I SA/Po 1042/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-12-13

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Sylwia Zapalska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oznaczyły stronę postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, gdy wniosek został złożony przez osobę fizyczną, ale dotyczył zaległości osoby prawnej (spółki z o.o.)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu nieprawidłowego oznaczenia strony postępowania. Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej został złożony przez osobę fizyczną, ale dotyczył zaległości osoby prawnej (spółki z o.o.), co budzi wątpliwości co do prawidłowości ustalenia strony postępowania i jej interesu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Miasta) odmówił umorzenia, wskazując na dochód spółki, w której skarżący był związany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na uznaniowy charakter umorzenia i możliwość zapłaty podatku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę sytuacji faktycznej przez organy. Sąd uchylił decyzje organów z powodu wątpliwości co do prawidłowego oznaczenia strony postępowania – czy jest nią osoba fizyczna (J.S.) czy osoba prawna (Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o.).
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwoty tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki /-/S. Zapalska ISA/Po 1042/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta , działając w oparciu o art. 67 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, odmówił J.S. umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca jako powód swojego zadłużenia podał brak prowadzenia działalności gospodarczej na skutek załamania się rynku usług budowlanych. W ocenie organu, skoro kierowana przez wnioskodawcę spółka , osiągnęła w [...] dochód w wysokości [...], to istniała możliwość zapłaty zaległego podatku. Wobec powyższego nie zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowych, o której mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś wnioskodawca nie wskazał, aby umorzenie było uzasadnione ważnym interesem podatnika. W odwołaniu z dnia [...] J.S. wyjaśnił, że dochód osiągnięty w roku [...] przeznaczony został na zaległe wynagrodzenia i składki ZUS. Skarżący podtrzymał swój wniosek o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przewidziana w art. 67 Ordynacji podatkowej zasada uznania administracyjnego oznacza, że jeżeli nawet wystąpią zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne, to organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć lub rozłożyć na raty zaległość podatkową. W przedmiotowej sprawie organy oceniły istnienie okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi podatkowej według stanu z chwili rozstrzygnięcia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalono zaś, że spółka osiągnęła w [...] dochód, a tym samym była w stanie zapłacić zaległy podatek. Skargą z dnia [...] J.S. wniósł o uchylenie decyzji SKO jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego organy nie dokonały wnikliwej oceny faktycznej sytuacji podatnika. Sam fakt, iż firma w dalszym ciągu istnieje, nie jest wystarczający, bowiem jej likwidacja uczyniłaby niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 133 §1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W literaturze przyjmuje się, że interes prawny to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Interes ten powinien opierać się na konkretnej normie prawa materialnego ( por. Stefan Babiarz i inni "Ordynacja podatkowa. Komentarz". Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" Warszawa 2006, komentarz do art. 133, str. 497-501 ). Z kolei zgonie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. z 2006 r. Dz.U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej. Według stanu na dzień złożenia wniosku z dnia [...] ( k. [...] akt administracyjnych ), który wpłynął do organu w dniu [...], podstawę prawną do umorzenia zaległości podatkowej stanowił art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Według tego przepisu – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Analiza treści przywołanych wyżej przepisów wskazuje, że podstawową kategorią pojęciową każdego z nich jest "podatnik". Podatnikiem zaś może być zarówno osoba fizyczna jak i osoba prawna. Podatnik ma prawo występować do organów podatkowych z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych i tym samym stać się stroną postępowania podatkowego. Nawiązując do powyższych rozważań skład orzekający pragnie zwrócić uwagę na następujące okoliczności: - po pierwsze – wspomniany wyżej wniosek został podpisany przez J.S., ale w nagłówku pisma umieszczono nazwę firmy – Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. , ul. K. [...], [...] L. Podpis pod wnioskiem opatrzono pieczątką [...]. Na wniosku wskazano również adres do doręczeń: S.J., ul. C. [...], [...] K. Z kolei w treści wniosku podano, że "dłużnikiem jest osoba prawna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". - po drugie – w aktach administracyjnych znajdują się: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT - 8 (k. [...]); informacja z [...] o pomocy udzielonej spółce A. w L. w ramach restrukturyzacji należności podatkowych ( k. [...]) ; oświadczenie przedsiębiorcy ( z pieczątką nagłówkową Spółki A.) o nieskorzystaniu z pomocy, o której mowa w art. 4 ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej (k.[...]); kserokopie odcinków świadczeń z ZUS dla Z.S. i J.S. ( k.[...]) ; wykaz zaległości Przedsiębiorstwa A. (k.[...]), - po trzecie – decyzje organów adresowane były na nazwisko J.S. i wysłane na podany przez niego adres dla doręczeń ( k.[...] i [...] ), - po czwarte – organy w sposób niekonsekwentny w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć określały stronę postępowania podatkowego. W decyzji Burmistrza znalazł się zwrot "jako uzasadnienie wniosku podał Pan, iż praktycznie nie prowadzona jest działalność gospodarcza". A dalej – " ze złożonego wniosku wynika, że Spółka będzie prowadzić działalność w [...] roku". Z kolei organ odwoławczy na wstępie uzasadnienia decyzji podaje, iż " pismem z dnia [...] pan J.S. złożył do Burmistrza Miasta wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości". A w zakończeniu wskazuje, że "organ podatkowy wystosował do podatnika wezwanie o dostarczenie : wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym, kserokopie deklaracji CIT- 8". W świetle powyższych faktów uzasadniona jest wiec podstawowa wątpliwość składu orzekającego, czy w sposób prawidłowy została oznaczona strona postępowania – czy jest nią osoba fizyczna ( J.S. ), czy osoba prawna ( Spółka z o.o. A. w L.). Ustalenie zaś tej okoliczności pozwoli z kolei organowi podatkowemu na przeprowadzenie postępowania z wniosku o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości. Organ musi mieć bowiem rozeznanie, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a w dalszej kolejności – czyj ważny interes ma brać pod uwagę, rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki /-/S. Zapalska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło