I SA/Po 104/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi BG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. postanawia: przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Pismem z dnia [...] BG wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wskazaną w sentencji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] ww. skarga została odrzucona z powodu jej nieopłacenia w terminie. Pismem z dnia [...] strona reprezentowana przez pełnomocnika wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazując, że o nieuiszczeniu wpisu sądowego dowiedziała się dopiero w dniu [...] z postanowienia z dnia [...] o odrzuceniu skargi. Jako uzasadnienie wniosku wskazała, że w okresie obejmującym dni od [...] (pierwsze awizowanie przesyłki) do [...] (zwrot przesyłki) na bieżąco sprawdzała skrzynkę na korespondencję znajdującą się na posesji oznaczonej adresem W [...] i nie znalazła w niej jakiegokolwiek awiza odnoszącego się do przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W konsekwencji tego nie była w stanie powziąć wiadomości o obowiązku dokonania wpłaty tytułem wpisu, co z kolei zadecydowało o tym, że nie mogła zrealizować tej czynności. Ponadto strona wysłała pismo reklamacyjne do Urzędu Pocztowego w sprawie nieuzasadnionego zwroty przesyłki, a nadto wystąpiła do Sądu z wnioskiem o wszczęcie procedury reklamacyjnej. W dniu [...] do Sądu wpłynęła odpowiedź Poczty Polskiej na złożoną przez stronę skarżącą reklamację dotyczącą awizowania przesyłki zawierającej wezwanie z [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W piśmie tym wskazano, że osoba doręczająca przedmiotową przesyłkę nie jest już pracownikiem Poczty Polskiej, dlatego też nie ma możliwości weryfikacji prawidłowości awizowania spornej przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 4 P.p.s.a.).. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, publ. w Internecie na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo. Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a w szczególności takiej staranności należy oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", LEX 2013, wyd. V). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 87 P.p.s.a. W przekonaniu Sądu strona uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności uprawdopodobniła swoje twierdzenia o wadliwości doręczenia jej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego. Z treści odpowiedzi na reklamację wynika bowiem, że Poczta Polska nie jest wstanie zweryfikować prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie z [...] o uiszczeniu wpisu sądowego. Podkreślić należy, że na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. W tym celu strona skarżąca wszczęła postępowanie reklamacyjne, które miało doprowadzić do zweryfikowania podjętych przez operatora pocztowego czynności związanych z doręczeniem przesyłki. Brak jest jednak potwierdzenia, że istotnie operator pocztowy dostarczył awiza, ponieważ osoba doręczająca przedmiotową przesyłkę nie jest już pracownikiem Poczty Polskiej, dlatego też nie ma możliwości weryfikacji prawidłowości awizowania spornej przesyłki. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że w sprawie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Wobec tego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.