I SA/Po 1104/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi IM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca IM złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (skarżąca nie zakreśliła rubryki 4.2. – zgodnie z punktem 3 pouczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy – gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "+", niepotrzebną treść należy skreślić). Wniosek uzasadniła złym stanem zdrowia i związaną z tym sytuacją materialną. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się tylko z renty, którą w całości przeznacza na opłaty, żywność i koszty leczenia. Skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Wnioskodawczyni wskazała, że jej stan zdrowia pogorszył się, nie może samodzielnie się poruszać i jest zdana na pomoc osób bliskich, nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca oświadczyła, że jej dochód netto z tytułu renty wynosi [...]. Wnioskodawczyni podała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Do wniosku załączyła kserokopie: faktur za lekarstwa, potwierdzeń przelewu. Wcześniej do akt sprawy wnioskodawczyni załączyła kserokopie: wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS [k. [...] akt sąd.], kart informacyjnych z leczenia szpitalnego [k. [...] akt sąd.], decyzji ZUS o waloryzacji renty z dnia [...] [k. [...] akt sąd.]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest ich w stanie ponieść. Wnioskodawczyni jest osobą starszą, schorowaną, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest rencistką, otrzymuje rentę w wysokości [...] netto, którą w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem o pow. [...] m2 nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Natomiast co do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi HR do reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym [por. karta nr [...] akt sądowych]. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Skarżąca w niniejszej sprawie reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy oddalić. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.