I SA/Po 1099/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. postanawia: 1. udzielić stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...] zł. Wobec tego strona skarżąca [...], reprezentowana przez doradcę podatkowego [...], złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podała, że w okresie od [...] do [...] w związku z prowadzonym postępowaniem dochodzeniowym była aresztowana. Spowodowało to praktyczne zaprzestanie funkcjonowania zarówno firmy wnioskodawcy jak i spółki jawnej, w której drugim wspólnikiem jest [...] strony skarżącej. Praktycznie cały majątek osobisty jak i firmy był zastawiony w związku z licznymi kredytami bankowymi. Po aresztowaniu oraz faktycznym zaprzestaniu działalności banki wypowiedziały umowy kredytowe. Strona skarżąca wskazała, że posiada kilka nieruchomości, lecz nie może nimi dysponować, w szczególności zaś sprzedać. Poza tym są one, jak i cały majątek, zajęte na poczet należności podatkowych. Natomiast obecnie całe dochody strony skarżącej [...]- zł miesięcznie, które są zabierane przez komornika na poczet alimentów i kosztów komorniczych. Strona skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Posiada dom o powierzchni [...] na działce o powierzchni [...] ha, nieruchomość rolną o powierzchni [...], przy czym wszystkie te nieruchomości zastawione są w związku z licznymi kredytami bankowymi na działalność gospodarczą oraz są zajęte na poczet należności podatkowych. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Strona skarżąca wskazała, że ma zasądzone alimenty na rzecz syna [...] w wysokości [...] zł miesięcznie oraz, że suma wpisanych hipotek na nieruchomościach wynosi [...] zł bez odsetek. Podała, że jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w kwocie [...] zł oraz z tytułu dzierżawy w wysokości [...], natomiast strona skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w kwocie [...] zł oraz z tytułu dzierżawy w kwocie [...] zł. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że miesięczne koszty utrzymania jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...] zł. Wskazała, że razem z żoną wydzierżawił posiadane nieruchomości w dniu [...] [...], który zobowiązał się ponosić znaczną część kosztów utrzymania nieruchomości, w tym domu, w którym mieszka strona skarżąca. Podała, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych, nie otrzymują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Kilka dni temu żona skarżącego złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i będzie on rozpatrzony pozytywnie. Wypłata tego zasiłku rozpocznie się od [...] i będzie on wynosił [...] zł miesięcznie. Jednocześnie żonie skarżącego przyznano zasiłek jednorazowy w kwocie [...] zł. Żona skarżącego jak i skarżący nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotni, ponieważ nadal są wspólnikami spółki jawnej P.W.[...]. Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony, natomiast żona skarżącego jest zatrudniona w firmie [...]. Do pisma skarżący załączył kopie zeznań podatkowych za [...], kopie umów dzierżawy nieruchomości, kopie wyciągów bankowych, zaświadczenie o zatrudnieniu [...], decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie zabezpieczenia zobowiązania, zawiadomienia Sądu Rejonowego o wpisaniu hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa. Do pisma skarżący załączył m.in. kserokopie deklaracji podatkowych PIT-36 i PIT-36L, z których wynika, że skarżący w [...] z tytułu dzierżawy osiągnął dochód w kwocie [...] zł oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w spółce jawnej [...] osiągnął przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł i strata w wysokości [...] zł. Natomiast żona skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę i dzierżawy osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, natomiast z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w spółce jawnej [...] osiągnęła przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł i dochód w wysokości [...] zł. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że nie posiada już działki o powierzchni [...], ponieważ ją zbył. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży tej działki przeznaczył na zwrot pożyczek zaciągniętych na poręczenie majątkowe związane z procesem karnym przeciwko niemu. [...] ponosi koszty utrzymania domu skarżącego w kwocie około [...] zł , przy czym podatek od nieruchomości, ubezpieczenie obowiązkowe budynków, ubezpieczenie mienia ruchomego średnio [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda w dwóch budynkach [...] zł, gaz w dwóch budynkach [...] zł i wywóz nieczystości [...] zł. [...] nie mieszka w tym samym domu co skarżący. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że działkę budowlaną o powierzchni [...] zbył w dniu [...] aktem notarialnym repertorium [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej przed notariuszem [...]. Kwotę transakcji strony określiły na [...] zł. W chwili obecnej pełnomocnik skarżącego nie dysponował wypisem z tego aktu i wobec tego nie załączył go do odpowiedzi na wezwanie. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...],- zł. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie oznacza to jednak, że instytucja ta pełni funkcję kredytu dla strony wiodącej spór, która dysponuje możliwościami podjęcia zatrudnienia, a także faktycznie nie ponosi kosztów utrzymania własnego, małżonki i córki. Tymczasem skarżący nie wykazał, aby stan zdrowia nie pozwalał mu na podjęcie zatrudnienia w pełnym wymiarze pracy. Nie przedłożono w tym względzie orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, czy chociażby jakiegokolwiek zaświadczenia lekarskiego dokumentującego niemożność podjęcia zatrudnienia w większym rozmiarze. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący osiąga bowiem stały miesięczny dochód, który z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości zawartej z synem [...] wynosi [...] zł oraz kwotę [...] zł z tytułu wynagrodzenia za pracę, przy czym następnie w piśmie z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wskazał, że [...] nie jest nigdzie zatrudniony. Posiada również majątek nieruchomy. Wprawdzie na nieruchomościach skarżącego ustanowiono hipotekę przymusową, to jednak skarżący mógł podjąć starania o to, aby wydzierżawić posiadane nieruchomości za wyższą kwotę. Ponadto koszty utrzymania tych nieruchomości ponosi jego syn, który osiąga stały miesięczny dochód. Wobec tego skarżący może zwrócić się do niego o pomoc w udzieleniu pożyczki na poniesienie choć w części kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zauważyć również należy, ze skarżący w dniu [...] zbył działkę budowlaną za kwotę [...] zł, a zatem z uzyskanej kwoty mógł również poczynić oszczędności na uiszczenie wpisu od skargi. Należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości, tym bardziej, że skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. Świadczą o tym kwoty przychodów jakie uzyskał zarówno w [...] jak i w [...]r. Redukcja wysokości wpisu od kwoty [...],- zł do kwoty [...],- zł stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Skarżący w swoim wniosku i w pismach całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła mu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się [...], jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, jednakże w sytuacji, gdy skarżący nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, będzie mógł zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek