I SA/Po 1119/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Małek, Sędzia NSA Janusz Ruszyński, WSA Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wystąpienie do zagranicznych administracji podatkowych w celu uzyskania informacji dotyczących kontrahenta podatnika, w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej było nieprawidłowe, ponieważ wnioskowane informacje od zagranicznych administracji podatkowych nie dotyczyły bezpośrednio kwestii podwójnego opodatkowania skarżącego, lecz jego kontrahenta. Celem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu, a nie weryfikacja transakcji z innymi podmiotami w zakresie ich opodatkowania w innych państwach.Stan faktyczny
Skarżący złożył korektę zeznania podatkowego i wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wskazując na nieuwzględnienie kosztów związanych ze spłatą odsetek od pożyczek zaciągniętych od osoby zagranicznej. Organy podatkowe, mając wątpliwości co do rzetelności dokumentów, wystąpiły do zagranicznych administracji podatkowych o informacje dotyczące pożyczkodawcy. Na tej podstawie postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Janusz Ruszyński (spr.) WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/M. Jaśniewicz /-/S. Małek /-/J. Ruszyński
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] zawieszające postępowanie wszczęte na wniosek MN w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...].
W postępowaniu podatkowym ustalono, że MN złożył w dniu [...] korektę zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu za rok [...]. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za ten rok. Według podatnika, przyczyną złożenia korekty było nie ujęcie w deklaracji kosztów związanych ze spłatą odsetek od pożyczek zaciągniętych na terenie N od W A A M zamieszkałego w J.
W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w celu sprawdzenia, czy MN uiścił podatek z tytułu odsetek wypłacanych osobom zagranicznym organy skarbowe ustaliły, że skarżący dokonał wpłaty podatku za rok [...] z tytułu odsetek od pożyczek.
Ponieważ rzetelność zgromadzonych w postępowaniu podatkowym dokumentów (umów pożyczek i pokwitowań odbioru rocznych odsetek) wzbudziła w organie podatkowym wątpliwości uznano, że wymagają one weryfikacji.
Wystąpiono więc z wnioskami o udzielenie informacji przez administracje podatkowe N i K J.
Wystąpienia te zawierały pytanie czy W M udzielał skarżącemu pożyczek, czy otrzymał odsetki, czy jest rezydentem podatkowym N bądź K J i czy opodatkował przychody z odsetek w tych państwach.
Wystąpienie do zagranicznych administracji podatkowych było podstawą do zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Uznano, że potwierdzenie udzielania pożyczek i otrzymania pokwitowań jest niezbędne dla prawidłowego określenia wysokości nadpłaty.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie jest zatem zależne od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek:
– po pierwsze, Rzeczpospolita Polska jest stroną ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych,
– po drugie, w sprawie – dla jej rozpoznania – konieczne jest wystąpienie do organu innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Uwzględniając okoliczność, iż w rozpatrywanej sprawie podstawą złożenia przez MN wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] było nieuwzględnienie w pierwotnym zeznaniu podatkowym, kosztów związanych ze spłatą odsetek w (kwocie łącznej [...]), od pożyczek zaciągniętych w [...] od obywatela KJ, WM organ podatkowy pierwszej instancji dostrzegł potrzebę weryfikacji, z udziałem administracji podatkowych państw obcych, rzetelności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W związku z powyższym w dniu przekazał do Dyrektora Izby Skarbowej "Wnioski o informacje z zagranicy" skierowane do N oraz H K J. Wnioski niniejsze dotyczyły kwestii ściśle związanych z przedmiotem prowadzonego postępowania wszczętego na wniosek podatnika z dnia [...] – tj. kwestii wskazanych wyżej pożyczek oraz odsetek.
Mając na uwadze fakt, iż podstawą wystąpienia przez organ podatkowy pierwszej instancji były ratyfikowane umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, mianowicie:
– umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i od majątku podpisana w Berlinie w dniu 14 maja 2003r. między Rzeczpospolitą Polska a Republiką Federalną Niemiec (Dz. U. Nr 12, poz. 90 z 2005 r.) oraz
– umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu sporządzona w Ammanie dnia 4października 1997r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Haszymidzkiego Królestwa Jordanii (Dz. U. Nr 61, poz. 654 z 1999 r.),
jak również wskazana w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] konieczność potwierdzenia udzielenia pożyczek oraz wypłaty odsetek dla prawidłowego określenia wysokości nadpłaty za [...]. w podatku dochodowym od osób fizycznych, w ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenie, na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 ustawy – Ordynacja podatkowa, prowadzonego postępowania.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] M N wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 120, 121 § 1, 122 i 125 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącego przesłuchanie pożyczkodawcy W M w charakterze świadka, który potwierdził fakt udzielenia pożyczek i otrzymania odsetek spowodowało, że wszelkie wątpliwości organów podatkowych zostały wyjaśnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Okoliczności faktyczne sprawy dotyczące przyczyn zawieszania postępowania są w sprawie bezsporne.
Odpowiedzi wymaga pytanie, czy w tych okolicznościach faktycznych prawidłowo zastosowano art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Już w sprawie II FSK669/06 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował pogląd, że wystąpienie do zagranicznej administracji podatkowej nie może ograniczać się do powoływania się w nim na postanowienia umowy o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu. Niezbędne jest, by żądana informacja dotyczyła kwestii, które ta umowa reguluje. Celem umów stanowiących podstawę do wystąpienia z pytaniami jest unikanie podwójnego opodatkowania. Pytania zawarte w obu wystąpieniach nie są związane z kwestią podwójnego opodatkowania, bo dotyczą innego podmiotu, a kwestią sporną nie jest przecież podwójne opodatkowanie M N a jego kontrahenta.
Wystąpienie więc w oparciu o umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania do organów innych państw nie dotyczące w istocie problemu podwójnego opodatkowania skarżącego nie dawało podstawy do zastosowania art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Z tego powodu zaskarżone postanowienie oraz ostanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wprawdzie skarżący nie zarzucił w skardze naruszenia art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej ale sformułował zarzut naruszenia art. 120 Ordynacji, który okazał się uzasadniony.
Wprawdzie nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej to jednak do organów podatkowych a nie do podatnika należy ocena, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia.
Jeżeli organy podatkowe uznają, że konieczna jest weryfikacja zebranego w sprawie materiału dowodowego przez uzyskanie informacji od zagranicznych administracji podatkowych wówczas bez zawieszenia postępowania na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania będą oczekiwały na udzielenie tych informacji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p. s.a.
/-/M. Jaśniewicz /-/St. Małek /-/J. Ruszyński
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło