I SA/Po 1071/98

WyrokWSA w Poznaniu1998-09-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie przez radę gminy kwoty granicznej, do której zarząd gminy może samodzielnie zaciągać zobowiązania w zakresie inwestycji i remontów, narusza przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym?
Ratio decidendi
Samo ustalenie przez radę gminy kwoty granicznej, po przekroczeniu której zaciąganie zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów należy do wyłącznej kompetencji rady, nie narusza przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym. Przepis ten pozwala radzie na coroczne ustalanie takiej granicy, do której zarząd może samodzielnie zaciągać zobowiązania. Jednakże, ustalenie tej granicy powinno uwzględniać program gospodarczy gminy, przepisy o zamówieniach publicznych oraz środki przewidziane w budżecie na te cele, czego nie rozważono w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Stan faktyczny
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) wskazało Radzie Miasta na nieprawidłowość w uchwale budżetowej polegającą na przekazaniu Zarządowi kompetencji Rady do zaciągania długoterminowych zobowiązań inwestycyjnych i remontowych. Po zmianach wprowadzonych przez Radę, RIO orzekło nieważność części uchwały, uznając, że nadal narusza ona wyłączną kompetencję Rady. Rada Miasta wniosła skargę do NSA, zarzucając błędne zastosowanie przepisów. NSA rozpoznał sprawę, analizując kompetencje Rady i Zarządu w zakresie zaciągania zobowiązań majątkowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. nr 633/98 z 4 marca 1998 r.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie nieważności uchwały organu gminy o zmianie w budżecie miasta na rok 1998. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. uchwałą nr 53/98 z 14 stycznia 1998 r., na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./, wskazało Radzie Miasta w P. nieprawidłowość w uchwale Rady Miasta nr LXVI/492/l 1/97 z 30 grudnia 1997 r. w sprawie budżetu Miasta P. na rok 1998, polegającą m.in. na przekazaniu Zarządowi kompetencji Rady zastrzeżonych przepisami art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ do jej wyłącznej kompetencji, w części obejmującej zaciąganie zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów o charakterze długoterminowym, w ramach sumy określonej przez Radę na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie terytorialnym, co jest sprzeczne z przepisami art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" tej ustawy. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wezwało Radę Miasta P. do usunięcia w terminie do 2 lutego 1998 r. powyższych nieprawidłowości, pod rygorem skutków określonych w art. 12 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Wskazane przez Regionalną Izbę Obrachunkową nieprawidłowości dotyczyły par. 11 uchwały budżetowej, zgodnie z którym Zarząd Miasta może samodzielnie zaciągać zobowiązania długoterminowe na zadania majątkowe o charakterze wieloletnim, do wysokości 30.000.000 zł, a na remonty - do wysokości 8.000.000 zł. Rada Miasta uchwałą nr LXVIII/497/11/98 z 17 lutego 1998 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie terytorialnym oraz art. 7, art. 8, art. 9 ust. 1, art. 37 i art. 47 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe /Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344 ze zm./, wprowadziła w uchwale nr LXVI/492/11/97 z 30 grudnia 1997 r. w sprawie budżetu Miasta P. na rok 1998 zmiany, polegające m. in. na nadaniu par. 11 pkt 1 uchwały budżetowej następującego brzmienia: "Wysokość sumy, do której Zarząd może samodzielnie zaciągnąć zobowiązania wynosi: - 30.000.000 zł - dla zadań majątkowych o charakterze wieloletnim, - 8.000.000 zł - dla zadań związanych z obsługą majątku gminy". Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. uchwałą nr 633/98 z 4 marca 1998 r., na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, orzekło nieważność postanowienia par. 11 pkt 1 uchwały Rady Miasta nr LXVIII/497/11/98 z 17 lutego 1998 r. w sprawie zmian w budżecie Miasta P., w części obejmującej wyrażenie "30.000.000 zł dla zadań majątkowych o charakterze wieloletnim" i wyrażenie "ważniejszych remontów", jako sprzecznych z postanowieniem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej, uchwała Rady Miasta z 17 lutego 1998 r. nie usunęła wskazanej uchwałą Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z 14 stycznia 1998 r. sprzeczności z prawem, polegającej na przekazaniu Zarządowi wyłącznej kompetencji Rady, zastrzeżonej dla niej przepisem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym, w części obejmującej zaciąganie zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów o charakterze długoterminowym, w ramach sumy określonej przez Radę na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie terytorialnym. W ocenie Izby, suma ustalona w par. 11 uchwały Rady Miasta nie może odnosić się do wydatków majątkowych, gdyż do wyłącznej kompetencji rady należy zaciąganie zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy - zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym. Wyłączność kompetencji rady gminy oznacza, że o każdym zaciąganym zobowiązaniu w zakresie uregulowanym w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym może rozstrzygać tylko rada, z wyłączeniem innych organów, także zarząd gminy. Rada Miasta w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej zawarte w uchwale nr 633/98 z 4 marca 1998 r. zarzuciła mu niezgodność z prawem poprzez błędne zastosowanie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym i wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że z treści art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" wynika jedynie, iż rada gminy posiada wyłączność w przypadku zobowiązań przekraczających granicę ustalaną corocznie przez siebie. Do tej granicy zarząd może samodzielnie zaciągać zobowiązania. Natomiast par. 11 pkt 1 uchwały budżetowej w brzmieniu nadanym mu uchwałą Rady Miasta z 17 lutego 1998 r. wyznacza właśnie granicę zaciąganych zobowiązań, przy czym nie zabrania on ustalania osobno granicy dla zadań majątkowych i dla ważniejszych remontów. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. uchwałą nr 1197/98 z 6 maja 1998 r., na podstawie art. 113 par. 1 Kpa, sprostowało błędy pisarskie zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym - uchwała Kolegium nr 633/98 z 4 marca 1998 r. - między innymi w ten sposób, że w sentencji rozstrzygnięcia po wyrażeniu "par. 11 pkt 1 uchwały" dodaje się wyrażenie "budżetowej w brzmieniu ustalonym par. 1 ust. 4 uchwały z 17 lutego 1998 r." W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, w tym w sprawach zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustaloną corocznie przez radę gminy /pkt c/. Z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika, że rada gminy ustala corocznie granicę wartości inwestycji i remontów, po przekroczeniu której podejmowanie inwestycji i remontów wymaga uchwały rady. Do ustalonej przez radę gminy kwoty granicznej, zobowiązania w zakresie podejmowania inwestycji i remontów mogą być podejmowane przez zarząd gminy. par. 11 pkt 1 uchwały budżetowej Miasta P. na rok 1998 w brzmieniu określonym uchwałą Rady Miasta z 17 lutego 1998 r. ustala kwotę graniczną, do której zobowiązania w zakresie inwestycji i remontów może zaciągnąć samodzielnie Zarząd Miasta. Oznacza to, że kompetencje stanowiące Rady w zakresie zaciągania zobowiązań dotyczących inwestycji i remontów do wartości określonej przez Radę przechodzą na Zarząd Miasta. Brak ustalenia kwoty granicznej oznaczałby pozostawienie kompetencji stanowiących w tym zakresie Radzie Miasta, a Zarząd miałby jedynie kompetencje wykonawcze. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Regionalnej Izby Obrachunkowej, że art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie terytorialnym nie jest powiązany z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" tej ustawy, gdyż ten ostatni samodzielnie rozstrzyga kwestię właściwości zarządu do zaciągania zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości nie przekraczającej granicy ustalonej corocznie przez radę gminy. Ustalenie tej granicy nie może być jednak dokonane bez uwzględnienia programu gospodarczego gminy, jak również postanowień ustawy o zamówieniach publicznych, a przede wszystkim powiązania kwoty granicznej ze środkami przewidzianymi na cele inwestycji i remontów w budżecie. Te okoliczności nie zostały w zaskarżonym rozstrzygnięciu rozważone. Przede wszystkim z rozstrzygnięcia tego nie wynika, czy kwota ustalona przez Radę Miasta w uchwale budżetowej mieści się w wydatkach przewidzianych w budżecie na te cele. Natomiast samo ustalenie kwoty, po przekroczeniu której zaciąganie zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów należy do wyłącznej kompetencji Rady Miasta, nie narusza przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy o samorządzie terytorialnym. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło