I SA/Po 1067/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka, Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jeśli nieruchomość stanowiła grunt sklasyfikowany jako droga i była objęta zwolnieniem od podatku na mocy uchwały rady gminy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Nieruchomość sklasyfikowana jako droga, na mocy uchwały rady gminy, była objęta zwolnieniem od podatku, co wyłączało możliwość ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Kwestie dotyczące podziału działki pozostają poza kognicją sądu administracyjnego w sprawie podatkowej.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 dla współwłaścicieli gruntu sklasyfikowanego jako "dr-droga". Małżonkowie H i R R wnieśli odwołanie, podnosząc błędy urzędników i sfałszowane dokumenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, wskazując na zwolnienie nieruchomości od podatku na mocy uchwały rady gminy. Skarżący zaskarżyli decyzję SKO, kwestionując m.in. doręczenie uchwały rady gminy i podnosząc kwestie związane z podziałem działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska(spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2008r. sprawy ze skargi H. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008r. oddala skargę /-/ M.Bejgerowska /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Zapalska
Wójt Gminy decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 47 § 1 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: O.p.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz uchwał Rady Gminy z dnia [...].: Nr [...], w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok [...] i Nr [...] w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości w roku podatkowym, ustalił R R oraz J E M, jako współwłaścicielom nieruchomości, wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok [...] w kwocie [...] zł. Jako przedmiot opodatkowania przyjęto grunt położony we wsi K o powierzchni [...] ha, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako "dr-droga", oznaczony numerem działki [...].
Od powyższej decyzji małżonkowie H i RR wnieśli odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, że od [...] lat "walczą o naprawę sfałszowanych dokumentów (...) i mimo nowych postanowień i wyroków różnych sądów efekt ze strony urzędów ten sam". Odwołujący podkreślili, iż zaistniały stan rzeczy powstał na skutek błędów urzędników i wnieśli o jego "naprawę". Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że działka nr [...] powstała poprzez jej wydzielenie z działki o nr [...], a wyodrębnionemu fragmentowi nadano numer geodezyjny [...]. Odwołujący podali, że podział ten został dokonany z naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji
i umorzyło postępowanie w sprawie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] ha, stanowi współwłasność: w [...] R R oraz żony H R, w [...] M M i [...] J M oraz że została ona zaliczona zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do terenów komunikacyjnych i sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako "droga – dr" bez oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu. Wobec takiej klasyfikacji grunt, co do zasady, winien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednoczesnie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie uchwały Rady Gminy z dnia [...], nr [...], w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości w roku podatkowym [...], przedmiotowa nieruchomość została zwolniona od podatku od nieruchomości jako "grunt niesklasyfikowany zajęty pod drogę dojazdową do posesji i pól", co oznacza całkowite wyłączenie tej nieruchomości, jako przedmiotu, z opodatkowania, a tym samym pozbawia organ podatkowy możliwości ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, czyli konkretyzacji obowiązku podatkowego. Wobec powyższego organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania w całości korzysta ze zwolnienia od podatku, na mocy uchwały z dnia [...], nr [...] i nie ma podstaw prawnych do wydana decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Organ drugiej instancji podkreślił, iż organ stanowiący gminy jest upoważniony jedynie do określenia zwolnień w podatkach i opłatach, które obowiązują z mocy prawa, nie podlegają one zatem indywidualnej konkretyzacji w drodze decyzji organu podatkowego. Według organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna została wydana bez podstawy prawnej i jest sprzeczna z art. 5 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H i R małż. R zaskarżyli powyższą decyzję, wnosząc o jej "cofnięcie" - uchylenie. Skarżący podali, że nie otrzymali uchwały Rady Gminy z dnia [...] w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości w roku podatkowym [...], a do [...] uiszczali podatek od nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...]. W treści skargi poruszono kwestie dotyczące wyznaczenia drogi [...], postanowienia o rozgraniczeniu działek [...] (sygn. akt [...]), którego skutkiem była – zdaniem skarżących - likwidacja działki [...] oraz kwestie zamiany działki [...] na działkę [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z przedłożonych przez skarżących dokumentów, z których Sąd przeprowadził dowód poza rozprawą, wynika, że działka o numerze [...] została wydzielona z działki numer [...], w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym, sygn. akt [...]. Wymiary działki o numerze geodezyjnym [...] w pełni odpowiadają istniejącej na gruncie drodze, która na mocy postanowienia tegoż sądu z dnia [...] stała się przedmiotem zasiedzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.), Sąd bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Jednocześnie przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, które wymagałyby wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Stąd też skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], która uchyliła decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie wymiaru podatku
od nieruchomości za rok [...] i umorzyła postępowanie w sprawie. Skarżący domagają się w istocie, aby zaskarżoną decyzję uchylić. Zarzuty, które podnieśli skarżący są jednak niezasadne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nieruchomość oznaczona numerem działki [...] o powierzchni [...] ha, stanowiąca współwłasność RR, HR, MM oraz JM, zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zaliczona została do terenów komunikacyjnych i sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako "droga – dr" bez oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu. Skoro zatem działka nr [...] jest drogą, to co do zasady, winna zostać opodatkowana podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.). Zgodnie z treścią normy, zawartej w tym przepisie, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Jednakże z uwagi na wydaną w dniu [...] uchwałę Rady Gminy, Nr [...], w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości w roku podatkowym [...], nieruchomość stanowiąca działkę o numerze [...] została zwolniona od podatku od nieruchomości jako "grunt niesklasyfikowany zajęty pod drogę dojazdową do posesji i pól". Wydanie przedmiotowej uchwały oznacza nic innego, jak całkowite wyłączenie z opodatkowania nieruchomości stanowiącej działkę [...]. Innymi słowy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości organ podatkowy został pozbawiony możliwości ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, tzn. konkretyzacji obowiązku podatkowego.
Abstrahując od przeznaczenia spornej nieruchomości, organ odwoławczy dysponując zawartymi w aktach sprawy informacjami z ewidencji gruntów i budynków oraz innymi dokumentami ustalił, iż skarżący, byli co najmniej do roku [...] właścicielami [...] udziału w nieruchomości o numerze [...], a zatem nie byli oni jedynymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z danych tych wynika zarówno opis gruntów sklasyfikowanych jako droga, jak i współwłasność małżonków skarżących oraz małżonków M do tych gruntów, tj. w [...] RR oraz żony H R, w [...] M M i [...] J M. Nadto z treści złożonych przez skarżących do akt sprawy innych dokumentów urzędowych wynika współwłasność działki numer [...] pomiędzy małżonkami R i małżonkami M.
Odnosząc się do podważanej przez skarżących zgodności z prawem wydzielenia działki o numerze [...] w wyniku podziału działki o numerze [...], należy zauważyć, że kwestia ta pozostaje poza kognicją Sądu administracyjnego i nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy podatkowej. W tym miejscu warto wskazać, że przedmiotowa działka została wydzielona z działki numer [...] przez biegłego w toku prawomocnie zakończonego postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym, o sygn. akt [...]. Mając na względzie treść art. 170 P.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie jest związany postanowieniami prawomocnego orzeczenia zapadłego w tej sprawie.
Konkludując, zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż działka numer [...] jako droga, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na skutek zwolnienia przedmiotowego zawartego w uchwale z dnia [...], Nr [...], w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości w roku podatkowym [...]. Podnoszony w skardze zarzut nie doręczenia powyższej uchwały nie wpływa na ważność zaskarżonej decyzji i zastosowanie tej uchwały w niniejszej sprawie jako obowiązującego aktu prawa miejscowego, opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej w dniu [...]. decyzji, a odnoszące się do kwestii braku możliwości opodatkowania nieruchomości stanowiącej działkę o numerze [...] podatkiem od nieruchomości należy uznać za właściwe.
Poruszone w skardze dalsze kwestie sprowadzające się do żądania skarżących tj. odtworzenia drogi gminnej oznaczonej numerem [...], zamiany działki [...] na działkę [...], sprostowania zapisów w dokumentach urzędowych oraz przyznanie rekompensaty finansowej za poniesione straty moralne i finansowe wyrządzone przez Urząd Gminy i Starostwo Powiatowe, jako wykraczające poza granice sprawy podatkowej i w istocie niestanowiące zarzutów w stosunku do zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie mogły być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano jako podstawę prawną jej wydania jedynie art. 208 § 1 O.p., podczas gdy decyzja winna być wydana w oparciu o art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Powyższe uchybienie proceduralne, w ocenie Sądu, nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. W istocie bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego była trafna, tj. uchylała decyzję organu pierwszej instancji i umarzała postępowanie w sprawie. Dodatkowo również należy nadmienić, że za uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej przemawia okoliczność skierowania jej jedynie do [...] z [...] współwłaścicieli nieruchomości, tj. do R R oraz J E M, podczas gdy adresatami takiej decyzji winni być także H R i M M.
Mając na uwadze całokształt okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy - P.p.s.a., Sąd uznał przedmiotową skargę jako niezasadną i orzekł o jej oddaleniu.
/-/ M. Bejgerowska /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ S. Zapalska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło