I SA/Po 1058/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-03-30
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w ramach prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i zapewnia dostęp do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca KK złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, że choruje, jest hospitalizowany, samotny, otrzymuje niską rentę wypadkową, z której potrącane są alimenty, a pozostała kwota nie wystarcza na niezbędne leki. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono KK od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla KK adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi KK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. zwolnić KK od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla KK adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
KK złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że choruje i że często jest hospitalizowany. Skarżący oświadczył, że jest osobą samotną, mieszka sam w wydzielonym pokoju o wymiarach [...] w N w domu byłej żony. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że otrzymuje rentę wypadkową w wysokości brutto [...], z której potrącana jest kwota w wysokości [...] tytułem świadczenia alimentacyjnego, a zatem wypłacana jest jemu kwota netto w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że dochód miesięczny netto w kwocie [...] nie zawsze starcza mu na niezbędne do życia leki.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia [...] (por. kserokopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] - karta nr [...] akt sądowych), wnioskodawca leczy się, otrzymuje rentę wypadkową, z której potrącane są środki na świadczenie alimentacyjne i wobec tego skarżącemu pozostaje kwota w wysokości [...] netto. Skarżący jest osobą samotną, mieszka sam w wydzielonym pokoju w domu byłej żony, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło