I SA/Po 110/26

WyrokWSA w Poznaniu2026-02-11

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Zbigniew Kruszewski, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni jest zasadne, jeśli właściciel w ostatnim dniu terminu podjął czynności zmierzające do rejestracji, ale z powodu organizacji pracy urzędu mógł jedynie umówić wizytę na późniejszy termin?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja organów administracji była zbyt wąska i nieproporcjonalna. Właściciel pojazdu, który w ostatnim dniu terminu podjął czynności zmierzające do złożenia wniosku o rejestrację, umawiając wizytę w urzędzie z powodu braku wolnych terminów, powinien być uznany za spełniający obowiązek w terminie. Organ miał obowiązek zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.), a nałożenie kary w takich okolicznościach naruszałoby zasadę proporcjonalności.
Stan faktyczny
Skarżący nabył pojazd 25 maja 2024 r., a termin 30 dni na złożenie wniosku o rejestrację upływał 24 czerwca 2024 r. W ostatnim dniu terminu skarżący udał się do urzędu, gdzie poinformowano go o konieczności umówienia wizyty, którą wyznaczono na 4 lipca 2024 r. Organy administracji nałożyły na skarżącego karę pieniężną za niezłożenie wniosku w terminie, uznając, że okoliczności związane z organizacją urzędu nie mają wpływu na odpowiedzialność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekretarz sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 listopada 2024 r., nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2025r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 2024r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2018r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 572, dalej: Kpa) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14.11.2024r. nr [...] w sprawie nałożenia na M. K. (dalej: skarżący) kary pieniężnej w wysokości 500 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia wniosku o rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] W przedmiotowej sprawie skarżący nabył w/w pojazd 25.05.2024r. Ustawowy trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o rejestrację upływał z dniem 24.06.2024r. a skarżący wniosek o rejestrację złożył 4.07.2024r., czyli po terminie. Organ I instancji pismem z dnia 24 września 2024r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w terminie 30 dni i pouczył m.in. o możliwości wypowiedzenia się o zebranych materiałach i dowodach. Skarżący zawiadomienie odebrał 25.10.2024r. Pismem z dnia 13.11.2024r. wyjaśnił, że do złożenia wniosku po terminie doszło z uwagi na wykrycie przestępstwa dokonanego przez osobę sprzedającą pojazd (łódź spalinowa z przyczepą podłodziową). Dopiero po sprawdzeniu przez policję autentyczności dowodu rejestracyjnego i legalności pochodzenia zakupionej przez niego przyczepki mógł złożyć wniosek o jej rejestrację. Do pisma dołączył informację z policji i zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w sprawie podrobienia znaków identyfikacyjnych silnika łodzi. Prezydenta Miasta decyzją z dnia 14 listopada 2024r. na podstawie art. 104 Kpa, art. 140mb ust. 1 w zw. z art. 73 ust.1, 73aa ust. 1 i art. 140 n ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2024.1251, dalej Prd) nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację w ustawowym terminie. Organ podał, że skarżący termin do złożenia wniosku naruszył a wskazywane przez niego okoliczności związane z prowadzonym postępowaniem karnym nie miały wpływu na treść decyzji. Ustawodawca nie przewidział bowiem dla osób nabywających pojazdy w stosunku do których prowadzone jest dochodzenie mające orzec jego legalność i nie wyznaczył dodatkowego terminu na dokonanie przez nich rejestracji pojazdu. Organ podał, że właściciel pojazdu związany jest różnego rodzaju zobowiązaniami wynikającymi z faktu posiadania pojazdu. Przepis art. 73aa Prd ustanawia bezwzględny obowiązek nakładany na właściciela dotyczący zarejestrowania pojazdu. Nie zawiera on odstępstwa od powyższego nakazu, w tym także sytuacji opisanej przez stronę – uszkodzenia pojazdu. Na właścicielu spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa i ustalonych przez nie terminów oraz ewentualnych negatywnych skutków wynikających z niezrealizowania wyznaczonych prawnie obowiązków. Organ podkreślił, że obowiązek dotyczy literalnie złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku gdyby był niekompletny pod względem formalnym, lub (nie miał – przypis sądu) wymaganych do rejestracji dokumentów organ obowiązany jest wezwać stronę do jego uzupełnienia w wyznaczonym przez siebie terminie. Strona nie skorzystała jednak z tej możliwości i złożyła wniosek po upływie wymaganego terminu. Organ ma bezwzględny obowiązek nałożenia kary i nie ma podstaw do odstąpienia od jej nałożenia, nawet gdyby termin został przekroczony o jeden dzień. Organ wskazał, że wniosek o rejestrację pojazdu strona może złożyć bezpośrednio pracownikowi ds. rejestracji pojazdów lub w sekretariacie wydziału. Możliwe jest również skorzystanie z art. 32 Kpa i działanie przez pełnomocnika. Strona może złożyć wniosek w dowolnym dniu określonego przez ustawodawcę terminu, także w dniu ostatnim. Organ wyjaśnił, że instytucja terminowego rejestrowania pojazdów ma na celu m.in. poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji. Naruszenie tego obowiązku co do zasady trudno określić jako znikome naruszenie prawa a obligatoryjny charakter kary pieniężnej oznacza, że terminowość takiego obowiązku jest istotna. Nadto podał, że decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku ma charakter obligatoryjny. Z art. 140n ust. 6 Prd wynika, iż do kar pieniężnych, o których mowa wyżej, nie stosuje się przepisów art. 189d – 189f Kpa. Tym samym nie znajdują zastosowanie regulacje dotyczące dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, tj. okoliczności mogących mieć wpływ na wysokość wymierzanych kar pieniężnych, działania siły wyższej a także możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W terminowo złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Podał, że w ustawowym terminie tj. 24 czerwca 2024r. o godz. 14:07 stawił się w Urzędzie Miasta P. na ul. [...] w celu zarejestrowania pojazdu. W urzędzie powiadomiono go, że aby móc załatwić sprawę musi zarezerwować wizytę, co też od razu uczynił i wyznaczono mu termin na 4.07.2024r. godz. 11:00. W wyznaczonym przez organ terminie stawił się i dokonał rejestracji pojazdu. Do odwołania dołączył kopię rezerwacji wizyty na rejestrację pojazdu. Podał, że wynika z niej, że w terminie zgłosił się do urzędu celem rezerwacji wizyty. Kwestie organizacyjne i sposób funkcjonowania urzędu nie są problemem petentów a samego urzędu, dlatego decydującą okolicznością o terminie załatwienia sprawy nie jest czas stawienia się petenta w urzędzie przy okienku ale czas przyjścia petenta do urzędu. Sprawa rejestracji pojazdów winna być traktowana analogicznie do składania pism i dokumentów, przy których termin liczy się od dnia nadania a nie od dnia kiedy przesyłka dotarła do adresata. Liczyć się winien dzień zgłoszenia do urzędu a nie dzień na który zarezerwowano wizytę w urzędzie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podało, że podziela stanowisko Prezydenta Miasta Wobec oczywistego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 73 aa ust. 1 pkt 1 PRD organ I instancji zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w art. 140mb ust. 1 Prd i zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie przepis art. 140n ust. 6 Prd wyklucza możliwość odstąpienia od nałożenia kary i obniżenia jej wysokości. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący winien przestrzegać przepisów powszechnie obowiązujących i dokonać rejestracji pojazdu do 24.06.2024r. Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu argumenty nie eliminują jego odpowiedzialności prawnej. Organ podkreślił, że strona miała możliwość złożenia wniosku o rejestrację pojazdu pracownikowi ds. rejestracji pojazdu (po wcześniejszym umówieniu w dwóch lokalizacjach wydziału) lub w sekretariacie Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych w godzinach pracy urzędu, jak również miała możliwość działania przez pełnomocnika. Strona nie złożyła dowodów świadczących o zrealizowaniu w/w obowiązku. Ustawodawca od 1 stycznia 2024r. wyłączył w postępowaniach w sprawie nałożenia kar pieniężnych stosowanie art. 189d – 189f Kpa. Tym samym okoliczności niezłożenia w terminie wniosku o rejestrację stałą pozostają obecnie bez wpływu na możliwość odstąpienia od ukarania czy też możliwość zmniejszenia wysokości kary. Nie ma znaczenia to, czy te okoliczności są usprawiedliwione, czy też nieusprawiedliwione. Organ miał bezwzględny obowiązek nałożyć karę w wysokości 500 zł. W skardze skarżący wnosił o uchylenie decyzji. Podał, że w ustawowym terminie, tj. 24.06.2024r. stawił się w urzędzie celem dokonania rejestracji pojazdu. W tym dniu Urząd Miasta P. odmówił mu dokonania rejestracji uzasadniając to koniecznością uprzedniego zarezerwowania miejsca w kolejce do rezerwacji wizyty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143., dalej: P.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem sporu była zasadność nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w ustawowym terminie. Bezspornie nabycie pojazdu jak i postępowanie zakończone wydaniem decyzji toczyły się pod rządami znowelizowanych od 1 stycznia 2024r. przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2024.1251). Bezsporne było też ustalenie, że skarżący nabył przyczepę do przewozu łodzi na podstawie umowy z 25 maja 2024r. Wniosek o rejestrację złożył w Urzędzie Miasta P. 4 lipca 2024r., termin trzydziestodniowy na złożenie wniosku upłynął 24 czerwca 2024r. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 1 Prd właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium kraju. Jeżeli osoba będąca właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 albo 2, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł (art. 140mb ust. 1 Prd). Decyzja wydawana w sprawie nałożenia kary pieniężnej, jak słusznie podały organy, nie ma charakteru decyzji uznaniowej a kara ma charakter sztywny. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 140n ust. 1 Prd). Oznacza to, że organ nie miał podstaw do uwzględniania dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, siły wyższej i odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Nie mógł oceniać wagi naruszenia czy też uwzględniać okoliczności, które wskazywał skarżący w piśmie z 13.11.2024r. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę san faktyczny w tej konkretnej sprawie organ niewłaściwie ocenił terminowość złożenia przez skarżącego, czym naruszył art. 140 mb ust.1 Prd. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. 2022.1847), obowiązującego w niniejszej sprawie: w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 24, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza wskazane w tym przepisie dokumenty. W przypadku braków wniosku organ jest zobowiązany do wezwania wnioskodawcy do ich uzupełnienia braków. Zgodnie z art. 140 mb ust. 3 kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu pomimo wezwania nie uzupełnia braków złożonego wniosku w wyznaczonym terminie, podlega karze pieniężnej, o której mowa odpowiednio w ust. 1 albo 2. Wezwanie do uzupełnienia braków może dotyczyć nie tylko załączników ale również wymogów formalnych, w tym złożenia wniosku na wymaganym formularzu, podpisania wniosku, etc. Wniosek uznany jest za skutecznie złożony jeżeli został złożony nawet w ostatnim dniu terminu i z brakami, które poźniej w wyznaczonym przez organ terminie zostały uzupełnione. W przedmiotowej sprawie w ostatnim dniu terminu skarżący zamierzał wypełnić obowiązek złożenia wniosku, z uwagi na brak terminów w urzędzie, złożył wniosek o wyznaczenie terminu celem rejestracji pojazdu (k. [...] akt). Termin został wyznaczony na dzień 4.07.2024r. Skoro w terminie był przygotowany do wypełnienia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu a jedyną przedstawioną mu możliwością było zarezerwowanie wizyty w celu rejestracji pojazdu dopiero na 4. 07.2024r., co w ostatnim dniu terminu uczynił, uznać należy, że nie uchybił terminowi skutkującemu nałożeniem kary pieniężnej. Jak wskazano powyżej od 1 stycznia 2024 r. zasady odpowiedzialności administracyjnej za powyższe naruszenia uległy zmianie. Ustawodawca w szczególności zniósł obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu i zarejestrowania pojazdu a zastąpił go obowiązkiem złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni od nabycia pojazdu. Karę uprzednio przewidzianą za brak rejestracji pojazdu zastąpił sztywno określoną karą za nie złożenie wniosku o rejestrację. Ponadto do orzekania o tego rodzaju karach pieniężnych wyłączono możliwość zastosowania przepisów art. 189d–189f K.p.a Powyższe uwagi są o tyle istotne, że skoro – po pierwsze: kara z art. 140mb pkt 1 p.r.d. nie ma charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny, to należy dodatkowo rozważyć, czy nałożenie kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel ustawowy – poprawy warunków obrotu pojazdami, czy nie naruszałoby wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu; po drugie – skoro po nowelizacji przepisów P.r.d. z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawodawca w ogóle zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem rejestracji pojazdu zastępując go obowiązkiem złożenia wniosku o rejestrację, przyjmując to za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy, to zdaniem Sądu, świadczy o tym, że nieuzasadnione jest nakładanie kary na stronę, która w ustawowym terminie umawiając się na możliwie szybką wizytę w urzędzie wyraziła wolę rejestracji pojazdu a nie złożyła formalnego wniosku w tym dniu z uwagi na brak wolnych terminów w urzędzie. Niezasadne w tym kontekście stają się wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego o różnych lokalizacjach wydziału bądź w sekretariacie Wydziału. Jak wynikało z twierdzeń skarżącego był on poinformowany o konieczności umówienia wizyty w urzędzie a nie o możliwości złożenia wniosku w sekretariacie. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że wniosek skarżący mógł złożyć po uprzednim umówieniu wizyty, co potwierdza stanowisko skarżącego, że w ostatnim dniu terminu złożyć wniosku bez umówienia terminu nie mógł. W ustawowym terminie skarżący z przyczyn związanych z organizacją placówek a nie z uwagi na brak znajomości prawa zarejestrował wizytę celem nie tyle złożenia wniosku co dokonania rejestracji czyli czynności następczej po złożeniu wniosku. Tym samym zrealizował wynikający z omawianych przepisów cel informacyjny, w tym zapewnienia aktualności i integralności danych zawartych w rejestrach, o których była mowa wyżej. W ocenie Sądu również ta okoliczność prawna powinna zostać wzięta pod uwagę przy ocenie wypełnienia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację przez skarżącego. Zastosowana przez organ interpretacja art. 140mb ust. 1 P.r.d, że strona wypełniająca obowiązek w ostatnim dniu terminu, która z uwagi na organizację organu nie ma możliwości fizycznego złożenia wniosku a może jedynie zarezerwować wizytę w celu rejestracji pojazdu, winna być obciążona karą pieniężną za brak wykonania tego obowiązku jest, w ocenie Sądu, zbyt wąska, niezgodna z celami ustawy i nieproporcjonalna. W takiej bowiem sytuacji uznać należy, że strona dopełniła obowiązku w terminie składając wniosek o rejestrację pojazdu z brakami. Nie można nakładać na stronę kary pieniężnej za wybór złożenia wniosku w urzędzie i brak zarezerwowania wizyty z wyprzedzeniem, by zmieścić się w terminie. Kara pieniężna zgodnie z art. 140 mb ust. 1 P.r.d. nakładana jest na te osoby, które nie złożyły wniosku w terminie a nie na takie, które nie miały takiej możliwości z uwagi na organizację pracy w urzędzie choć w ostatnim dniu terminu (do czego miały prawo) podjęły czynności, by obowiązek złożenia wniosku wypełnić w jedyny możliwy sposób tj. poprzez umówienie wizyty celem zarejestrowania pojazdu. W tym miejscu wskazać należy także, że ustawodawca w Kodeksie postępowania administracyjnego unormował dwie nowe zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) oraz współdziałania organów administracji publicznej (art. 7b K.p.a.). Przy czym w niniejszej sprawie istotna staje się powinność organów wyznaczona art. 7a K.p.a., stanowiąca w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistnienie swoje znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 K.p.a. Takie unormowanie wynika z tego, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie "przyjaznej interpretacji prawa" ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i jego konstytucyjności. Nie może przy tym budzić jakichkolwiek wątpliwości, że zasada in dubio pro libertate przenika całe prawo administracyjne, a niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia. Przez "korzyść strony" należy rozumieć optymalne dla niej rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. O tym, który wynik wykładni jest korzystny (a w razie kilku potencjalnie odpowiadających interesom strony sposobów interpretacji przepisów – najbardziej korzystny), powinno decydować stanowisko strony, wynikające z treści jej żądania lub wskazane w toku postępowania, nie zaś dowolna ocena organu. Ocena organu może doprowadzić do kilku możliwych rezultatów interpretacyjnych, dając organowi możliwość uznania różnych rezultatów za prawidłowe według własnego uznania, jednak w świetle przepisu art. 7a § 1 k.p.a. organ powinien uznać za jedynie słuszny ten rezultat, który da najkorzystniejsze dla strony rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit.a P.p.s.a. w zw. z jej art. 135, uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Równocześnie, z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. uznał, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i postępowania te umorzył. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Istota umorzenia postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 listopada 2022 r. II SA/Łd 1030/18). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem organy orzekające z naruszeniem art. 140mb ust. 1 P.r.d. bez uwzględnienia istotnych okoliczności sprawy jakim było skorzystanie przez skarżącego z jedynej możliwości wypełnienia ustawowego obowiązku w terminie, uznały, że tego nie uczynił. Powyższe, zdaniem Sądu, czyni wydanie decyzji administracyjnej nakładającą na stronę karę pieniężną prawnie niemożliwym. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty obejmowały uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło