I SA/Po 1032/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-01

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Skarżąca utrzymuje się z emerytury netto, nie posiada majątku ani innych źródeł dochodu, a ponoszone przez nią wydatki uniemożliwiają uiszczenie kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca LS wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z emerytury po potrąceniach komorniczych, nie posiada zdolności kredytowej ani oszczędności, a uiszczenie wpisu zagroziłoby jej egzystencji. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada żadnych nieruchomości ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 01 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi LS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007 r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca LS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...], po odliczeniu potrąceń komorniczych pozostaje jej na utrzymanie kwota w wysokości [...]. Skarżąca podała, że nie ma zdolności kredytowej, nie może liczyć na pożyczkę ze względu na zadłużenie i zajęcia komornicze. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, uiszczenie wpisu w wysokości [...] wiązałoby się z zagrożeniem dla jej egzystencji. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżąca podała, że ponosi stałe wydatki w wysokości [...], przy czym [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że nie ma kredytów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest wdową, ma [...] [por. postanowienie z wniosku o prawo pomocy z dnia [...], sygn. akt [...], publ. w Internecie na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl], utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] netto, a zatem nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło