I SA/Po 1085/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od sierpnia 2005r. do września 2006r. oraz opłaty paliwowej postanawia: udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę JK na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Skarżący JK, reprezentowany przez adwokata A K-G pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od w.w wyroku. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Trwające od wielu lat kontrole podatkowe i procesy sądowe doprowadziły do tego, że musiał zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą, osiągane przez niego niskie dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Konieczność uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z pewnością odbiłaby się negatywnie na pozostającej na jego utrzymaniu rodzinie. Niskie dochody nie pozwalają bowiem na odłożenie jakiejkolwiek sumy na poczet kosztów sądowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast we współwłasności z żoną plac magazynowy w G. Skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości [...], jego żona w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] J K w odpowiedzi z dnia [...] podał, że stałe koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...]; przy czym [...]. Skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych, nie korzystają z pomocy opieki społecznej, rodziny ani znajomych. Skarżący i jego żona są właścicielami placu magazynowego w G, który to plac wydzierżawili Spółce A sp. z o.o. za kwotę [...] miesięcznie. Nadto skarżący i jego żona podnajmują w.w spółce lokal o powierzchni [...] m2 i z tego tytułu osiągają dochód w wysokości [...] miesięcznie. Małżonka jest wspólnikiem Spółki A, posiada w tej spółce [...] udziały. Dom, w którym mieszka skarżący ze swoją rodziną należy do M i MK, koszty wynajmu domu wynoszą [...] miesięcznie. Syn skarżącego P K mieszka w tym samym domu co wnioskodawca, jednakże prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, partycypuje natomiast w wysokości [...] w opłatach z tytułu czynszu, wody, opału, energii elektrycznej, gazu i telefonu. Skarżący nie podnajmuje synowi żadnych pomieszczeń w celu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, jest zatrudniony u syna. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych za [...], kserokopię umowy nr [...] zawartej w dniu [...] z B SA we W o kredyt w wysokości [...], kserokopie zaświadczenia z banku, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Z treści pism skarżącego wynika, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z synem. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie, jego małżonka w wysokości [...]. Poza tym z oświadczeń skarżącego wynika, że posiada we współwłasności z żoną plac magazynowy w G, który wydzierżawiają spółce A za kwotę [...] miesięcznie. Nadto podnajmują w.w spółce lokal o powierzchni [...] m2 i z tego tytułu uzyskują dochód w wysokości [...]. Stałe koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...]. Skarżący spłaca ratę kredytu w wysokości [...] miesięcznie. Kredyt ten został udzielony na prywatne potrzeby skarżącego i wobec tego trudno jest z tego tytułu przerzucić obowiązek ponoszenia kosztów sądowych prowadzonych w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Skarżący, pomimo wezwania, nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty wyżywienia dla [...] rodziny, wskazał jedynie, że koszty te ponoszą ze środków, które zostaną. Konkludując podkreślić należy, iż o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, iż wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, ale obiektywna ocena możliwości finansowych (posiadanie źródeł dochodu) i możliwości majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania strony wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...] oraz koszty zastępstwa procesowego). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że skarżący wykazał, że nie ma środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości. Godzi się także zauważyć, że skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jemu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – adwokata A K-G, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należy wpis od skargi kasacyjnej. Do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, któremu pismem z dnia [...] J K udzielił pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien był w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez redukcję wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżącego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek