I SA/Po 1014/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-16
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, samotnie wychowująca dziecko i posiadająca jedynie dochód z wynagrodzenia za pracę oraz mieszkanie, ale nieposiadająca innych aktywów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnosądowym. Wnioskodawczyni, będąca samotną matką wychowującą uczącego się syna, z ograniczonym dochodem i bez innych znaczących aktywów, spełniła te przesłanki.Stan faktyczny
Skarżąca IP złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała, że jest samotną matką wychowującą syna, jej dochód jest niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a jedynym posiadanym majątkiem jest mieszkanie. Skarżąca nie otrzymuje alimentów na syna.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IP o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi IP na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ulgi podatkowej w opłacie od posiadania psa w latach 2011-2013 postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżąca IP pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, który uzupełniła na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] w dniu [...]. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest matką samotnie wychowującą syna, który uczy się w Liceum Ogólnokształcącym. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawczyni podała, że nie otrzymuje na syna alimentów. Wnioskodawczyni wskazała, że dochód w wysokości [...] wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb, przy wyrzeczeniu się niejednokrotnie warzyw i owoców, które powinny stanowić codzienny dodatek witamin potrzebnych dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju. Skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości ok. [...], nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, syn nie posiada majątku. Skarżąca podała, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje dochód netto w wysokości [...]. Zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie ma środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych, jak i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą syna, który uczy się. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje kwotę w wysokości [...] i nie otrzymuje alimentów na syna. Skarżąca poza mieszkaniem nie posiada żadnego innego majątku.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło