I SA/Po 1018/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości w 2002r. postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący JW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi. Wskazał, że razem z małżonką żyje skromnie. Wnioskodawca nie może sprzedać samochodu, ponieważ jest mu potrzebny do wykonywania pracy. Oświadczył, że nie ma możliwości poczynienia oszczędności w celu uiszczenia wpisu od skargi. Żona jego choruje i w związku z tym ponosi koszty leczenia. Podał, że wnosi również o ustanowienie adwokata, ponieważ nie zna przepisów prawa, a nie stać go na jego wynajęcie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy, którego wartość rynkowa wynosi [...] zł. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto, małżonka nie pracuje. Wnioskodawca wskazał, że z uzyskiwanego dochodu opłaca ZUS, podatki, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, kanalizację i zobowiązania kredytowe. Na wezwanie z dnia [...] J W w odpowiedzi z dnia [...] podał, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: gaz (okres grzewczy około [...], pozostały okres [...]), energia elektryczna około [...], woda [...], kablówka [...], ubezpieczenie samochodu [...] na kwartał, podatek od nieruchomości [...] na kwartał, koszty leczenia i zakupu lekarstw [...], telefony komórkowe około [...], paliwo do samochodu [...], raty kredytów łącznie [...], przy czym pomimo wezwania nie wskazał na co kredyty zostały zaciągnięte, jaki jest harmonogram spłat rat. Skarżący posiada samochód osobowy marki C, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Wnioskodawca oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie korzystają z pomocy opieki społecznej i nie uzyskują dodatkowych dochodów. Wskazał, że konto bankowe od [...] zostało zablokowane przez Urząd Skarbowy na poczet zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości. Do pisma załączył m.in. zeznania o wysokości uzyskanego przychodu i wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok [...], z których wynika, że przychód skarżącego w [...] wyniósł [...], natomiast w [...][...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 ustawy). Art. 246 § 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważy również należy, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienia od uregulowania tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada dom, działkę gruntu, samochód osobowy, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto. Skarżący oświadczył, że na spłatę rat kredytów przeznacza miesięcznie [...]. Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wskazał na co kredyty zostały zaciągnięte i jaki jest harmonogram spłat rat. Jednakże z oświadczenia skarżącego złożonego do sprawy o sygn. akt [...] wynika, że kredyty te zostały udzielone na prywatne potrzeby skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić go od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek na opłacenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli, tym bardziej, że to skarżący zainicjował postępowanie podatkowe, gdyż pismem z dnia [...] wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości w [...], a następnie postępowanie sądowoadministracyjne. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że J W nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek