I SA/Po 1040/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-12-14

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Katarzyna Nikodem, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana klasyfikacji gruntu, która nastąpiła po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana klasyfikacji gruntu, która nastąpiła po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przesłanka ta wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, a nie powstały później. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postanowienie o wznowieniu postępowania zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu własnej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i ustaleniu nowego wymiaru podatku od nieruchomości. Podstawą wznowienia postępowania była zmiana klasyfikacji gruntu, która nastąpiła po wydaniu pierwotnej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 240 § 1 pkt 5, wskazując, że nowe okoliczności faktyczne nie istniały w dniu wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, a także uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta o wznowieniu postępowania podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi WM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Prezydent Miasta P. – wydaną w wyniku wznowienia postępowania – decyzją z dnia 20 września 2016 r., nr [...] skierowaną do W. M. (dalej zwanego również skarżącym) uchylił decyzją własną z dnia 12 stycznia 2012 r., nr [...] ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. na kwotę [...]zł oraz ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę [...]zł. Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w odniesieniu do podatku rolnego, za podstawę opodatkowania przyjęto grunty o łącznej powierzchni [...] ha. W odniesieniu do podatku od nieruchomości za podstawę opodatkowania przyjęto: w odniesieniu do budynków mieszkalnych o wysokości powyżej 2,2 m pow. [...] m2, w odniesieniu do pozostałych gruntów łączną powierzchnię [...] m2. Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika, że budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,2 m podlegały opodatkowaniu za okres 12 miesięcy, przy czym pozostałe przedmioty opodatkowania podlegały opodatkowaniu za okres 6 miesięcy. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie, organ I instancji wskazał, że wpłynęła do niego korekta informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dotycząca nieruchomości położonej przy ul. [...]. W informacji tej wskazano, że na tej nieruchomości położony jest wyłącznie budynek mieszkalny. Z informacji posiadanych przez Prezydenta Miasta P. wynika, że w dniu 06 czerwca 2012 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu. Od wskazanej daty grunty sklasyfikowano jako tereny mieszkaniowe (B) o pow. [...] m2 oraz grunty orne klasy IlIa (RIIIa) o pow. [...] ha. Powołując się na art. 245 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") wskazano, że decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości została wydana na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji. Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. Skarżący zwrócił się m.in. o wyjaśnienie, która z decyzji jest dla niego obowiązująca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 20 lipca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że od dnia 06 czerwca 2012 r., w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków należąca do skarżącego nieruchomość przy ul. [...] została sklasyfikowana jako użytki gruntowe (B) o powierzchni [...] ha oraz (RIIIa) o powierzchni [...] ha. W związku ze zmianą organ I instancji pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. wezwał skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach w związku z zaistniałą zmianą klasyfikacji gruntu. Informacja taka została złożona przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2013 r. SKO w P. wydało decyzję z dnia 06 kwietnia 2016 r., nr [...] mocą której uchylono decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 30 września 2015 r., nr [...] zmieniającą decyzję tegoż organu z dnia 12 stycznia 2012 r., nr [...] dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania pieniężnego za 2012 r. ostatecznie umarzając postępowanie w przedmiocie zmiany tej decyzji. SKO w P. decyzją z dnia 06 kwietnia 2016 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 30 września 2015 r., nr [...] uchylającą decyzję wskazanego ostatnio organu z dnia 11 stycznia 2013 r., nr [...] i przekazało do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 01 sierpnia 2016 r. organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 r. Kolegium powołało się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm. – dalej w skrócie: "p.g.k."), wskazując, że organ podatkowy jest związany przy wymiarze podatku zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Toczące się postępowania dotyczące nieruchomości nie mają wpływu na wymiar podatku, dopóty, dopóki nie nastąpi stosowna zmiana w rejestrze. Wskazano również, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej. Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Powołano się również na wynikający z § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) obowiązek powiadamiania o zmiana w ewidencji gruntów i budynków. Wskazano również, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."), osoby fizyczne są zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania, w szczególności zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego część. W kontekście powołanego przepisu stwierdzono, że skarżący złożył korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach w dniu 23 grudnia 2013 r. z uwzględnieniem zmian w ewidencji gruntów i budynków jednak dopiero po wystosowanym do niego wezwaniu z dnia 10 grudnia 2013 r. Ostateczna podatkowa SKO w P. z dnia 20 lipca 2017 r. stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i art. 245 § 1 pkt 2 O.p. W uzasadnieniu skargi podnosi się, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga, aby na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji. W dniu wydania decyzji za 2012 r. doręczonej 23 stycznia 2012 r. nie istniały tego rodzaju okoliczności. Zmiana klasyfikacji nastąpiła dopiero w dniu 06 czerwca 2012 r. W ocenie skarżącego zmiana klasyfikacji gruntu jest okolicznością prawną nie zaś faktyczną. W dalszej części uzasadnienia swojej skargi skarżący powołał się na art. 194 § 3 O.p. wskazując na możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego. Podniesiono również zarzuty co do zgodności p.g.k. z art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Jako podstawę prawną organ powołał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podkreślenia wymaga fakt, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, stąd postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i – na co należy zwrócić szczególnie uwagę – przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, poddając analizie przesłankę opisaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazania wymaga, że okoliczności faktyczne, a także dowody muszą być nowe, jednakże istniejące w dniu wydania decyzji. Zdarzenie faktyczne lub okoliczność faktyczna musiały mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polega na tym, że nikt dotychczas – ani organ, ani strona – nie zgłosił ich, ani nie ujawnił. To samo dotyczy dowodów. W ich przypadku nie chodzi więc o to, aby strona znalazła zupełnie nowe dowody potwierdzające dawniejsze fakty, ale o to, że ujawniły się dowody dotyczące tych faktów, już wtedy istniejące. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że podstawą wznowienia postępowania są okoliczności lub dowody istniejące wprawdzie w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi. Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, wskazać należy, że nie zaszły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Z niespornie ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że decyzja ostateczna ustalającą skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. została wydana przez Prezydenta Miasta P. w dniu 12 stycznia 2012 r. Tymczasem okoliczność, którą powołał organ jako podstawę wznowienia postępowania, tj. zmiana klasyfikacji gruntu maiła miejsce dopiero w dniu 6 czerwca 2012 r. Okoliczność ta nie istniała zatem w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zmiana w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła bowiem kilka miesięcy po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. W rezultacie nie było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, gdyż okoliczność wskazana przez organ, jako uzasadniająca wznowienie postępowania nie istniała w dniu wydania decyzji. W tej sytuacji nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza zatem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania, należało także uchylić wydane przez organ pierwszej instancji w dniu 1 sierpnia 2016 r. postanowienie o wznowieniu postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. nr 1369), jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło