I SA/Po 1040/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 08 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi KM na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca KM pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...], uzupełniony w dniu [...], wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że posiada wykształcenie podstawowe, prowadzi gospodarstwo rolne i nigdy nie miała do czynienia z kwestiami prawnymi, nie rozumie argumentów prawnych wymaganych przez sąd. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Skarżąca posiada dom, [...] użytków rolnych, budynek składowo-produkcyjny oraz garaże. Wnioskodawczyni podała, że posiada oszczędności w wysokości [...] z przeznaczeniem na zakup gruntów rolnych oraz kombajn rolniczy z [...], ciągnik rolniczy z [...], samochód osobowy marki M z [...]. Skarżąca wyjaśniła, że budynek mieszkalny jest w dobrym stanie, nieruchomość rolna i budynki gospodarcze nie są obciążone hipoteką, również maszyny rolnicze nie są obciążone zastawem. Skarżąca podała, że mąż uzyskuje dochody z emerytury w wysokości [...] , skarżąca z tytułu emerytury otrzymuje [...], z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że polecenie likwidacji stada w [...] doprowadziło ją do strat, które do chwili obecnej są odczuwalne. Skarżąca podała, w roku [...] poniosła stratę w wysokości [...]. Wnioskodawczyni podała, że ponosi miesięcznie następujące koszty: [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. Hanna Knysiak - Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). Biorąc pod uwagę złożone przez skarżącą oświadczenia stwierdzić należy, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym. Wskazać bowiem należy, że ze złożonego przez skarżącą oświadczenia sporządzonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Małżonkowie posiadają dom, nieruchomość rolną o pow. [...], budynek składowo-produkcyjny oraz garaże. Posiadają również maszyny rolnicze – kombajn z [...], ciągnik rolniczy z [...] oraz samochód osobowy marki M z [...]. Skarżąca uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury w wysokości [...] oraz z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...], małżonek skarżącej z tytułu emerytury w wysokości [...]. Z uzyskiwanych dochodów ponoszą opłaty za media, kupują lekarstwa, opał, ponoszą również koszty pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Z oświadczenia skarżącej wynika, że posiadają również oszczędności w wysokości [...], które chcą przeznaczyć na zakup gruntów rolnych. W ocenie referendarza sądowego skarżąca z posiadanych oszczędności jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, t.j. koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego. W tym miejscu wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjęto, że posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 14.10.2004r., sygn. akt FZ 466/04, niepubl., z 21.02.2005r., sygn. akt FZ 610/04, niepubl., z 25.10.2012r., sygn. akt I OZ 806/12 publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano prawo pomocy udzielane jest w zasadzie osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku. Natomiast skarżąca do grona takich osób nie należy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.