I SA/Po 1086/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad, grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty, kwiecień, wrzesień 2010 r. wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad, grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty, kwiecień, wrzesień 2010 r. wraz z odsetkami. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] lat utrzymuje się z zasiłków z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i są to jedyne jego dochody. Skarżący oświadczył, że na dzień dzisiejszy posiada zadłużenie w ZUS na kwotę ok. [...], w opłatach za gaz w wysokości [...], w opłatach administracyjnych w kamienicy w wysokości [...], za telefon oraz długi u osób prywatnych w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań. Wyjaśnił, że za sam czynsz powinien ponosić opłaty w wysokości [...]. Wskazał, że od MOPR otrzymał pieniądze na zakup grzejnika elektrycznego i kuchenki do gotowania, ponadto MOPR ponosi opłaty za energię elektryczną. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2 czyli [...] udziału w kamienicy. Skarżący nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący dodatkowo podał, że kamienica, w której posiada [...] udziału jest zdewastowana i zadłużona. Do wniosku załączył kserokopie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], z których wynika, że skarżącemu przyznano zasiłek okresowy miesięcznie od [...] w wysokości [...], zasiłek celowy na zakup żywności od [...] w wysokości [...] miesięcznie, zasiłek celowy w miesiącu [...] w łącznej wysokości [...] z przeznaczeniem na zakup płyty elektrycznej dwupalnikowej i na zakup grzejnika. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż utrzymuje się jedynie z zasiłków, które od [...] lat otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada [...] udziału w kamienicy, która - zgodnie z jego oświadczeniem - jest zadłużona i zdewastowana, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący poza zaległościami w podatku od towarów i usług, o których umorzenie wystąpił, posiada inne zaległości, m.in. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w opłatach administracyjnych w kamienicy, opłatach za gaz, telefon i u osób prywatnych. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne, co wynika z załączonych przez niego do akt administracyjnych dokumentów. Skarżący wykazał zatem, że nie ma środków na uiszczenie kosztów sądowych, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.