I SA/Po 1023/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr) Sędziowie NSA Irena Konieczna Sylwester Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 06 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych o d d a l a s k a r g ę /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska /-/I.Konieczna Organ Egzekucyjny - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika M. K. na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nr [...]z dnia [...]i [...]z dnia [...] przez Wierzyciela Pierwszy Urząd Skarbowy w P. obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r. w kwocie [...] zł. oraz za miesiąc maj 2001 r. w kwocie [...] zł. Przed przystąpieniem do czynności egzekucyjnych M.K. zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostało doręczone upomnienie, zawierające wezwanie do dokonania zapłaty należności z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Realizując tytuły wykonawcze w dniu [...]organ dokonał na poczet zaległości objętej tytułem wykonawczym o nr [...]zajęcia ruchomości przypisując koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł i o nr [...]zajęcie rachunku bankowego, przyjmując koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł. Pismem z dnia sierpnia 2001 r. M.K. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P.z wnioskiem o zwrot naliczonych kosztów egzekucyjnych, ponieważ wydana w dniu 14 maja 2001 r. decyzja organu podatkowego stwierdzała nadpłatę podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r. wraz z odsetkami w kwocie [...] zł i dlatego jego zdaniem organ egzekucyjny niesłusznie wystawił "tytuły egzekucyjne". Postanowieniem z [...]o odpowiednim numerze Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P.odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych, ponieważ stwierdził, że koszty te są zasadne. W uzasadnieniu dokonując rozliczenia nadpłaty wraz z odsetkami w kwocie [...] zł za grudzień 1999 r. podkreślił, że kwota powyższa została zaliczona na poczet podatku VAT za marzec 2001 r. Przypis podatku od towarów i usług za marzec 2001 r. wynosił [...] zł i zaliczenie kwoty [...] zł spowodowało, że zaległość się umniejszyła, lecz nadal pozostawała w wysokości [...] zł. i na tą zaległość został wystawiony tytuł wykonawczy o nr [...] W zażaleniu na to postanowienie dłużnik M. K. nadal twierdzi, że prowadzone postępowanie egzekucyjne było zbędne, ponieważ organ błędnie rozliczył istniejącą nadpłatę, a tym samym niesłusznie obciążył go kosztami egzekucyjnymi. Izba Skarbowa w P.postanowieniem z [...]utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych o nr [...]wyrażając następujący pogląd prawny. Stanowisko organu I instancji jest zgodne z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ koszty egzekucyjne związane z prowadzeniem egzekucji obciążają dłużnika. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zwrotu należności z tytułu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami w przypadku gdy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Natomiast organ egzekucyjny dysponując odpowiednimi tytułami wykonawczymi był zobowiązany do czynności egzekucyjnych. Powyższe postanowienie zaskarżył pełnomocnik dłużnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą, w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie prawa materialnego art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem pełnomocnika organy egzekucyjne dowolnie uznały, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu kosztów zbędnego postępowania egzekucyjnego. Poza tym pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, ponieważ uchybienia zostały spowodowane przez organ podatkowy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi, jednocześnie podkreśla, że decyzja z [...]uzupełniająca decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]stwierdzająca nadpłatę w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. została decyzją z[...]. uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W związku z tym sprawa odsetek nie jest rozstrzygnięta pomiędzy skarżącym (dłużnikiem) a wierzycielem Pierwszym Urzędem Skarbowym w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organy I i II instancji dopuścił się naruszenia prawa. Niesporne w sprawie jest, ze wierzyciel Pierwszy Urząd Skarbowy w P. wystawił dwa tytuły egzekucyjne z dnia[...]. o nr [...]i z dnia [...]o nr[...], które obejmowały zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 i za miesiąc maj 2001 r. Postępowanie egzekucyjne w sprawie prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 26 lutego 1991 r. Dz.U. z 1991 r. nr 36 poz. 161 ze zm.) która obowiązywała w dacie wystawienia przez wierzyciela tytułów wykonawczych. Wystawienie tytułu wykonawczego przez wierzyciela rodzi ten skutek, że organ egzekucyjny jest zobowiązany wszcząć postępowanie egzekucyjne, ale przed przystąpieniem do właściwych czynności egzekucyjnych musi doręczyć upomnienie co w sprawie uczynił. Wprawdzie organ egzekucyjny nie ma prawa do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 cyt. ustawy), bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego (por. wyrok NSA z 24.VI.1999 r. I SA/Po 2576/98 opublikowany w Biuletynie Skarbowym z 30.I.2000 r.) to jednak organ egzekucyjny nie jest zwolniony od oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna ze względów merytorycznych, o których stanowi art. 33 pkt. 1 i 2 ustawy. Chodzi tu m.in. o sytuację kiedy obowiązek w ogóle nie istnieje. Organ egzekucyjny w rozpatrywanej sprawie nie uczynił postępowania egzekucyjnego jeszcze jedną płaszczyzną na której dokonuje się kontroli decyzji merytorycznych. Należycie wypełnił obowiązek zbadania czy egzekucja jest dopuszczalna na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych oraz dokonał zajęcia ruchomości i rachunku bankowego przypisując koszty egzekucyjne. Zgodnie z brzmieniem art. 64 § 1 cyt. ustawy zobowiązany - dłużnik ponosi wszelkie koszty egzekucyjne, które podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny I instancji wykonując tytuły wykonawcze był zobowiązany zgodnie z cytowanym powyżej przepisem naliczyć stosowne opłaty - koszty za ich realizację. W dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i w dacie wydania postanowienia 13 grudnia 2001 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. nie obowiązywał przepis art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na który powołał się w skardze pełnomocnik, ponieważ został dopiero wprowadzony nowelizacją tekst jednolity z 1 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 110, poz. 968) z datą ogłoszenia w dniu 18 lipca 2002 r. Sąd podziela pogląd organu egzekucyjnego II instancji wyrażony w odpowiedzi na skargę, że na dzień wydania zaskarżonych postanowień - sprawa spornych odsetek od stwierdzonej nadpłaty nie została ostatecznie rozstrzygnięta, ponieważ Izba Skarbowa decyzją z [...]uchyliła zaskarżoną decyzję z dnia [...]uwzględniającą decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]o odpowiednim numerze w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zebrany materiał dowodowy przez organ I i II instancji oraz jego ocena zdaniem Sądu nie narusza art. 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec stwierdzenia, że brak jest podstaw do przyjęcia niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego, które powodowałoby podstawę do zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem materialnym i procesowym i Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska /-/I.Konieczna LF