I SA/Po 1084/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-/ Stanisław Małek Skarżący J. U. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 113 § 1 kpc nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córkami. Nie posiada domu, nieruchomości rolnej. Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni (...) m² oraz ogródek o powierzchni ok. (...) m². Oświadczył również, iż nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, natomiast jest posiadaczem samochodu o wartości ok. (...) zł. Wskazał skarżący, iż z tytułu umowy o świadczenie usług uzyskuje dochód w wysokości od (...) do (...) zł, a także ok. (...) zł z dodatkowych prac. Z kolei jego żona uzyskuje dochód w wysokości od (...) do (...) zł. W odpowiedzi na wezwanie z dnia (...). podał skarżący, iż koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. (...) zł, przy czym woda (...) zł, energia elektryczna (...) zł, gaz (...) zł, telefon stacjonarny (...) zł, telefony komórkowe (...) zł, wyżywienie (...) zł, koszty leczenia (...) zł, raty kredytów (...) zł, paliwo (...) zł. Pomimo wezwania nie wskazał, na co kredyty zostały zaciągnięte. Oświadczył również skarżący, iż ponosi inne, nagłe, nieokreślone koszty oraz że ani on ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Jednocześnie odmówił skarżący przedłożenia dokumentów, tj. rocznych zeznań podatkowych za 2006 i 2007 rok złożonych przez niego i żonę, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do niego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz umów o świadczenie usług. Postanowieniem z dnia (...) referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. Podniósł, iż skarżący uchylił się od złożenia informacji oraz dokumentów pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej. Nie uprawdopodobnił tym samym okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uznał również, iż argumentacja skarżącego co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie (...) zł, nie jest wiarygodna. Skarżący nie wskazał, na co kredyty zostały zaciągnięte. Jednocześnie sam fakt spłacania rat kredytowych nie jest podstawą do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i przerzucenia tego obowiązku na ogół obywateli. Strona, dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu, powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków. W sprzeciwie J. U. wniósł o uchylenie postanowienia oraz uznanie złożonego wniosku. Podkreślił, że żądania sądu w tak drobnej sprawie nie mogą być uznanie za niezbędne. Uznał, iż nie miał obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów (zeznań podatkowych, wyciągów rachunków bankowych, umów o świadczenie usług) a problem ten winien wyjaśnić Sąd Najwyższy. Stwierdził także, iż wnioskowana pomoc jest wynikiem rożnych zaniedbań urzędniczych i przymuszaniem do wciągania w spory, dlatego też nie można nikogo zmuszać do oszczędzania pieniędzy na opłacanie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jest to odstępstwo od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, która wyraża się m. in. w tym, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została wniesiona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może więc nastąpić jedynie w przypadku, kiedy strona wykaże spełnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż taki przypadek zachodzi. Jego twierdzenia co do niemożliwości pokrycia żadnych kosztów są bowiem niewiarygodne. Podnieść przede wszystkim należy, iż podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Powinna to być informacja kompletna, umożliwiająca ocenę realnej sytuacji majątkowej strony. Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uprawniony jest jedynie, zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a., do żądania dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego strony, jej dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Skarżący odmówił przedłożenia dokumentów, tj. rocznych zeznań podatkowych za 2006 i 2007r. złożonych przez niego i jego żonę, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do niego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz umów o świadczenie usług. Zdaniem Sądu takie postępowanie należało uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2005r. II FZ 575/05). Oświadczył skarżący, iż posiada mieszkanie, działkę gruntu oraz samochód osobowy. Ponadto zarówno on jak i jego żona uzyskują dochody z tytułu umowy o świadczenie usług, przy czym skarżący z prac dorywczych uzyskuje dodatkowo ok. (...) zł. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą ok. (...) zł (w tym (...) zł raty kredytów). Jednocześnie skarżący nie podał, na jaki cel kredyty zostały zaciągnięte. Zauważyć przy tym należy, iż sam fakt spłaty rat kredytów nie jest jeszcze wystarczającą podstawą do przerzucenia ciężaru obowiązku opłacenia kosztów postępowania ze skarżącego na ogół obywateli. Ponadto podkreślić należy, iż dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach poprzez ograniczenie swoich wydatków. Nie można więc uznać za wiarygodną argumentacji skarżącego co do niemożności poniesienia kosztów postępowania (w tym wpisu w kwocie (...) zł) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu co do przedłożenia żądanych dokumentów należy stwierdzić, iż jest on bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek oddalił. /-/ Stanisław Małek