I SA/Po 1023/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2016 r na posiedzeniu niejawnym wniosku PW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi PW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący PW wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który uzasadnił brakiem środków na opłaty. Z oświadczenia skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i z bratem. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, papierów wartościowych, wierzytelności, posiada natomiast oszczędności na rachunku w wysokości [...], [...], w gotówce posiada [...]. Wnioskodawca posiada również samochód marki S, ojciec skarżącego posiada samochód marki A. Skarżący podał, że posiada laptopa S, telewizor S, telefon S. Wnioskodawca podał, że jest na utrzymaniu rodziców. Z oświadczeń skarżącego wynika, że studiuje na studiach dziennych, nie uzyskuje dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, brat również nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców, ojciec jako kierowca uzyskuje dochód netto w wysokości [...], matka pracuje w przedszkolu i z tego tytułu uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...], przy czym: [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. Hanna Knysiak - Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). Biorąc pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenia stwierdzić należy, że nie wykazał on przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, t.j. w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazać bowiem należy, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i z bratem. Skarżący i jego brat nie uzyskują żadnych dochodów, pozostają na utrzymaniu rodziców, rodzice uzyskują dochód netto w łącznej kwocie [...]. Skarżący posiada samochód marki S oraz na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, t.j. na dzień [...] oszczędności w wysokości [...] na rachunku bankowym, [...] oraz w wysokości [...] w gotówce. W ocenie starszego referendarza sądowego skarżący z posiadanych oszczędności (na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy łącznie w wysokości [...], [...]) jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, t.j. koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi) oraz koszty zastępstwa procesowego. W tym miejscu wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjęto, że posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 14.10.2004r., sygn. akt FZ 466/04, niepubl., z 21.02.2005r., sygn. akt FZ 610/04, niepubl., z 25.10.2012r., sygn. akt I OZ 806/12 publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano prawo pomocy udzielane jest osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku. Natomiast skarżący do grona takich osób nie należy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.