pouczeniem o skutkach nieuzupełnienia w terminie braków formalnych oraz z odpisem odpowiedzi na skargę nadano do skarżącej. Kierowana do skarżącej korespondencja została jednak zwrócona do Sądu z adnotacją doręczyciela informującą o śmierci skarżącej (k. [...] akt sądowych). Mając powyższe na uwadze, zarządzeniem z dnia 22 lipca 2015 r. zwrócono się do Urzędu Miejskiego w K. o wskazanie daty śmierci skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu – Urząd Miejski w K. pismem z dnia 24 lipca 2015 r. wskazał, że skarżąca zmarła w dniu 26 czerwca 2015 r. (k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") - Sąd zawiesza postępowanie z urzędu: w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Zgodnie z kolei z dyspozycją art. 124 § 3 p.p.s.a. - nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Co istotne w odniesieniu do realiów poddanej sądowej kontroli sprawy zgodnie z art. 124 § 2 p.p.s.a. - w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. Odnosząc przytoczone powyżej regulacje do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wywołane skargą postępowanie podlega zawieszeniu. Jak wynika bowiem z informacji przekazanej przez Urząd Miejski w K. skarżąca zmarła w dniu 26 czerwca 2015 r. Stosownie do dyspozycji art. 124 § 2 p.p.s.a., od tego też dnia skutek wywiera zawieszenie postępowania. W związku z tym mającą miejsce w dniu 02 lipca 2015 r. próbę doręczenia skarżącej korespondencji zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych należy uznać za bezskuteczną. W doktrynie wskazuje się bowiem, że w razie podejmowania przez Sąd - z uwagi na brak wiedzy o istniejącej przesłance zawieszenia postępowania czynności procesowych w czasie od nastąpienia zdarzenia skutkującego zawieszeniem postępowania ze skutkiem ex tunc do czasu ogłoszenia lub podpisania postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania – podjęte czynności należy traktować jako niebyłe [por. M. Niezgódka-Medek, w: A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013 – dokument LEX nr 148402]. Warto ponadto zaznaczyć, że w sprawie nie znajduje zastosowania wyjątek przewidziany w art. 124 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Wskazać w kontekście tej regulacji należy, że objęta skargą decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadpłata podatku jest prawem majątkowym, które nie jest ściśle związane z osobą zmarłego, stosownie bowiem do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) - spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Z powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że nadpłata jako prawo majątkowe jest przedmiotem sukcesji podatkowej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 oraz art. 131 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło