I SA/Po 1033/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2009 r. - marzec 2010 r., maj 2010 - wrzesień 2010 r., styczeń 2011 - luty 2011 r., kwiecień 2011 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący JN pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że na skutek sytuacji osobistej, rodzinnej i finansowej w jakiej znalazł się po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, a także na skutek choroby, będąc obciążony w [...] części opłatami za media, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Jedynym jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] netto. Wnioskodawca podał, że od [...] pozostaje w rozdzielności majątkowej, małżonkowie pozostają również w nieformalnej separacji. Skarżący podał, że rachunki za media wynoszą [...] miesięcznie, z czego on ponosi koszty w wysokości [...]. Skarżący wskazał, że spłaca zaległości w ZUS w kwocie [...] oraz raty kredytu w wysokości [...]. Łączne obciążenia wynoszą [...], a zatem na wyżywienie i inne koszty pozostaje mu kwota w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że mieszka w domu żony, ale małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawca zajmuje jeden pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Skarżący podał również na co choruje. Skarżący oświadczył, że otrzymuje rentę w wysokości [...] brutto. Wyjaśnił, że poza rentą nie ma innego dochodu, kredyt zaciągnął natomiast na leczenie i rehabilitację, gdyż w NFZ były bardzo odległe terminy, a jemu groził wózek inwalidzki. Wnioskodawca wskazał, że czeka na operację, której termin wyznaczono na [...]. Do wniosku załączył m.in. fakturę za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że dom, w którym mieszka, nigdy nie należał do wspólnego majątku małżonków, lecz został przyjęty notarialnie przez żonę od jej rodziców, gdy ukończyła [...] lat. Współwłaścicielem domu jest również matka jego żony. Wnioskodawca podał, że małżonka uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] netto. Małżonka i skarżący ponoszą po połowie opłaty za media. Wnioskodawca podkreślił, że każdy z małżonków prowadzi osobne gospodarstwo domowe (wyżywienie, lekarstwa, środki czystości, koszty leczenia). Skarżący podał również, że pozostaje w nieformalnej separacji z żoną i nie rozmawia z nią od dłuższego czasu. Wnioskodawca oświadczył, że on i jego żona nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Podał, że poza rentą nie uzyskuje żadnych dochodów. Wyjaśnił, że małżonka poza domem, w którym mieszka wnioskodawca, nie posiada innych nieruchomości, nie posiada również oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Do pisma załączył wypis umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w dniu [...], odpis decyzji ZUS z dnia [...], odpis zeznania rocznego podatkowego za [...], odpis aneksu do umowy pożyczki, kserokopię harmonogramu spłaty kredytu, wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez A za okres [...], fakturę dokumentującą zakup opału. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, małżonkowie pozostają w separacji faktycznej, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący choruje, utrzymuje się z renty, która podlega częściowemu zajęciu przez ZUS, żona skarżącego uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę. Skarżący nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności, małżonka posiada dom, który otrzymała w wieku [...] lat od rodziców, nie posiada innego majątku oraz oszczędności. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.