I SA/Po 1032/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Janusz Ruszyński WSA Katarzyna Wolna-Kubicka(spr) Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2006. oddala skargę /-/K. Wolna-Kubicka /-/J. Małecki /-/J. Ruszyński Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta określił T. A. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2006r. za pojazd o nr rej. [...] w wysokości 656,38 zł, płatne w ratach (pierwsza rata w wysokości 328,-zł płatna do 15 lutego 2006r., druga rata w wysokości 328,-zł płatana do 15 września 2006r.). W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy, powołując się na treść art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa podkreślił, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, iż podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, podatnicy podatku od środków transportowych obowiązani są składać w terminie do 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu deklarację na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu- wówczas w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 4 powyższej ustawy, podatnicy podatku od środków transportowych uiszczają podatek bez wezwania, co oznacza, że na podatnikach tych ciąży obowiązek terminowego uiszczenia podatku w wysokości uregulowanej przepisami podatkowymi. Na podstawie danych Wydziału Finansowego Urzędu Miasta ustalono, że od dnia [...] T. A. jest właścicielem samochodu ciężarowego, nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu 3,5 tony. Obowiązująca stawka podatku od środków transportowych na 2006r. od samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu od 3,5 tony do 5,5 tony wynosi 656,38 zł. A zatem z uwagi na fakt, że strona nie złożyła stosowanej deklaracji, Prezydent Miasta, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, określił T. A. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2006r. w wysokości 656,-zł. Od powyższej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji podatnik złożył odwołanie z dni [..]., w którym podkreślił, że będący jego własnością samochód ciężarowy posiada masę dopuszczalną do 3,5 tony. W ocenie odwołującego, ustawodawca zwolnił z opłaty samochody o masie dopuszczalnej od 0 do 3,5 tony, a opodatkował samochody od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Wskazał zatem, że dopuszczalna masa całkowita jego samochodu zamyka się w przedziale od 0 do 3,5 tony, podczas gdy opodatkowanie dotyczy pojazdów o masie od 3,5 tony z wyłączeniem liczby 3,5. T. A. podkreślił również, że w powyższej kwestii prawo jest czytelne i nie ma podstaw do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych, gdyż strona nie posiada pojazdu podlegającego opodatkowaniu. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: 1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton; 2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; 3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; 4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; 5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 1) autobusy. W oparciu o powyższe przepisy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentacji odwołującego, że w odniesieniu do samochodów ciężarowych ustawodawca wyłączył opodatkowanie pojazdów o masie równej 3,5 tony. W ocenie Kolegium, stanowisko strony jest błędne, bowiem określenia "do" i "od" zawierają w sobie wielkość graniczną. Właśnie owa wielkość - masa równa 3,5 tony stanowi punkt statyczny, w którym parametry spornego pojazdu podpadają pod hipotezę normy prawa podatkowego. Organ odwoławczy powołał się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2004r., sygn. akt FSK 154/04, zgodnie z którym opodatkowanie samochodów ciężarowych o DMC= 3,5 t wypływa z bezpośredniego rozumienia tekstu ustawy (bez potrzeby dokonywania jego interpretacji), albowiem w języku polskim zwrot "od 3,5 tony" obejmuje wszystkie pojazdy, które ważą 3,5 tony i więcej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przy tym, że co prawda poglądy prawne NSA są wiążące tylko w poszczególnych sprawach, w których Sąd ten orzekał, to jednak praktyczne ich znaczenie jest doniosłe zarówno dla orzecznictwa sądowego, jak również dla praktyki stosowania prawa. Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się podstawą wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze z dni [...] T. A. podkreślił, że nie posiada samochodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu podatku od środków transportowych. Oświadczył, że pojazd jego waży 1.758 kg, a dopuszczalna ładowność wynosi 1.742 kg, czyli jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3.500 kg. Jak podniósł następnie skarżący, ustawodawca nie użył pojęcia o DMC równiej lub wyższej 3,5 t, tak jak to zrobił w przypadku samochodów znajdujących się w następnym przedziale. Skarżący zarzucił zatem, że organ odwoławczy nie podał precyzyjnej wykładni prawa, lecz oparł się jedynie na domniemaniach, stwierdzając, że parametry spornego pojazdu podpadają pod hipotezę normy prawa podatkowego, oraz, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest sprzeczna z własną interpretacją organu. W konkluzji strona podkreśliła, że wolą ustawodawcy w spornym okresie nie było objecie podatkiem samochodów o masie całkowitej do 3,5 t, ponieważ od 2008r. zmieniono sporne "od" na precyzyjne i jednoznaczne określenie "powyżej". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia argumentów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peiuś). W niniejszej sprawie kwestią sporną jest to, czy będący własnością skarżącego samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Stosownie zatem do art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 powyższej ustawy podatkowej, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych (...). Podmioty, o których mowa powyżej są obowiązane: składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności oraz wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powołując się przy tym na wyrok NSA z dnia 20 lipca 2004r., sygn. akt 154/04, publ. w ONSAiWSA 2004/2/35, przepis powyższy jest jasny, a domaganie się jego interpretacji oznacza żądanie wyjścia poza bezpośredni sens tekstu ustawy. Jeżeli zatem dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosi 3,5 tony - podlega on opodatkowaniu tym podatkiem. Do rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne dokonanie interpretacji prawa, wystarczyło bezpośrednie rozumienie tekstu prawnego, zgodnie z mającą prymat w procesie interpretacji przepisów prawa wykładnią językową. Jak wynika z niewątpliwych ustaleń faktycznych, skoro masa całkowita samochodu marki Ford Transit, który należał do skarżącego, wynosiła 3,5 tony, to na podstawie bezpośredniego rozumienia tekstu prawnego, organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że podlegał on opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, gdyż w języku polskim zwrot "od 3,5 tony" obejmuje wszystkie pojazdy, które ważą 3,5 tony i więcej. Nie powstała zatem wątpliwość interpretacyjna w myśl zasady, że jasny tekst nie wymaga interpretacji (clara non sunt interpretanda). Przyjęta w polskim orzecznictwie sądowym koncepcja wykładni prawa, która w prawie wspólnotowym znajduje odpowiednik w doktrynie acte clair, wymaga, aby wykładnia prawa była dokonywana tylko w sytuacji wątpliwości interpretacyjnej, czyli niejasnego tekstu prawnego. Powyżej zaprezentowane orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść można i do stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Skład orzekający stwierdza zatem, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły prawa. Wbrew stanowisku skarżącego, decyzja organu odwoławczego oparta została na prawidłowo przeprowadzonej analizie przepisów prawa, popartej orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego doniosłość ma wpływ na praktykę stosowania prawa i wyznaczanie linii orzeczniczej. Z tego powodu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlega zatem oddaleniu ./-/K.Wolna-Kubicka /-/J. Małecki /-/J. Ruszyński