I SA/Po 1046/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-20
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący rencistą z ograniczonymi dochodami i obciążony postępowaniami egzekucyjnymi, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i zapewnia dostęp do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący HP złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania podatkowego za 2013 r. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją sytuację materialną jako rencisty, brak możliwości dorobienia, prowadzone postępowania egzekucyjne oraz niskie dochody, które nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi HP na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2013 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący HP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest rencistą i ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości dorobienia żadnych pieniędzy. Wskazał, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne i że wniósł [...] skargi do tut. Sądu, które zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt [...]. Skarżący podał, że z uwagi na brak możliwości ponoszenia opłat będą prowadzone wobec niego kolejne postępowania egzekucyjne. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie mógł w żaden sposób zgromadzić środków na opłaty wynikające z niniejszej sprawy. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada dom o pow. ok. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący z tytułu renty otrzymuje kwotę w wysokości [...], z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...], zatem łączny dochód wynosi [...]. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Do wniosku załączył kserokopie faktur za energię elektryczną, za lekarstwa, zawiadomienia o wszczęciu postępowań egzekucyjnych, wezwania do uregulowania należności z tytułu łącznego zobowiązani pieniężnego.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest rencistą, otrzymuje rentę i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] netto. Z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie uzyskać dodatkowych dochodów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło