I SA/Po 1056/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r. i IV kwartał 2014 r. postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący [...] pismem z dnia [...] maja 2015 r. wniósł skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, który po wypełnieniu należało przesłać Sądowi w terminie 7 dni od dnia otrzymania - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 252 w zw. z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a"). Powyższe wezwanie wraz z wnioskiem zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2015 r. (k. 47 akt sąd.). Termin do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy upłynął z dniem [...] sierpnia 2015 r. Skarżący nie wykonał w wyznaczonym terminie powyższego wezwania Sądu. Pismem z dnia [...] września 2015 r. referendarz sądowy w związku z wejściem w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257), zawierającego nowy wzór wniosku o prawo pomocy, wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania braków formalnych wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie wypełnionego i podpisanego przez skarżącego urzędowego formularza PPF pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 w zw. z art. 252 § 1, § 1a i § 2 P.p.s.a.). Powyższe pismo wraz z formularzem PPF doręczono skarżącemu w dniu [...] września 2015 r. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy minął z dniem [...] września 2015 r. Tymczasem skarżący, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie złożył oświadczenia na obowiązującym urzędowym formularzu, przedłożył natomiast oświadczenie na nieobowiązującym formularzu. Wobec braku wniosku o prawo pomocy w przewidzianej prawem formie zarządzeniem z dnia [...] września 2015 r. referendarz pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym wskazał, że wniosek o prawo pomocy został złożony pod rządami poprzedniego rozporządzenia, dlatego w niniejszej sprawie strona powinna złożyć wniosek na formularzu według rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., a nie według rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem z dnia [...] października 2015 r. Sąd pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W terminie otwartym do złożenia zażalenia skarżący pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym na aktualnym urzędowym formularzu. W uzasadnieniu skarżący przyznał, że pierwotny wniosek złożył bez swojej winy, będąc w błędnym przekonaniu, iż postępuje prawidłowo, ponieważ wzór tego wniosku znalazł w internecie, gdzie nie było żadnej informacji, iż wniosek jest nieaktualny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie natomiast do treści art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnym urzędowym formularzu, Sąd stwierdza, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy P.p.s.a. nie określają bowiem terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania i wniosek taki jest wolny od opłat sądowych. Brzmienie tego przepisu oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowoadministracyjnego, aż do czasu jego zakończenia. Z powyższego wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest określone żadnym ustawowym terminem, zatem wszelkie terminy w tej kwestii traktować należy jako terminy instrukcyjne. Zatem fakt niezłożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym przez Sąd terminie nie spowodował dla niego negatywnych skutków procesowych, bowiem ustawowo nie została mu zamknięta droga do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością przywrócenia terminu. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych sporządzony w dniu [...] września 2015 r. pozostawiony został zarządzeniem Sądu z dnia [...] października 2015 r. bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie, mimo wezwania przez Sąd, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązującym w procedurze sądowoadministracyjnej po dniu 15 sierpnia 2015 r. Wzór nowego wniosku został skarżącemu przesłany. Złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na druku poprzednio obowiązującym nie mogło być przez Sąd uznane za skuteczne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie zmienia to jednak faktu, że sam upływ terminu do wykonania wezwania Sądu o przesłanie wypełnionego formularza nie pociąga za sobą negatywnych dla skarżącego skutków w postaci utraty prawa do zwolnienia od kosztów sądowych i konieczności uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący nie został bowiem jeszcze wezwany do uiszczenia tego wpisu, a zatem ma uprawnienie do złożenia kolejnego wniosku w tym zakresie. W konsekwencji nowy wniosek skarżącego sporządzony w dniu [...] listopada 2015 r. na prawidłowym aktualnym druku zostanie przekazany do rozpoznania referendarzowi sądowemu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 88 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu należało odrzucić jako niedopuszczalny.