I SA/Po 1065/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-06
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną z rodziną na utrzymaniu, chorującym mężem i ograniczonymi dochodami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniono to trudną sytuacją finansową skarżącej i jej rodziny, wynikającą z bezrobocia, choroby męża, konieczności utrzymania dzieci oraz posiadania jedynie ograniczonych dochodów z renty i świadczeń rodzinnych, a także braku znaczących oszczędności lub wartościowych przedmiotów.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące postępowania egzekucyjnego i jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). W uzasadnieniu podała, że jest bezrobotna, jej mąż choruje i przebywa w szpitalu, a na utrzymaniu mają dwoje dzieci. Posiadają ograniczone dochody z renty męża i świadczeń rodzinnych oraz niewielkie udziały w nieruchomościach, nie posiadają oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku GW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] lat jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zajmuje się domem i dziećmi. Natomiast jej mąż choruje i obecnie przebywa w szpitalu. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z [...]-letnią córką i [...]-letnim synem. Skarżąca posiada [...] udziału w domu o pow. [...] m2, [...] udziału w nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Mąż skarżącej posiada [...] udziału w domu i [...] udziału w nieruchomości rolnej. Skarżąca otrzymuje świadczenie rodzinne z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...], mąż natomiast rentę rolniczą w wysokości [...] brutto.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni i jej rodzina znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż mąż choruje (skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy szczegółowo opisała stan zdrowia małżonka) i przebywa w szpitalu, natomiast ona od [...] lat pozostaje bez pracy. Ponadto skarżąca i jej mąż mają na utrzymaniu dzieci, które się uczą. Małżonkowie posiadają po [...] udziału w domu i w nieruchomości rolnej. Skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z renty chorobowej małżonka i świadczenia rodzinnego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto z oświadczenia skarżącej wynika, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło