I SA/Po 1074/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Sygn. akt I SA/Po [...] U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...].04.2016r. [...]. [...], na podstawie art. 228 §1 pkt 2 ustawy z [...].08.1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U z 2012r. poz. 749, dalej: "O.p."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że termin do wniesienia odwołania upływał [...].02.2016r. (sobota). Z tego powodu ostatni dzień do złożenia odwołania mijał z dniem [...].02.2016r. Tymczasem odwołanie, za pośrednictwem Poczty Polskiej, zostało nadane [...].03.2016r. Z uwagi na fakt, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, jego przekroczenie nawet o jeden dzień powoduje, że czynność prawna dokonana po tym terminie jest nieskuteczna. Dlatego postanowienie potwierdza ten skutek prawny ( art. 228 §1 pkt 2 O.p.). Podatnik wniósł o uchylenie przez sąd zaskarżonego ostanowienia w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 163 § 2 O.p., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo złożenia stosownego wniosku spełniającego warunki określone w art. 162 § 1 i 2 O.p.; - art. 228 § 1 pkt 2 O.p., poprzez jego zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. - art. 127 O.p., poprzez pozbawienie podatnika prawa do dwuinstancyjnego postępowania podatkowego. Podatnik uzasadniając skargę przedstawił następujący przebieg postępowania. Prezydent Miasta P. decyzją z [...].01.2016r. określił Podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości położonej P. przy ul. [...], obejmującego m.in. położoną na wskazanej działce halę garażową. Decyzja została doręczona [...].02.2016 r. w trybie art. 149 O.p. (do rąk sąsiada Podatnika). Podatnik [...].03.2016r złożył odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 162 § 2 O.p.) . Podał, że zapoznał się z treścią decyzji po powrocie z urlopu wypoczynkowego, co miało miejsce [...].02.2016 r. (odwołanie błędnie wskazywało w tym zakresie datę [...].03.2016 r.). Był to zarazem ostatni dzień 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania. Nie miał już możliwości sporządzenia i złożenia odwołania tego samego dnia. Uczynił to jednak z zachowaniem 7-dniowego terminu określonego w art. 162 § 2 O.p. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Nie ustosunkowało się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podatnik przedstawiając ocenę prawną stanu faktycznego stwierdził, że dostatecznie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (urlop wypoczynkowy). Odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które przyjmuje, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem prośby. Uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu wyłącza możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (np. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 9.11.1994 r., SA/Gd 312/94, NSA OZ w Szczecinie z 31.05.2000 r. SA/Sz 565/00, Lex nr 41620, wyrok NSA z 29.02. 2012 r., sygn. II FSK 1663/10). Wydanie jedynie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. oznacza w tych okolicznościach naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, określonej w art. 127 O.p. Samorządowe Kolegium odwoławcze w odpowiedzi uznało skargę za zasadną i wniosło o uchylenie skarżonego postanowienia. Stwierdziło, że ponieważ w odwołaniu podatnik zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, postanowienie Kolegium jest przedwczesne. W pierwszej kolejności powinno poddać badaniu przesłanki wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a dopiero w przypadku jego nieuwzględnienia, wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie istotna jest ocena relacji faktyczno-prawnych między stwierdzeniem przez organ odwoławczy z urzędu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które przewiduje art. 228 § 1 pkt 2 O.p., a wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przewidzianym w art. 162 § 1 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych, pojawiły się dwie koncepcje dotyczące kolejności postanowień o stwierdzeniu uchybienia terminu i odmowie przywrócenia terminu. Podatnik stoi na stanowisku pierwszej z nich, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wspomnianej prośby. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W orzecznictwie kształtuje się druga koncepcja kolejności tych postanowień. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8.08.2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11 , wyraził pogląd, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p., jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Podobne stanowisko jest prezentowane m.in. w wyrokach: z 24.05.2016r. II SA/Ke 287/16, Lex nr 2054302, z 12.07.2016r., III SA/Wa 2064/15, Lex nr 2113600, NSA z 8.08.2012 r. o sygn. akt I FSK 1444/11 oraz I FSK 1446/11, 5.05.2015r. I FSK 322/14, Lex nr 1772741). Sąd zdecydował się na rozstrzygnięcie sprawy wedle drugiej z zaprezentowanych koncepcji orzeczniczych. Niniejsze rozstrzygnięcie poprzedza już takowy wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 1337/16 (dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co następuje w pierwszej kolejności. W świetle art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie ma wątpliwości , że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminu jest przecież niedopuszczalny. Dlatego pierwszeństwo winno mieć jednak rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Sąd podkreśla , że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie stanowi przeszkody do załatwienia ( również sposób pozytywny) wniosku o przywrócenie terminu. Stwierdzenie więc tego uchybienia przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie nie zasługuje na kategoryczne uznanie go za działanie przedwczesne. Z tych wszystkich względów sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W rezultacie sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. – Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.