I SA/Po 1076/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-02-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, a także generujący dochody z gospodarstwa rolnego i dopłat, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Posiadany przez niego majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) może stanowić źródło finansowania kosztów sądowych, a deklarowane dochody i koszty utrzymania budzą wątpliwości co do ich wiarygodności i kompletności.
Stan faktyczny
Skarżący AC złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych. Deklarował dochody z gospodarstwa rolnego i rentę żony, a także dopłaty do nieruchomości rolnej. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego dane dotyczące jego sytuacji materialnej nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AC o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego AC złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku skarżący podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Posiada dom o powierzchni [...], mieszkanie o powierzchni [...], nieruchomość rolną o powierzchni [...], nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazał, że otrzymuje dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości [...], jego żona z renty KRUS w wysokości [...]. Wyjaśnił, że jest ona całkowicie niezdolna do pracy z powodu złego stanu zdrowia. Na wezwanie z dnia [...] AC w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego małżonka nie posiadają kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych, nie korzystają z pomocy opieki społecznej i nie posiadają samochodu osobowego. Otrzymują dopłatę do nieruchomości rolnej w wysokości [...]. Nie uzyskują innych dodatkowych dochodów. Podał, że uzyskuje dochód w wysokości [...], zaś jego żona w wysokości [...], zatem łączny miesięczny dochód skarżącego i jego rodziny wynosi [...]. Natomiast koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym: [...]. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód żony wyniósł [...], jego dochód [...], w [...] dochód żony wyniósł [...], natomiast jego dochód [...]. Nadto z załączonej kserokopii decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] wynika, że przyznano skarżącemu płatności na rok [...] w wysokości [...], załączył także kserokopie decyzji KRUS, umów sprzedaży ratalnej, zaświadczenia Urzędu Gminy, wypis z treści orzeczenia lekarza KRUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy powinno być udzielone przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, a zatem majątek ten może być źródłem finansowania kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że razem z żoną uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...], natomiast na miesięczne utrzymanie przeznaczają kwotę w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że poza dochodami wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy i dopłatą do nieruchomości rolnej, nie uzyskują żadnych innych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Zatem wątpliwości budzi fakt z jakich środków skarżący ponosi koszty utrzymania, skoro łączny miesięczny dochód wnioskodawcy i jego żony wynosi [...], natomiast koszty utrzymania [...]. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania uznać należy, że skarżący uzyskuje dochód wyższy od zadeklarowanego, ewentualnie, że posiada oszczędności, których nie chce ujawnić. Gdyby przyjąć inne wnioskowanie skarżący nie byłby w stanie ponosić w.w kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło