I SA/Po 1050/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi JJ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca JJ pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu [...]-letnią córkę, która studiuje i [...]-letniego syna, który się uczy. Wnioskodawczyni mieszka u siostry w domku w zabudowie szeregowej, zajmuje tzw. poddasze, gdzie znajdują się [...] pokoje i łazienka. Skarżąca podała, że otrzymuje na syna alimenty z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]. Wnioskodawczyni podała, że otrzymuje minimalne wynagrodzenie w wysokości [...] netto z tytułu wynagrodzenia za pracę. Oświadczyła, że innych źródeł utrzymania nie posiada. Wskazała, że nieruchomość w M nie przynosi dochodu. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z synem. Skarżąca posiada nieruchomość w M o pow. [...] m2, która została zajęta przez komornika, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca oświadczyła, że jej rachunek bankowy został zajęty na wniosek Gminy przez Urząd Skarbowy. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, syn otrzymuje alimenty w kwocie [...] miesięcznie oraz [...] z tytułu świadczenia wychowawczego. Skarżąca podała, że od [...] jej wynagrodzenie wzrośnie do kwoty [...] brutto. Skarżąca oświadczyła, że nieruchomość została zajęta przez Komornika Sądowego i nie może być przedmiotem zabezpieczenia kredytu na koszty sądowe. Nie może być również przedmiotem wykonywania działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. W [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o nakazie rozbiórki. Skarżąca podała, że stałe koszty utrzymania to kwota [...] miesięcznie. Pozostałą kwotę przeznacza na bieżące utrzymanie: wyżywienie, zakupy bieżące, bilety na przejazd środkami komunikacji publicznej, telefon i Internet. Skarżąca podała, że nie posiada zdolności kredytowej i nie jest w stanie odłożyć na koszty postępowania. Do wniosku załączyła kserokopię decyzji z dnia [...] o nakazie rozebrania budynków. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że ona i jej córka nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżąca oświadczyła, że poza wynagrodzeniem za pracę nie otrzymuje innego dochodu. Wnioskodawczyni nie pozostaje w związku małżeńskim. Córka studiuje, otrzymuje stypendium socjalne, które w całości przeznacza na koszty przejazdów i nauki. Do pisma załączyła druk PIT-11 za [...]. Następnie pismem z dnia [...] przedłożyła kserokopię zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...] o dochodach za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z synem. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto, otrzymuje na syna alimenty z funduszu alimentacyjnego oraz świadczenie wychowawcze 500+, córka studiuje, otrzymuje stypendium, które przeznacza na koszty dojazdu na uczelnię i na koszty nauki. Wnioskodawczyni nie pozostaje w związku małżeńskim. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada również oszczędności, które mogłyby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zaznaczyła konkretnie o jakiego pełnomocnika się ubiega. Ponieważ dla zapewnienia należytej reprezentacji przed sądem wystarczająca pozostaje pomoc jednego pełnomocnika z urzędu za zasadne uznano w niniejszej sprawie ustanowienie radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.