I SA/Po 1108/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-24
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Sytuacja taka ma miejsce, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, co czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie niepotrzebnym.Stan faktyczny
Skarżący ŁD wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i równocześnie o przyznanie prawa pomocy. Po oddaleniu wniosku o prawo pomocy i odrzuceniu skargi, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. W zażaleniu ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od zażalenia. Sąd administracyjny uznał, że wpis od zażalenia jest ustawowo zwolniony, co czyni wniosek o prawo pomocy zbędnym.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŁD o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi ŁD na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń i luty 2011 r. oraz zobowiązania za poszczególne miesiące od marca 2011 r. do sierpnia 2012 r. postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od zażalenia.
Skarżący ŁD, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Starszy referendarz sądowy WSA postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący pismem z dnia [...] wniósł sprzeciw na w.w postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia [...].
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W piśmie pouczono skarżącego, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Skarżący mimo wezwania nie uiścił wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę ŁD na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń i luty 2011 r. oraz zobowiązania za poszczególne miesiące od marca 2011 r. do sierpnia 2012 r.
Skarżący na to postanowienie pismem z dnia [...] wniósł zażalenie. W piśmie tym wniósł m.in. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od zażalenia.
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...], akta z zażaleniem z dnia [...] na postanowienie tut. Sądu z dnia [...] – wobec ustawowego zwolnienia na podstawie art. 220 § 4 P.p.s.a. od wpisu od zażalenia – przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił zażalenie ŁD na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] w zakresie odrzucenia skargi.
Wobec powyższego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń i luty 2011 r. oraz zobowiązania za poszczególne miesiące od marca 2011 r. do sierpnia 2012 r. jest prawomocne od dnia [...].
Starszy referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie był zobowiązany w przedmiotowej sprawie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], którym odrzucono skargę ŁD na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...].
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne, gdy strona postępowania nie jest zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek opłat lub wydatków. Zgodnie z art. 220 § 4 P.p.s.a. zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi m.in., że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Wobec powyższego skarżący nie miał obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] o odrzuceniu skargi.
Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl].
W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji, gdy z mocy prawa skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych, tak jak w niniejszej sprawie, gdzie zgodnie z art. 220 § 4 P.p.s.a. zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, jest wolne od wpisu. Stwierdzić zatem należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie stało się zbędne, a zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy należy umorzyć.
W tym miejscu zauważyć również należy, że rozstrzygnięcie w tym zakresie było możliwe bez merytorycznej oceny stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego skarżącego, zatem nie było potrzeby przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło