I SA/Po 1098/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-01-24

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazuje dochody z działalności gospodarczej (nawet zawieszonej) oraz ponosi koszty utrzymania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że skarżący posiadał środki lub możliwości finansowe (np. zdolność kredytową, potencjalne ukryte dochody lub oszczędności), które pozwoliły mu na pokrycie kosztów utrzymania i wynagrodzenia pełnomocnika, a tym samym powinien również być w stanie pokryć koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, ponoszenie kosztów utrzymania i alimentów. Sąd analizował jego dochody z zawieszonej działalności gospodarczej, koszty utrzymania oraz posiadany majątek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...]lił skargę K.K. decyzję Izby Skarbowej. Wobec tego skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego M.G,ismem z dnia [...]sł skargę kasacyjną od w.w wyroku oraz złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada środków finansowych na zapłatę kosztów sądowych. Część uzyskiwanych dochodów w wysokości około [...] przeznacza na życie, około [...]na alimenty. Pozostała część wydana została na postępowanie przed sądem w niniejszej sprawie. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada domu, posiada natomiast mieszkanie o powierzchni [...], bazę magazynową z wydzielonym mieszkaniem i działkę o powierzchni [...]ha.Skarżący podał, że płaci alimenty na [...] dzieci w wieku [...] lat w wysokości po [...] na dziecko. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie [...] miesięcznie. Na wszystkich nieruchomościach wpisane są hipoteki przymusowe na rzecz urzędu skarbowego oraz na rzecz [...] w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy K.K.w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje żadnego dodatkowego dochodu oraz, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podał, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w kwocie [...] miesięcznie, przy czym woda [...], opał [...], gaz [...] energia elektryczna [...], telefon komórkowy [...] , abonament RTV [...], wyżywienie [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...], alimenty [...], pomoc w utrzymaniu dzieci [...], raty kredytu - spłaty wg możliwości. Kredyt na działalność gospodarczą przeterminowany na dzień [...]płaty [...]. Skarżący podał, że działalność gospodarczą zawiesił od [...], przy czym, jak oświadczył, odwiesza działalność gospodarczą na [...] - działalność sezonowa. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] strata wyniosła [....], zaś w [...] dochód skarżącego wyniósł [...]. Załączył również kserokopię protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym z dnia [...] o alimenty, kserokopie wpłat na rzecz [...], kserokopie z wyciągów bankowych, kserokopię postanowienia Komornika Sądowego Rewiru [...] Sadzie Rejonowym z dnia [...], kserokopię pisma [....] z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w wysokości [..] w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący oświadczył bowiem, dochód z tytułu działalności gospodarczej wynosi [...], przy czym obecnie działalność jest zawieszona. Oświadczył, żę koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], jednakże nie wskazał z jakich środków finansowych je ponosi. W tych okolicznościach można przyjąć, że skarżący posiada dodatkowe dochody, których nie chce ujawnić, ewentualnie, że posiada jakieś oszczędności. Gdyby przyjąć inne założenie skarżący nie byłby w stanie ponosić kosztów miesięcznego utrzymania w zadeklarowanej kwocie. Ponadto zauważyć należy, że skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jemu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy od skargi kasacyjnej w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu od skargi kasacyjnej), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego, który pismem z dnia [...]. wniósł w niniejszej sprawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło