I SA/Po 1093/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-09-18
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, może być uwzględniony, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały przed wydaniem decyzji ostatecznej i były znane organowi prowadzącemu postępowanie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe było ustalenie, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody, na które powoływała się strona, istniały przed wydaniem decyzji ostatecznej i były znane organowi, co wyklucza ich uznanie za "nowe" w rozumieniu tego przepisu. Ponadto, nie stwierdzono przesłanki z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja nie opierała się na innej decyzji lub orzeczeniu sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną odmawiającą przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Jako podstawę wniosku wskazała przepis art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że decyzja została wydana w oparciu o przepis sprzeczny z prawem wspólnotowym (wyrok TSUE) i że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne. Organ celny odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając m.in. brak merytorycznego rozpoznania sprawy i błędne rozumienie wytycznych TSUE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Po 1093/14 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant: referent stażysta Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.
W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu wniosku Spółki z o.o. A z siedzibą w P, działając w oparciu m.in. o przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wydał decyzję nr [...], którą orzekł o odmowie przedłużenia na kolejne 6 lat zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, na terenie województwa [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją tegoż organu nr [...] z dnia [...].
Spółka zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] odrzucił skargę.
Wnioskiem z dnia [...] Spółka z o.o. A wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...], w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej. Jako podstawę swojego żądania Spółka wskazała na przepis art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 w związku z art. 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "o.p.")., twierdząc, że postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną winno zostać wznowione z następujących przyczyn:
- odmowy przedłużenia zezwolenia na podstawie bezskutecznego prawnie przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w świetle wytycznych wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11, który to wyrok miał wpływ na wydaną decyzję (nie uwzględniony został przez organ administracji),
- niewykonania bezwzględnego obowiązku organu administracji uwzględnienia i zastosowania w sprawie wytycznych TSUE, w tym dokonania analizy istotnych dowodów i okoliczności faktycznych, i to pomimo, że wyrok TSUE został wydany w dniu 19 lipca 2012 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji; nadto począwszy od dnia 20 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w jednolitej linii orzecznictwa w wyrokach dotyczących ww. wyroku TSUE oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych rozstrzygnął i przesądził, że jedynie organ administracji jest uprawniony i zobowiązany do tego, aby dokonać analizy wpływu przepisów ustawy o grach hazardowych na obrót automatów do gier przy uwzględnieniu przesłanek sformułowanych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości;
- w sprawie pojawiły się nowe okoliczności i dowody nieznane organowi administracji w chwili wydawania decyzji, a które organ powinien uwzględnić w świetle wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. oraz powołanego we wniosku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego
Do wniosku załączono dowody w postaci: informacji Ministerstwa Finansów o realizacji ustawy o grach hazardowych w 2009 r. i w 2010 r., wydruków ze strony Głównego Urzędu Statystycznego obrazującego stan zaludnienia i ilość kasyn w Polsce wg stanu na dzień 2 lipca 2012 r., zestawienie danych OZPBR z dnia 30 czerwca 2012 r. i opracowanie Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową z 2006 r. - dotyczące zagadnień z branży automatów do gier o niskich wygranych. Ponadto Spółka przedłożyła własne zestawienia i wykresy obejmujące dane z zakresu liczby eksploatowanych automatów i ilości punktów gier w okresie [...] oraz oświadczenia swoje, dostawców omawianych automatów i podmiotów prowadzących działalność w omawianym zakresie, a także kserokopię decyzji organu z [...] odmawiającego dokonania rejestracji przykładowego automatu do gier o niskich wygranych.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną tegoż organu nr [...] z dnia [...].
Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił Spółce uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał i uargumentował przyczyny, dla których nie stwierdził zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 o.p., i co w konsekwencji spowodowało, iż wniosek Spółki musiał zostać rozpatrzony odmownie.
Od ww. decyzji Spółka złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odwołaniu zarzuciła:
1) rażące naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 oraz pkt 7 o.p. w zw. z art. 241 § 1 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz 124 o.p. poprzez odmowę uchylenia decyzji organu I instancji oraz oczywiście błędne i nieodpowiadające stanowi faktycznemu uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
2) w związku z powyższym rażące naruszenie art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 165a § 1 o.p. w związku z zastosowaniem art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w związku z naruszeniem:
- art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, 3, 4 i 11 Dyrektywy III 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 i ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8, § 10 w zw. z § 2 pkt 1 a, 2, 3, 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych
- art. 120, art. 121 § 1 o.p.
- art. 36 ust. 3 i ust. 4 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych,
- art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu o przystąpieniu do Unii Europejskiej,
- zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości poprzez odmowę przedłużenia zezwolenia - w oparciu o przepis (art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), który nie powinien znaleźć zastosowania, jako przepis oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym, a także z przepisami Konstytucji;
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] nr [...].
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie podjęte zostało w trybie nadzwyczajnym, w wyniku wznowienia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej Spółki. Z tego powodu postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 o.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 o.p. Rozpatrując powyższą kwestię, organ odwoławczy przyznał, że przedstawione przez Spółkę do wniosku o wznowienie postępowania dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...], jednak nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, że nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że już w czasie postępowania prowadzonego w "zwykłym" trybie posiadał on wiedzę o istnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 z dnia 19 lipca 2012 r. (opublikowanym w dniu 29 września 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - Dz. U. C 295/12). Znał również zawarte w nim wytyczne – zalecające dokonanie ustalenia, czy zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych mogą bezpośrednio i w sposób istotny wpływać na właściwości automatów lub obrót tymi automatami. Organ odwołał się do ustaleń dokonanych w "zwykłym" trybie i przedstawionych w treści uzasadnienia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu tym organ - uwzględniając wytyczne Trybunału dokonał oceny art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wykorzystując w tym celu dostępne materiały, opublikowaną doktrynę prawną i orzecznictwo - dokonał własnej oceny, wywodząc w konsekwencji, iż w/w przepis nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż (obrót) oraz na właściwości automatów do gier o niskich wygranych. Na podstawie dokonanej oceny organ stwierdził też, że przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie przewiduje możliwości przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, czego jednak nie można utożsamiać z zaprzestaniem eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych, które działały w punktach gier objętych takim zezwoleniem. Przedstawione w zaskarżonej decyzji argumenty i rozważania posłużyły Dyrektorowi Izby Celnej do wykazania, iż przedłożone przez Spółkę dowody nie wykazują nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 1 o.p. Organ uznał za zasadne odniesienie się do przedłożonych przez Spółkę dokumentów oraz ocenienie ich w świetle przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a następnie - porównanie ich treści z dokumentami dowodami wykorzystanymi przez organ w postępowaniu "zwykłym". Zdaniem organu w niniejszej sprawie brak było podstaw by przyjąć, że z dowodów wskazanych przez stronę wynikają nowe okoliczności, o których mowa w art 240 § 1 pkt 5 o.p.
Organ stwierdził również, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 7 o.p. ponieważ żadna inna decyzja administracyjna ani orzeczenie sądu nie były podstawą wydania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. Decyzja ostateczna została wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych przy uwzględnieniu wytycznych wskazanych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości U.E. z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej
1) rażące naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 241 § 1 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz 124 o. p. poprzez:
- wadliwe przyjęcie, że po wznowieniu postępowania organ bada jedynie, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, bez wnikania w meritum sprawy, podczas gdy po wznowieniu postępowania organ winien dokonać merytorycznego rozpoznania sprawy, co najmniej w zakresie przesłanek, które zdecydowały o konieczności wznowienia postępowania;
- braku merytorycznego rozpoznania przesłanek (dowodów przedłożonych przez stronę) uzasadniających uchylenie decyzji o odmowie wznowienia postępowaniu;
- odmowę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] oraz oczywiście błędne i nie odpowiadające stanowi faktycznemu i prawnemu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w tym w szczególności przyjęcie, że wytyczne Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. miały jedynie "charakter przykładowy", co organ rozumie w ten sposób, że nie był zobowiązany do ich uwzględnienia przy badaniu stanu faktycznego (mimo, że w rzeczywistości wytyczne Trybunału organ - zgodnie z treścią wyroku Trybunału i orzecznictwu Naczelnego Sądu Administracyjnego - "powinien" uwzględnić a poza tym mógł uwzględniać również inne nie wskazane wyraźnie przez Trybunał okoliczności;
2) w związku z powyższym rażące naruszenie art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 165a § 1 o.p. w związku z zastosowaniem art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w związku z naruszeniem:
- art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, 3, 4 i 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 i ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego,
- art. 120, art. 121 § 1 o.p.,
- art. 36 ust. 3 i ust. 4 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych,
- art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu o przystąpieniu do Unii Europejskiej,
- Deklaracji nr 17 do Traktatu z Lizbony (Deklaracji odnoszącej się do pierwszeństwa) potwierdzającej zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego w warunkach określonych przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości,
- zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości,
- poprzez odmowę przedłużenia zezwolenia skarżącej - w oparciu o przepis (art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), który nie powinien znaleźć zastosowania, jako przepis oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym, a także z przepisami Konstytucji;
- poprzez niezastosowanie się do wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r.;
- poprzez oczywiście błędne w świetle dostępnych danych (w tym danych urzędowych publikowanych przez Ministerstwo Finansów) oraz zasad logicznego rozumowania przyjęcie, że ww. przepis nie ma (aktualnego lub potencjalnego) istotnego wpływu na obrót automatami do gier;
- niespójne nieracjonalne, obarczone rażącymi błędami logicznymi i merytorycznymi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z wyraźnym pominięciem argumentacji strony postępowania.
Ze względu na wskazane zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego i wyraziła przekonanie, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Nawiązując do poprzedniego rozstrzygnięcia, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] Spółka wskazała, że jej zdaniem stwierdzenia o skuteczności prawnej art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zakazującego przedłużenia zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, organ dokonał bezpodstawnie. Skarżąca, nie zgodziła się z wywodem organu wynikającym, jej zdaniem z błędnego uznania przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych za przepis prawnie skuteczny. Skarżąca uważała, iż w konsekwencji organ administracji zastosował ww. przepis w ostatecznej decyzji wbrew wytycznym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11,C-214/11 i C217/11
W ocenie skarżącej na żadnym etapie postępowania organ nie zbadał żadnych okoliczności, do których odnosiły się konkretne wytyczne sformułowane w ww. wyroku. Przede wszystkim organ nie dokonał analizy wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r., które jako obligatoryjne zobowiązany był uwzględnić podczas merytorycznego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego w istotnym dla sprawy zakresie.
Spółka podkreśliła, że przedłożyła ujawnione przez siebie dokumenty jako stanowiące istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną. W rozumieniu skarżącej przedłożone przez nią dowody mieszczą się w ramach podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu zawartymi zarówno w decyzji ostatecznej z dnia [...], jak i w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Dyrektora Izby Celnej, jej zdaniem opierał się na niekatulanych twierdzeniach prawnych i bez uwzględnienia obiektywnych danych (w tym danych liczbowych). Wbrew stanowisku organu Spółka uważała, że w świetle wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. wpływ przepisów przejściowych na sprzedaż (obrót) jak i właściwości automatów do gier o niskich wygranych jest oczywisty. Na poparcie powyższego odwołała się do orzeczeń sądów administracyjny w Polsce, w tym do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tej podstawie zdaniem Spółki ustawa o grach hazardowych w części, w jakiej zawiera przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, podlegała notyfikacji Komisji w trybie art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE. Dalej skarżąca zaznaczyła, że wobec braku uprzedniej notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, sporny przepis narusza przepisy prawa wspólnotowego w tym zasadę pierwszeństwa Traktatów i prawa przyjętego na podstawie Traktatów przed prawem Państw Członkowskich. Z powyższego wywiodła, iż w świetle orzecznictwa TSUE, naruszenie to powoduje, że przepisy techniczne (m.in art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych) nie mają mocy obowiązującej wobec osób prywatnych oraz skutkuje zobowiązaniem organów państwa (w tym organów administracji) do odmowy jego stosowania. Zatem skoro wskazany przepis jest przepisem bezskutecznym, to organ administracji winien uwzględnić wniosek Spółki z dnia [...] o przedłużenie zezwolenia z jego pominięciem.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty są bezpodstawne.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, Sąd uznał za konieczne odniesienie się do samej istoty instytucji procesowej, jaką jest wznowienie postępowania.
Celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Oznacza to, że wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wznowienie postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (p. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, Lex nr 41683). Nie stanowi ono zatem kontynuacji postępowania instancyjnego, a wobec tego nie dokonuje się w nim pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Nie jest zatem postępowaniem merytorycznym i w postępowanie takie nie może się przerodzić, gdyż stanowiłoby to o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w przepisie art. 127 o.p. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p.
Przedstawiony powyżej zakres postępowania wznowieniowego wywiera również pośredni wpływ na zakres kontroli sądowej wydanej w tym trybie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 670/09 (Lex nr 744839) stwierdził, że: "(...) charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, np. po wznowieniu postępowania administracyjnego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny pierwszej instancji w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji kontroli decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym. (...) Granice sprawy zakreśla bowiem wniosek o wznowienie postępowania oraz postanowienie organu o wznowieniu postępowania".
Uwzględniając powyższe rozważania co do ram postępowania wznowieniowego i zakresu kontroli sądowej wydanej w tym trybie decyzji, Sąd stwierdził, że organy celne przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie w sposób umożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej, rzeczowo, a przede wszystkim na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa dotyczących wznowienia postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego z zakresu ustawy o grach hazardowych. Ustaliły w niezbędnym dla rozstrzygnięcia zakresie stan faktyczny sprawy i prawidłowo dokonały jego analizy pod kątem spełnienia przesłanki wznowienia postępowania unormowanej w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 o.p.
Uzasadnienie złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] wskazywało, że wolą skarżącej było wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] w oparciu o podstawę zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 o.p.
W myśl art. 240. § 1 pkt 5 i 7 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;
- decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
Wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. następuje, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1) okoliczności lub dowody mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego (okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę),
2) są one istotne dla sprawy, tzn. mają wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,
3) istniały w dniu wydania decyzji,
4) nie były znane organowi, który wydał decyzję.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (p. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, Lex nr 143703). Są to zatem takie okoliczności, które z badanego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego nie wynikały. Jeżeli zatem w toku postępowania podatkowego ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym w toku postępowania wznowieniowego, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (p. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 730/11, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (p. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, Lex nr 143703)). Odmienność ocen tego samego stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy lub przez sąd w dwóch toczących się niezależnie od siebie sprawach, nie jest nową okolicznością, a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Przy ocenie, czy dana okoliczność miała przymiot okoliczności "nowej" nie ma znaczenia, jak wynika to wprost z gramatycznej wykładni omawianego przepisu, fakt, że strona miała świadomość jej istnienia i mogła ją powołać. Nowa okoliczność (czy też nowy dowód) w rozumieniu tej normy, to taka, która nie była znana organowi w dacie orzekania (p. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 752/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się też, że przez nową istotną dla sprawy okoliczność należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na inne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (S.Presnarowicz (w]: C.Kosikowski, L.Etel, R.Dowgier, P.Pietrasz, S.Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 845, p. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ odwoławczy przyznał, że dołączone przez spółkę do wniosku o wznowienie postępowania dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...], jednak nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, że nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej znał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 z dnia 19 lipca 2012 r. (opublikowany w dniu 29 września 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - Dz. U. C 295/12). Znał również zawarte w nim wytyczne – zalecające dokonanie ustalenia, czy zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych mogą bezpośrednio i w sposób istotny wpływać na właściwości automatów lub obrót tymi automatami. Organ odwołał się do ustaleń dokonanych w "zwykłym" trybie i przedstawionych w treści uzasadnienia decyzji ostatecznej. Jak wynika z tego uzasadnienia organ - uwzględniając wytyczne Trybunału dokonał własnej oceny art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, uznając, iż w/w przepis nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż (obrót) oraz na właściwości automatów do gier o niskich wygranych. Na podstawie dokonanej oceny organ stwierdził też, że przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie przewiduje możliwości przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, czego jednak nie można utożsamiać z zaprzestaniem eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych, które działały w punktach gier objętych takim zezwoleniem. Przedstawione w zaskarżonej decyzji argumenty i rozważania posłużyły Dyrektorowi Izby Celnej do wykazania, iż przedłożone przez Spółkę dowody nie wykazują nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ uznał za zasadne odniesienie się do przedłożonych przez Spółkę dokumentów oraz ocenienie ich w świetle przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a następnie - porównanie ich treści z dokumentami dowodami wykorzystanymi przez organ w postępowaniu "zwykłym". Słusznie organ stwierdził, że w sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że z dowodów wskazanych przez stronę wynikają nowe okoliczności, o których mowa w art 240 § 1 pkt 5 o.p. Jak wyżej wskazano ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną.
Zasadnie również organ stwierdził, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 7 o.p. ponieważ żadna inna decyzja administracyjna ani orzeczenie sądu ( następnie uchylone lub zmienione) nie były podstawą wydania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. Okoliczność ta wydaje się zresztą bezsporna , gdyż w skardze do Sądu skarżąca nie zarzuciła już decyzji Dyrektora Izby Celnej naruszenia art. 240 § 1 pkt 7 o.p
Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie zarzut braku merytorycznego rozpoznania przesłanek (dowodów przedłożonych przez stronę) uzasadniających uchylenie decyzji o odmowie wznowienia postępowaniu. Zarzut ten jest niezrozumiały bowiem Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr z dnia [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną tegoż organu z dnia [...].
W związku z powyższym bezzasadne okazały się też zarzuty naruszenia prawa procesowego, dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło