I SA/Po 1119/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 03 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi BM na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zajęcia wierzytelności postanawia: 1. zwolnić BM od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla BM radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący BM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność Urzędu Skarbowego w przedmiocie zajęcia wierzytelności. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że razem z żoną wychowują [...] małoletnich dzieci, t.j. [...]-letnie córki i [...]-letniego syna. Wnioskodawca podał, że jest jedynym żywicielem rodziny, a jego dochód z tytułu umowy zlecenia jest pomniejszony o zajęcia komornicze w wysokości 60% na rzecz zaległych alimentów. Wskazał, że małżonka jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Skarżący podał, że otrzymują pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej. Wnioskodawca z rodziną mieszka w lokalu socjalnym przyznanym przez Urząd Miasta i Gminy. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...] dzieci. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają domu, mieszkania, nieruchomości rolnych, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący z tytułu umowy zlecenia średnio z [...] ostatnich miesięcy uzyskał dochód netto w wysokości [...], żona z tytułu zasiłku rodzinnego w wysokości [...], dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] i dodatku energetycznego w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z małoletnimi dziećmi. Rodzina utrzymuje się z dochodów skarżącego z tytułu umowy zlecenia, które w okresie ostatnich [...] miesięcy wyniosły ok. [...] netto oraz z zasiłku rodzinnego, dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Skarżący z rodziną mieszka w lokalu socjalnym. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie ma zatem żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.