I SA/Po 107/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 1997 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz płatniczy Przewodniczącego Zarządu Gminy z dnia [...]Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę [...]zł (słownie:) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie I do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/Wł.Zygmont /-/G.Gorzan Nakazem płatniczym z dnia [...] Przewodniczący Zarządu Gminy ustalił B. i M. małż. Ł. łączne zobowiązanie pieniężne za 1997 r. w kwocie [...] zł według następującego wyliczenia: – podatek od nieruchomości: – budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: 4.248,3 m2 x [...] zł = [...]zł ([..]), – budowle związane z działalnością gospodarczą: [...] zł z 2 %= [...] zł, oraz [...]zł z 2 % = [...]zł ([...]) – grunty związane z działalnością gospodarczą 13.100 m2 x [...]zł = [...] zł ([...]), budynki pozostałe: 4248,30 m2 x [...]zł = [...]zł ([...]), – podatek rolny: - grunty: działka Nr [...], rola, IIIb – 0,08 ha = [...]zł ([...]) rola IVa – 1,18 ha = [...]zł ([...]) działka Nr [...] rola IVa - 0,57 ha = [...]zł ([...]) działka Nr [...], teren zab. rola IIIb-1.31ha = [...]zł ([...]) W uzasadnieniu podano, że po raz pierwszy organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za rok 1997 decyzją z dnia [...] r., która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję w[...], która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wyrokiem z dnia 28 września 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił decyzję SKO . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy ustalił następujący stan faktyczny. Aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...] B. i M. Ł. nabyli na prawach wspólności ustawowej prawo wieczystego użytkowania nieruchomości położonej, składającej się z działek nr [...] i [...] o powierzchni 3,14 ha oraz własność budynków wzniesionych na tej nieruchomości. W przedmiotowej nieruchomości, w części tj. na gruntach i znajdujących się tam budynkach, oznaczonych w rejestrze gruntów jako teren zabudowany, o powierzchni 1.31 ha, B. Ł prowadził od stycznia 1997 r. do 31 sierpnia 1997 r. działalność gospodarczą. W złożonym wykazie nieruchomości za rok [...] podatnik wyszczególnił następujące nieruchomości: budynki pozostałe niemieszkalne – budynki gospodarcze murowane 2.257,80 m2, inne niż mieszkalne pomieszczenia związane z działalnością gospodarczą 1.600,20 m2, budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 613,80 m2, oraz grunty związane z działalnością gospodarczą 2.214 m2 , a jako pozostałe grunty 29,186 m2. W dniu [...] organ podatkowy przeprowadził dowód z oględzin nieruchomości będącej przedmiotem postępowania podatkowego, która w dniu przeprowadzenia tego dowodu pozostawała własnością A. T. Ze strony pierwszej protokołu wynika, że na nieruchomości będącej przedmiotem oględzin posadowione są następujące obiekty budowlane: suszarnia – wiata, magazyn segment I, magazyn segment II, magazyn segment III, budynek biurowy i hale produkcyjne. Na stronie drugiej protokołu na podstawie przeprowadzonych szczegółowych oględzin poszczególnych obiektów budowlanych zostały one opisane w sposób następujący: 1) suszarnia wiata budynek parterowy, bez podpiwniczenia, kryty papą. Do szczytu suszarni dobudowana jest wiata o konstrukcji stalowej ze szczy- tem murowanym, pokrycie dachu polistyren, powierzchnia użytkowa budynku suszarni wynosi 105,6 m2, 2) powierzchnia użytkowa wiaty, która w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest budynkiem i wynosi 132,7 m2, 3) magazyn segment I, budynek murowany, powierzchnia użytkowa – 323,9 m2, 4) magazyn segment II, budynek murowany, powierzchnia użytkowa – 518,6 m2, 5) magazyn segment III, budynek murowany, powierzchnia użytkowa – 519,8 m2, magazyn segment I, II, III nie są podpiwniczone, usytuowane są na nieruchomości w zabudowie szeregowej. 6) hala produkcyjna – budynek murowany, częściowo podpiwniczony, dwukondygnacyjny, powierzchnia użytkowa piwnicy – 720 m2, po- wierzchnia użytkowa hali: parter – 1964,2 m2 7) pomieszczenia biurowe, I piętro, powierzchnia użytkowa wynosi 323,5 m2. Razem powierzchnia budynków wymienionych w punkcie od 1 do 7 wynosi 4.608,30 m2. Przy czym do podstawy opodatkowania budynków organ podatkowy przyjął powierzchnię użytkową 4.248,30 m2, zmniejszając powierzchnie użytkową do opodatkowania o 360 m2 piwnicy, której powierzchnia użytkowa faktycznie wynosi 720 m2, ale z uwagi na wysokość tego pomieszczenia w świetle do 2,20 m, organ podatkowy zaliczył jej powierzchnię w 50 %. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że podatnik w złożonym wykazie nieruchomości za [...] nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, a w przypadku wskazanej w wykazie budowli podał błędną informację. W odwołaniu od powyższej decyzji B. Ł. zarzucił jej naruszenie art. 7 kpa w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 68 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w postępowaniu podatkowym dołożono wszelkich starań, aby zasada prawdy obiektywnej miała odzwierciedlenie w ustaleniach rzeczywistego stanu faktycznego budynków, budowli i gruntów. W skardze wniesionej przez B. Ł. do Ośrodka Zamiejscowego NSA w Poznaniu skarżący zażądał uchylenia decyzji SKO jako niezgodnej z prawem. Decyzji zarzucił naruszenie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ utrzymała w mocy decyzję wydaną pomimo przedawnienia obowiązku podatkowego. Według strony skarżącej w niniejszej sprawie decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona podatnikowi po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od końca [...]. Tak więc z dniem [...] nastąpiło przedawnienie prawa do wymiaru – ustalenia zobowiązania podatkowego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna. W trakcie postępowania podatkowego organy dopuściły się naruszeń przepisów Ordynacji podatkowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązujący do końca 2002 r. przepis art. 186 § 2 Ordynacji przewidywał, że w razie wątpliwości co do rzetelności złożonej deklaracji organ podatkowy wzywa podatnika do udzielenia niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wyznaczając mu odpowiedni termin oraz wskazując przyczyny, ze względu na które dane zawarte w deklaracji poddaje się w wątpliwość. W aktach administracyjnych brak wezwania skierowanego do podatnika, aby wyjaśnił lub uzupełnił swoją deklarację. Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność, że podana przez skarżącego w wykazie nieruchomości ogólna powierzchnia budynków niemieszkalnych i pomieszczeń innych niż mieszkalne wynosi 3.858 m2, a więc tyle, ile wynosi łączna powierzchnia obiektów wymienionych w akcie notarialnym z[...]. Z kolei według art. 190 Ordynacji – strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Akta sprawy nie zawierają takiego wezwania. W protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] odnotowano, że uczestniczyły w nich osoby upoważnione przez Wójta Gminy oraz aktualny właściciel przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie organ I instancji przed wydaniem decyzji poinformował stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, ale należy mieć na uwadze, że skorzystanie z tej możliwości jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. W powyższych okolicznościach Sąd uznał, że pozbawiono podatnika czynnego udziału w postępowaniu i nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K.Pawlicki /-/Wł.Zygmont /-/G.Gorzan LF