I SA/Po 1042/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-11-17
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała swoją niezdolność do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie przedstawionych przez nią oświadczeń o niskich dochodach z renty rodzinnej, braku oszczędności, utraconych plonach i wysokich wydatkach na utrzymanie, sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jest zasadne.Stan faktyczny
Skarżąca BŁ wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niskie dochody, utratę plonów, wydatki na węgiel oraz posiadanie niewielkiego gospodarstwa rolnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji materialnej i majątkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi BŁ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżąca BŁ wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że posiada niski dochód, dodatkowo w tym roku utraciła plony, które zniszczyła woda. Wskazała, że całe oszczędności wydała na zakup węgla. Skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, w którym mieszka córka i wnuczka oraz [...] z siedliskiem: budynek mieszkalny o pow. [...], budynki gospodarcze i stodołę. Wnioskodawczyni hoduje drób na własne potrzeby oraz posiada [...] szynszyle – aktywne samice. Skarżąca podała, że jej oszczędności wynoszą [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że uzyskuje dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości [...]. Skarżąca podała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie składa zeznań rocznych podatkowych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada kart kredytowych ani lokat bankowych, nie posiada udziałów w spółkach i nie pełni w spółkach żadnych funkcji. Skarżąca wyjaśniła, że małe hodowle szynszyli nie przynoszą zysku, nawet zwrotu kosztów. Wnioskodawczyni wskazała, że drób hoduje na własne potrzeby, nie na sprzedaż, czasem latem rozprowadza nadwyżkę jajek wśród znajomych. Innych dochodów z gospodarstwa nie posiada, gdyż jest to małe gospodarstwo. Wnioskodawczyni podała, że własne zboże wystarcza dla zwierząt do połowy marca. W tym roku wnioskodawczyni straciła zbiory z powodu zastoju wody na polu. Skarżąca wyjaśniła, że w mieszkaniu w P mieszka jej córka z wnuczką i nie płacą jej z tego tytułu czynszu. Skarżąca wyjaśniła, że A razem z firmą B zostały zlikwidowane. Skarżąca oświadczyła, że poza starym traktorkiem ogrodowym, który wymaga remontu, nie posiada innych pojazdów mechanicznych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, od ponad [...] jest wdową. Do pisma załączyła kserokopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej oraz wyciągi z rachunku bankowego córki.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie ma środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych, jak i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni mieszka sama, z tytułu renty rodzinnej otrzymuje [...]. Uzyskiwane dochody w całości przeznacza na swoje utrzymanie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło