I SA/Po 106/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-01

Skład orzekający: sędzia WSA Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu, przyznawanego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych ze sprzedaży nieruchomości, powinna być obliczona od wartości przedmiotu zaskarżenia, czy od stałej opłaty sądowej?
Ratio decidendi
Sprzeciw adwokata od postanowienia referendarza sądowego zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej należności pieniężnej z tytułu sprzedaży nieruchomości, wpis sądowy ustalony przez referendarza był wpisem stosunkowym, a nie stałym. W konsekwencji, wynagrodzenie adwokata z urzędu powinno być obliczone w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z właściwymi przepisami rozporządzeń, a nie na podstawie błędnie ustalonej kwoty stałej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu adwokata ustanowionego z urzędu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz przyznał niższą kwotę, opierając się na błędnym założeniu o stałym wpisie sądowym. Adwokat zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa procesowego, wskazując na właściwą wartość przedmiotu zaskarżenia i wynikające z niej wyższe wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2018 r. i przyznał adwokatowi tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wyższą kwotę, powiększoną o podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2018 r. w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2018 r. i przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - adwokatowi [...] tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...]zł (słownie: [...] 00/100 złotych) podwyższoną o kwotę [...]zł (słownie: [...] 00/100 złotych) tytułem podatku od towarów i usług za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. referendarz przyznał ustanowionemu w sprawie adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...]zł + [...] zł tytułem podatku od towarów i usług za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 lutego 2018 r. ustalono wpis stały w wysokości [...] zł. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm. - dalej: "rozporządzenie z [...] października 2016 r."), które obowiązuje od 2 listopada 2016 r., należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1) lit. a), czyli w wysokości [...] zł. Zdaniem referendarza należało przyznać adwokatowi [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł, które wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] zł + [...] zł podatek VAT. W sprzeciwie z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przyznanie od Skarbu Państwa kwoty [...]zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotne znaczenie dla treści postanowienia, polegający na przyjęciu, że Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 1 lutego 2018 r. ustalił wpis stały w niniejszej sprawie, podczas gdy zarówno wysokość wpisu oraz przedmiot sprawy wskazują, iż jest to wpis stosunkowy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalony na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej "rozporządzenie z 16 grudnia 2003 r."); 2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 8 pkt 1 i 5 rozporządzenia z 3 października 2016 r., poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że wysokość wpisu ustalona przez Przewodniczącego Wydziału odpowiada wartości przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, od wysokości której norma z § 8 wskazanego rozporządzenia uzależnia wynagrodzenie adwokata wyznaczonego z urzędu w sprawie, podczas gdy prawidłowa wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł, a nie [...] zł, a tym samym wysokość należnego wynagrodzenia powinna ulec zwiększeniu do kwoty [...]zł powiększonej o wartość podatku od towarów i usług, łącznie: [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 r. reguluje rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r. Należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest należność w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w wysokości [...] zł. Niewątpliwie jest to należność pieniężna, a sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi - ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie wysokość wpisu ustalona zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 lutego 2018 r. na kwotę [...]zł nie jest wpisem stałym, lecz stosunkowym. Taka wysokość minimalnego wpisu stosunkowego przewidziana jest w sprawach, w których wysokość należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem wynosi ponad [...] zł do [...] zł. Wadliwie zaś referendarz wywiódł z powyższej wysokości wpisu ([...] zł) ustalenie wartości przedmiotu sprawy w rozumieniu § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 8 rozporządzenia z 3 października 2016 r. Zgodnie z art. 216 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Natomiast § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 3 października 2016 r. stanowi, że opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8. Z kolei § 8 pkt 5 powyższego rozporządzenia wskazuje, że opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł – 2.400 zł. W związku z powyższym należne w niniejszej sprawie koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinny wynosić [...] zł i zostać podwyższone - stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 3 października 2016 r. o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) jest to stawka 23%. W tych okolicznościach wynagrodzenie z tytułu zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynosi [...] zł (w tym należny podatek od towarów i usług [...] zł.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło