I SA/Po 109/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł ( sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień do momentu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki U Z A S A D N I E N I E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Z. K. na podstawie tytułu wykonawczego [...], obejmującego należności z tytułu opłaty za postój pojazdu w strefie parkowania. W uzasadnieniu SKO wyjaśnia, iż organ egzekucyjny w swym postanowieniu wskazał na to, że wierzyciel — Zarząd Dróg Miejskich w postanowieniu z dnia [...] nie uznał zarzutów Z. K. za zasadne i wniósł o ich oddalenie. Wierzyciel wyjaśnił, że nieopłacone postoje zobowiązanego stwierdzono w strefie parkowania w okresie od [...]1999 r. do dnia [...] 2000 r. W tym czasie obowiązek uiszczania opłat za parkowanie wynikał z ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5.07.1994 r. w sprawie szczególnych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz aktów prawa miejscowego — zarządzenia Prezydenta Miasta nr 22/99 z dnia 7.05.1999 r. zmienionego zarządzeniem nr 41/99 z dnia 10.08.1999 r. Wierzyciel ustosunkowując się do zarzutów związanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.12.2002 r. wyjaśnił, iż co prawda stwierdzono w nim niezgodność z Konstytucją art. 13 ust.4 ustawy o drogach publicznych oraz § 3 ust. 1, § 4 ust 1, § 8 ust 2 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.06.2000 r. "ale jednocześnie postanowiono, że przepisy te utracą moc obowiązującą z dniem 30.11.2003 r. Dlatego uznano, że istnieje pełna podstawa prawna do ustalenia, pobrania i wyegzekwowania nieuiszczonych opłat za tamten okres. SKO utrzymało w dniu [...] w mocy powyższe postanowienie wierzyciela, natomiast organ egzekucyjny oddalił w dniu [...] zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podając, iż jest on związany wypowiedzią wierzyciela. Następnie organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutów Z. K., iż nie istnieje obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego, wynikający z treści tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.12.2002 r. stwierdza za zasadne stanowisko wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Stwierdza ponadto, iż badając akta sprawy nie znalazł podstaw do podważenia wiarygodności wezwań do uiszczenia opłaty za postoje. Podkreślił także, że płatne miejsca parkowania są oznaczone, w związku z czym osoba pozostawiająca pojazd w takim miejscu jest świadoma obowiązku poniesienia opłat W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego — Z. K. wniósł o uwzględnienie zarzutów w sprawie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego i stwierdzenie nieistnienia obowiązku uiszczania opłat za postój pojazdu w strefie parkowania za okres od [...] 1999 r. do [...] 2000 r. W dodatkowym w piśmie procesowym z dnia [...] 06.2005 r. skarżący modyfikuje swoją skargę w ten sposób, że wnosi o potraktowanie opłat, jako niebyłych, ponieważ jego zobowiązanie powstało na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją. Ponadto dopiero w skardze podnosi, że ubytkowany samochód był samochodem firmowym i bezkrytycznie zakłada się, że użytkownicy tego pojazdu znaleźli za wycieraczką wezwania do zapłaty za nieopłacony postój w SOP i świadomie z roszczenia tego nie wywiązali się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji publicznej, a związanych z materią zaskarżonych postanowień. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów egzekucyjnych w sprawie związanej z wniesionymi zarzutami na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z drugiej natomiast strony, sąd administracyjny - orzekając o legalności zaskarżonych postanowień w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec Z.K. — winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej ( zakaz reformationis in peius). Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innych powodów niż podnoszonych przez skarżącego. Merytoryczne rozpoznanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest możliwe jedynie w razie ich wniesienia w terminie. I tak stosownie do normy prawnej zawartej w przepisie art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) — zarzuty należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuty są prawnym środkiem obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w momencie wszczęcia tego postępowania, a nie zaś w jego toku. Zarzut wniesiony po terminie (po 7 dniach od dnia dokonania czynności egzekucyjnej lub doręczenia odpisu tytułu wykonawczego) nie podlega rozpatrzeniu, chyba że organ egzekucyjny uwzględni wniosek zobowiązanego o przywrócenie terminu do jego złożenia (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 58 i 59 kodeksu postępowania administracyjnego). Z akt administracyjnych sprawy wynika bezspornie, iż tytuł wykonawczy o nr [...] został Z. K. doręczony w dniu [...] maja 2003 r., natomiast zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały przez zobowiązanego wniesione dopiero w dniu [...] czerwca 2003 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zarzutów. Przed zatem uruchamianiem jakiejkolwiek dalszej procedury związanej z merytorycznym rozpatrzeniem owych zarzutów — Prezydent Miasta albo działający w jego imieniu urzędnik miał najpierw obowiązek rozpoznać wniosek zobowiązanego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by wniesiony przez zobowiązanego wniosek o przywrócenie uchybionego przez niego terminu został przez prezydenta (organ egzekucyjny) w ogóle rozpoznany. W niniejszej sprawie nie zostało też wyjaśnione, na jakiej to podstawie prawnej Zarząd Dróg Miejskich w P. ,a nie Prezydent Miasta jest wierzycielem i czy w przypadku tożsamości wierzyciela z organem egzekucyjnym niektóre uprawnienia tego pierwszego nie stały się bezprzedmiotowe (np. zwracanie się przez organ egzekucyjny do siebie samego jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już wyjaśniano, że rozpatrzenie środka zaskarżenia, a to należy także odnieść do środka prawnego, jakim jest zarzut (por. np. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz Warszawa 2003, s.100 i n.) wniesionego z uchybieniem terminu, stanowić może nawet rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I S A 330/99, Lex 48749). Z tych zatem powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. M. Jaśniewicz M. Skwierzyńska J. Małecki KS