I SA/Po 1093/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Prokurator J.W. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia nadpłaty w podatku od towarów i usług o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/Wł.Zygmont /-/S.Zapalska Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy określił M. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia [...] do maja [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy załatwił pozytywnie wniosek M. W. w sprawie rozłożenia na raty podatku od towarów i usług za okres od marca [...] do maja [...] r. określonego decyzją z [...] r. Natomiast decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. uwzględniała wniosek M. W. w sprawie rozłożenia na raty ostatniej czwartej raty podatku VAT wynikającej z decyzji z dnia [...] r. W wyniku tych decyzji M. W. wpłaciła VAT na łączną kwotę [...] zł. Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa stwierdziła nieważność decyzji z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres grudzień [...] r. do maja [...] r. oraz odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń [...] r. do listopada [...] r. oraz umorzenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od 3 lipca [...] r. do 31 grudnia [...] r. i ustalenie dodatkowego zobowiązania za poszczególne miesiące w okresie od 3 lipca [...] r. do 31 maja [...] r. Wnioskiem z dnia [...] r., który wpłynął do Urzędu Skarbowego w dniu [...] r. M. W. domagała się zwrotu nadpłaty podatku VAT w kwocie [...] zł i w uzasadnieniu wniosku powołała się na decyzję z dnia [...] r. Załatwiając powyższy wniosek w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję o treści "postanawia wydać decyzję pozytywną określając nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł", oraz jako podstawę prawną powołał art. 207, art. 210, art. 211, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 lit. "b", art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej uwzględniając wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o odpowiednim numerze. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. i jako podstawę prawną powołał art. 207 w związku z art. 247 § 1 pkt 2 oraz art. 248 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji wyraził pogląd, że brak jest przepisów pozwalających na wydanie decyzji określającej wysokość nadpłaty powstałej w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej organu podatkowego. Powstałą w ten sposób nadpłatę organ podatkowy rozlicza postanowieniem wydanym na podstawie art. 76"a" lub 76"b" Ordynacji podatkowej w ten sposób, że zalicza ją na zaległe oraz przyszłe zobowiązania podatkowe lub też zwraca podatnikowi. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. wniosła odwołanie podatniczka M. W., w którym zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i domagała się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej jako organu I instancji w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] r. Powyższą decyzję zaskarżyła M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia zasady prowadzenia postępowania w zaufaniu do organów podatkowych i w konsekwencji domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji z [...] r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa podatkowego zawartego w Ordynacji podatkowej ustawie z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kwestią sporną w sprawie jest ocena czy były podstawy do stwierdzenia nieważności korzystnej dla skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w obu zaskarżonych decyzjach, że podstawą prawną decyzji może być wyłącznie norma materialna prawa ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym. "Wydanie decyzji bez podstawy prawnej" ma miejsce w sytuacji, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu uprawniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej – taki pogląd wyraził NSA w wyroku z 27 maja 1988 r., sygn. akt I SA 23-28/88 i który to pogląd Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...] r. złożyła w Urzędzie Skarbowym wniosek noszący datę [...] r. (k. 14 akt podat.), w którym domagała się zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Należy podkreślić, że z treści tego wniosku wyraźnie wynika, że wniosek dotyczył zwrotu nadpłaty, a nie stwierdzenia nadpłaty. Rozpoznając taki wniosek organ powinien wydać postanowienie o sposobie zaliczenia nadpłaty lub jej zwrocie zgodnie z art. 76"a" lub 76"b" Ordynacji podatkowej, ponieważ jest to czynność materialno-techniczna odrębna od stwierdzenia nadpłaty dotyczącej zakresu spraw wskazanych w art. 75 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji organ podatkowy nie wydaje decyzji chyba, że nie zgadza się z treścią wniosku kwestionując jego zasadność w całości lub w części. Również w przypadku nieistnienia nadpłaty wymienionej we wniosku organ wydaje decyzję odmowną konkretnie "odmawiającą stwierdzenie nadpłaty". Wobec tego, że decyzja z [...] r. została wydana niezgodnie z wnioskiem skarżącej oraz wbrew przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym "nadpłat" zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję z [...] r. i w takiej sytuacji organ podatkowy musi ponownie rozpoznać wniosek skarżącej z [...] r., który został złożony w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] r. o zwrot nadpłaty. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/Wł.Zygmont /-/S.Zapalska LF