I SA/Po 1056/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K W - G o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy określenia wysokości oprocentowania z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług na rzecz spadkobiercy postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżąca K W - G pismem z dnia [...] wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadniony jest złą sytuacją majątkową i niemożnością poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania. Oświadczyła, ze posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto, przy czym zajęciu komorniczemu podlega kwota w wysokości [...] i wobec tego wnioskodawczyni otrzymuje kwotę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy K W - G w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną (m.in. [...]) i w związku z tym nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Podała, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...], przy czym [...]. Wskazała, że mieszka sama i wobec tego prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że aktualnie, po potrąceniu z powodu egzekucji sądowej kwoty [...], ZUS wypłaca jej emeryturę w wysokości [...]. Kwota ta niejednokrotnie nie wystarcza na pokrycie bieżących, podstawowych kosztów utrzymania i w związku z tym zmuszona jest korzystać z pomocy najbliższej rodziny. W tej sytuacji nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Oświadczyła, że zwrócona jej przez Urząd Skarbowy kwota w wysokości [...] przeznaczona została na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, przede wszystkim zaś na spłatę części wierzycieli, którzy po śmierci jej męża wszczęli przeciwko niej oraz jej córce – jako jedynym spadkobiercom - postępowania egzekucyjne. Kwota zwrócona przez Urząd Skarbowy pozwoliła uregulować zadłużenie wobec A oraz B. Ponadto nadal są prowadzone postępowania egzekucyjne z wniosku C (kwota główna [...]) i D (kwota gówna [...]). Do pisma załączyła m.in. kserokopie: wyciągów bankowych, decyzji ZUS, rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy za rok podatkowy [...], zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, wezwania do zapłaty należności. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sadowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżąca z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...] netto. Jest osobą schorowaną, samotną, ma [...], prowadzone są przeciwko niej postępowania egzekucyjne, w tym egzekucja z nieruchomości będącej jej własnością. Poza w.w nieruchomością wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, samochodu ani oszczędności. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek