I SA/Po 1024/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-07-04
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów, nie posiada środków pieniężnych ani majątku, a jej jedyny udziałowiec również jest w trudnej sytuacji finansowej, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Spółce w likwidacji, która wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, zwłaszcza gdy jedyny udziałowiec spółki również nie dysponuje wystarczającymi środkami.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A, będąca w likwidacji, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Spółka argumentowała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów, jest w trakcie likwidacji, nie prowadzi działalności, nie uzyskuje przychodów i nie posiada majątku. Jej jedyny udziałowiec również jest w trudnej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą spółkę od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej spółki doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2013 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od sierpnia do października 2013 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej spółki doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
Skarżąca A pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest w trakcie likwidacji i nie stać jej na uiszczenie wpisu sądowego. Skarżąca podała, że wniosła o upadłość, ale ze względu na brak majątku nie stać jej na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Spółka podała, że nie posiada środków pieniężnych na zatrudnienie doradcy podatkowego, a likwidator spółki nie ma żadnego doświadczenia w sprawach podatkowych. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych [...], zysk lub strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...]. Skarżąca podała, że nie ma rachunków bankowych. Spółka wskazała, że ma jedynie zaległości do Urzędu Skarbowego, które są przedmiotem niniejszego sporu.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że w okresie [...] nie uzyskała żadnych przychodów, koszty w tym okresie oscylują w wysokości [...] na co składają się koszty sporządzenia, wysłania i obsługi korespondencji. Skarżąca podała, że nie sporządziła sprawozdania finansowego za [...] z uwagi na zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka podała, że w [...] również nie prowadziła działalności, t.j. nie uzyskiwała przychodów i nie ponosiła kosztów. Skarżąca oświadczyła, że nie sporządza raportów kasowych i nie posiada rachunków bankowych. Spółka nie zatrudnia pracowników. Z uwagi na zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej spółka nie sporządza również deklaracji VAT-7. Spółka nie posiada siedziby, telefonów, nie ma księgowości, nie korzysta z obsługi prawnej. Koszty miesięczne wynoszą ok. [...] na co składają się koszty sporządzenia, wysłania i obsługi korespondencji. Z pisma spółki wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki jest słaba, poniżej krajowej. Udziałowiec nie posiada stałego źródła dochodu, nie posiada oszczędności ani żadnych składników majątkowych. Spółka nie zwracała się z żądaniem uiszczenia dopłat z uwagi na obowiązujące przepisy K.s.h., które regulują tę kwestię. Umowa spółki nie przewiduje dopłat przez udziałowca. Spółka podała, że udziałowiec nie udzielił jej pożyczek. Do pisma załączyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...], którym 1. zwolniono dłużnika od uiszczenia opłaty sądowej od wniosku w kwocie [...], 2. oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika A, 3. nieuiszczonymi kosztami postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości obciążono Skarb Państwa – Sąd Rejonowy.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca przedłożyła niepodpisane oświadczenie od udziałowca, które następnie na wezwanie z dnia [...] uzupełniła pismem z dnia [...] (data nadania listem poleconym [...] – k. nr [...] akt sąd.). Z załączonych oświadczeń wynika, że udziałowiec spółki z tytułu umowy o pracę uzyskuje ok. [...] miesięcznie. Udziałowiec spółki nie posiada udziałów w innych spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej w innej spółce, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada nieruchomości, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Do pisma załączono kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] sporządzonych przez udziałowca spółki oraz historię rachunku bankowego prowadzonego przez B za okres [...], z którego wynika, że saldo rachunku jest ujemne i wynosi [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez spółkę oświadczeń wynika, że skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a wobec tego zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca spółka jest w likwidacji, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych przychodów. Spółka nie posiada rachunków bankowych oraz środków finansowych w kasie, nie posiada również żadnego majątku. Z oświadczeń skarżącej wynika, że spółka nie zatrudnia pracowników. Z oświadczeń skarżącej spółki wynika również, że jej jedyny udziałowiec nie posiada środków finansowych oraz majątku, z którego spółka mogłaby uzyskać środki na poniesienie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło