I SA/Po 1083/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. z siedzibą w P o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego JK, złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rubryce 2.7 - Rodzaj prowadzonej działalności skarżąca podała, że obecnie nie prowadzi działalności. W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na brak środków faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności. Wszystkie wartościowe ruchomości sprzedał komornik. Rachunki bankowe i wierzytelności są zajęte. Nieruchomości także są zajęte. Hipoteki na nieruchomościach znacznie przekraczają ich wartość. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Stan rachunków bankowych prowadzonych przez B, C w P, D na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...]. Skarżąca podała, że wszystkie wartościowe ruchomości sprzedał komornik. Rachunki bankowe i wierzytelności są zajęte. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że wnosi o zwolnienie od koszów sądowych. Wskazała, że od początku [...] spółka nie prowadzi żadnej operatywnej działalności gospodarczej w związku z zajęciem majątku ruchomego i nieruchomego oraz rachunków bankowych przez komornika. Skarżąca oświadczyła, że zatrudnia [...] pracowników, zaś koszty miesięcznego utrzymania siedziby spółki wynoszą [...]. Skarżąca załączyła kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, z których wynika, że za rok podatkowy [...] przychód skarżącej spółki wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych], natomiast za [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Bilans sporządzony na dzień [...] po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...] [karta nr [...]], zaś na dzień [...] odpowiednio sumą [...] [karta nr [...]]. Skarżąca przedłożyła kartotekę środków trwałych na dzień [...], z której wynika, że wartość netto środków trwałych wynosi [...]. Do pisma skarżąca załączyła również kserokopie poświadczonych skróconych odpisów z ksiąg wieczystych, odpisów zwykłych z ksiąg wieczystych, zajęć wierzytelności, wezwań do zapłaty należności, zawiadomień o wszczęciu egzekucji, wezwań dłużnika do wskazania mienia, zajęć wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez C, D, B w W. Na wezwanie z dnia [...]. skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że wynajmuje pomieszczenia i z otrzymywanego czynszu dzierżawy pokrywa koszty związane z utrzymaniem siedziby i wynagrodzenia pracowników. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, więc nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w piśmie z dnia [...] podała, że czynsz dzierżawny z tytułu wynajmu pomieszczeń przekazywany jest na konto komornika, konta firm E i F oraz na rachunek bankowy spółki w B, który został zajęty przez komornika. Z załączonych do pisma deklaracji VAT-7 za miesiące [...] wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę i dlatego może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak już wyżej wskazano, to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi. W złożonym oświadczeniu skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...], wartość środków trwałych [...]. Z deklaracji CIT-8 za rok [...] wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...]. Jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą. Na uwagę skarżącej zasługuje ponadto fakt, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast z załączonych przez skarżącą deklaracji VAT-7 za miesiące [...] wynika, że skarżąca wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem z przedłożonych przez skarżącą spółkę dokumentów nie wynika w żaden sposób, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca na dzień [...] zatrudniała [...] pracowników i wypłacała z tytułu zatrudnienia wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto [dowód karta nr [...] akt sądowych załączona do akt sprawy o sygn. akt [...]]. Ponadto godzi się zauważyć, że skarżąca spółka dysponuje majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu od skargi. Taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004r., sygn. akt FZ 463/04). Wprawdzie na nieruchomościach spółki dokonano wpisu hipotek przymusowych, jednakże wpis taki ma charakter zabezpieczenia na majątku spółki zaległości podatkowych, nie wpływa jednakże na to, iż skarżąca z tytułu posiadania tych nieruchomości nie może uzyskiwać przychodów. Skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – radcy prawnego JK, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego, któremu pismem z dnia [...] skarżąca udzieliła pełnomocnictwa. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek