I SA/Po 109/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok postanawia: umorzyć postępowanie Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiesiło z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. wobec O. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne w sprawie o sygn. akt II FPS 4/13. W uzasadnieniu swojego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W kontekście przytoczonej regulacji zauważono, że w dniu 19 czerwca 2013 roku, sygn. akt II FSK 513/13, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów tego sądu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne: "Czy w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej)?". Następnie Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt II FPS 4/13, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 264 § 4 p.p.s.a. przekazał pełnemu składowi Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia to zagadnienie prawne. Zdaniem Kolegium wyżej przedstawione zagadnienia prawne pozostaje w związku z prowadzonym przez organ postępowaniem podatkowym. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, dotyczącego dopuszczalności prowadzenia postępowania podatkowego w każdym czasie i orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę, będzie miało zdaniem SKO zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Skarżąca nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem wniosła zażalenie na wyżej wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2014 r. do tego samego organu wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że błędne jest stanowisko organu zgodnie z którym to przedstawione do rozstrzygnięcia na podstawie art. 264 § 4 p.p.s.a. pełnemu składowi Izby Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne, jest zagadnieniem wstępnym. W ocenie Spółki przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Tymczasem kwestia prowadzenia postępowania podatkowego i orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę została rozstrzygnięta. Uchwałą z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów rozstrzygnął przedstawione mu zagadnienie prawne i jednoznacznie stwierdził, iż w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę. W zażaleniu wskazano również, że uchwały NSA posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych ogólną moc wiążącą. W związku z tym pogląd NSA wyrażony w uchwale, zdaniem pełnomocnika skarżącej wiąże bezpośrednio wszystkie składy sądów administracyjnych, jak również wszystkie organy administracji. Podkreślono przy tym, że taka sytuacja ma miejsce, aż do momentu zmiany wykładni danego przepisu przez inną uchwałę. Stwierdzić zatem należy, iż skoro w obrocie prawnym nadal pozostaje wykładnia wyrażona w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 to obowiązkiem SKO było rozpatrzenie odwołania i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Kolegium tak rozumiana przesłanka zawieszenia postępowania określona w tym przepisie zaistniała w niniejszej sprawie. W kontekście przytoczonej przesłanki zawieszenia postępowania wskazano, że postanowieniem z 03 marca 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 513/13, wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej w ramach postępowania w przedmiocie wysokości straty w podatku od osób prawnych, przedstawił do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a mianowicie: "czy w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej)?". W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez NSA będzie miało charakter uniwersalny. Zaznaczono również, że istotne znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy będzie miała treść podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w kwestii dotyczącej przedstawionego wyżej zagadnienia prawnego. W związku z tym SKO uznało za celowe zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie przez NSA z pytaniem prawnym w sprawie II FSK 513/13 i przekazanie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby Finansowej NSA. Wyżej wspomniane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r. stanowi przedmiot skargi Spółki kierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się naruszenie: - art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), gdyż wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwestia, której dotyczyć ma uchwała, która ma zostać podjęta w wyniku postanowienia NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 513/13, nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy sprawy podatku od nieruchomości za rok 2008; - art. 121 § 1 w związku z art. 125 § 1 i art. 139 § 1 O.p., gdyż nie budzi zaufania strony działanie organu podatkowego, uchylającego się do podjęcia rozstrzygnięcia i nadmiernie wydłużającego czas postępowania podatkowego. W uzasadnieniu skargi powtórzono przy tym argumentacje zawartą w zażaleniu na postanowienie SKO w K. z dnia [...] marca 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. W załączeniu do pisma z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przesłało do Sądu postanowienie z tego organu z dnia [...] marca 2015 r. o podjęciu zawieszonego postępowania z odwołania T. S.A. z/s w W. (obecnie O. S.A.) od decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (inne przyczyny niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 i 2). W orzecznictwie (postanowienie NSA z 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2453/2010 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. występuje, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi winno skutkować jej odrzuceniem. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o podjęciu zawieszonego postępowania z urzędu postępowania zostało wydane [...] marca 2015 r., a więc po wniesieniu skargi. Celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów i, gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku. Wobec wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania z urzędu postępowania została wyeliminowana przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że cel w postaci ponownego uruchomienia postępowania, po jego zawieszeniu, można uzyskać w dwojaki sposób: albo poprzez usunięcie z obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, albo poprzez wydanie postanowienia o podjęciu postępowania. W sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, uruchomiony bowiem zostaje wówczas bieg postępowania. Tym samym, wskutek wydanego postanowienia z [...] marca 2015 r., na mocy którego organ podjął zawieszone postępowanie, ustał byt prawny zaskarżonego postanowienia tego organu z [...] lipca 2014 r. utrzymującego w mocy postanowienie tegoż organu z [...] marca 2014 r. zawieszające postępowanie w sprawie. Z tych względów rozpatrzenie skargi zawierającej zarzuty na te postanowienia i zmierzającej de facto do podjęcia przez organ zawieszonego postępowania, stało się bezprzedmiotowe, ze względu na brak przedmiotu sporu. W związku z powyższym dalsze prowadzenie postępowania byłoby nieuzasadnione. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w sentencji postanowienia.