I SA/Po 1094/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca MK pismem z dnia [...] wniosła skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowe. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja życiowa jest bardzo trudna, ponieważ musi sprawować całodobową opiekę nad sparaliżowanym mężem i ubezwłasnowolnionym synem. Ponadto mąż i syn chorują na [...]. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z synem. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz ogródek przydomowy o pow. [...] m2. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł, małżonek rentę w wysokości [...], syn rentę socjalną w wysokości [...]. Skarżąca podała, że ponoszą koszty leczenia i rehabilitacji, dojazdów do szpitala, przychodni i do lekarza, ponoszą również koszty związane z zakupem lekarstw, które wynoszą łącznie ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że posiada motorower marki K z [...], od [...] nie używany, cena rynkowa złomowania [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że opłaty za [...]. Do pisma załączyła zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, że małżonek wnioskodawczyni w [...] z tytułu renty uzyskał dochód w wysokości [...], w [...]. Skarżąca do pisma załączyła wyciągi z rachunku małżonka prowadzonego przez A za ostatnie [...] miesiące oraz potwierdzenia wykonania przelewu na rachunek bankowy skarżącej prowadzonego przez B za ostatnie [...] miesiące, z których wynika, że na jej rachunek wpływają z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej środki tytułem świadczeń rodzinnych w wysokości [...]. Wnioskodawczyni do pisma załączyła również kserokopię ugody z dnia [...] zawartej z C, reprezentowanym przez D. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który jest osobą sparaliżowaną i z ubezwłasnowolnionym synem. Małżonek i syn skarżącej chorują. Wnioskodawczyni i osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się z renty, świadczenia socjalnego i z renty socjalnej. Dochody przeznaczone są na miesięczne utrzymanie, w tym również na leczenie i na zakup lekarstw. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem i przydomowym ogródkiem nie posiada innych nieruchomości ani majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.