I SA/Po 1119/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. z powodu uiszczenia wpisu od skargi po terminie. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] marca 2018 r. W dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W jego uzasadnieniu podał, że skarżący od [...] kwietnia 2017 r. zmuszony został do zawieszenia swojej działalności gospodarczej ze względu na rosnące koszty oraz brak dochodów (utrata kontrahentów w związku z postępowaniem podatkowym). Do dnia dzisiejszego nie podjął jeszcze pracy z powodów zdrowotnych. Sytuacja ta spowodowała, że nie posiadał kwoty pieniężnej niezbędnej do uiszczenia wpisu sądowego w żądanym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Niezawinione uchybienie terminu ma miejsce wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Tym samym przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie wskazane przez skarżącego okoliczności, a mianowicie – zawieszenie działalności gospodarczej, problemy zdrowotne i związany z tym brak środków pieniężnych stanowiące próbę uprawdopodobnienia braku jego winy w uchybieniu terminowi, nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Przede wszystkim należy podkreślić, że trudna sytuacja majątkowa nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w uiszczeniu należnej opłaty. Skoro ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to nie może podlegać wątpliwości, iż brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011r, sygn. akt I SA/Gl 990/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 886/10). Ponadto nie uzasadniają przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego wskazane problemy zdrowotne, jeżeli okoliczności tej skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. chorobę strony lub jej pełnomocnika, gdyby miała ona charakter niespodziewany, bądź też z dokumentacji medycznej wynikałoby, że stan zdrowia w danym okresie, z uwagi na nagłe pogorszenie, uniemożliwiałby prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że niedochowanie przez skarżącego terminu w uiszczeniu wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Należy podkreślić, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że strona skarżący nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.