I SA/Po 1120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłej prezes zarządu "A" sp. z o.o. z siedzibą w L WŚ za zaległości podatkowe w.w spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące listopad 2012 r., grudzień 2012 r. oraz styczeń 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwlokę od w.w zaległości podatkowych oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. WŚ pismem z dnia [...] wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów na okoliczność ustalenia, czy w okresie objętym niniejszym postępowaniem istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości w odniesieniu do spółki A oraz czy niezgłoszenie takiego wniosku było zawinione przez stronę, a w konsekwencji ustalenia, czy występują przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony, o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Ponadto wniosła o przeprowadzenie rozprawy w niniejszym postępowaniu, a także o wskazanie sygnatur i miejsca położenia akt postępowania podatkowego zakończonego wydanymi w stosunku do A decyzjami. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przeprowadzenia w.w dowodów. WŚ pismem z dnia [...] wniosła zażalenie na w.w postanowienie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie wszczęte w dniu [...]. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią zażalenia z dnia [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...] stwierdził jego niedopuszczalność. Na to postanowienie podatniczka pismem z dnia [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę WŚ na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiające przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 205 §1, art. 205a § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p.") podjął zawieszone postępowanie. Organ pouczył stronę, że na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie. WŚ pismem z dnia [...] wniosła zażalenie na w.w postanowienie podnosząc, że w chwili obecnej nie zachodzą przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie albowiem nadal toczy się postępowanie stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], w sprawie podjęcia postępowania podatkowego, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej WŚ – byłej prezes zarządu A sp. z o.o. z siedzibą w L, NIP [...] za zaległości podatkowe w.w Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 2012 r., grudzień 2012 r., oraz styczeń 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od w.w zaległości podatkowych oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, zawieszonego postanowieniem z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że organ I instancji odwiesił wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności. W postanowieniu tym prawidłowo pouczono stronę, że na powyższe postanowienie nie służy zażalenie, gdyż postanowienie to jest postanowieniem wydanym w trakcie postępowania, nie rozstrzygającym co do jego istoty, a zatem na to postanowienie nie przysługuje zażalenie. WŚ (dalej jako: "skarżąca") pismem z dnia [...] wniosła skargę na to postanowienie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: - art. 236 – 239 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że złożone przez nią w niniejszym postępowaniu zażalenie jest niedopuszczalne i w konsekwencji pozbawienie jej możliwości należytej obrony praw i interesów. Ponadto zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych mających dla sprawy istotne znaczenie, poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie w sytuacji, w której brak jest tych przesłanek, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 205 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i merytoryczne rozpoznanie zażalenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 P.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], w sprawie podjęcia postępowania podatkowego, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej WŚ – byłej prezes zarządu A sp. z o.o. w L za zaległości podatkowe w.w spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: listopad, grudzień 2012 r. oraz styczeń 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od w.w zaległości podatkowych oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, zawieszonego postanowieniem z dnia [...], nr [...]. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do kwestii, czy skarżąca mogła wnieść zażalenie na postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego. Oceniając zaskarżone postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zażalenia na postanowienia wydawane w toku postępowania przed organami administracji skarbowej w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, regulują przepisy Rozdziału 16 Działu IV "Zażalenia" w art. 236 – 239 Ordynacji podatkowej. Art. 236 § 1 O.p. stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Art. 239 O.p. stanowi natomiast, że w sprawach nie uregulowanych w Rozdziale 16, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z przepisów ustawy wynika, że organ odwoławczy, który otrzymał zażalenie wraz z aktami sprawy podatkowej, ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody, wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty. Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem ocenić dopuszczalność zażalenia i w przypadku stwierdzenia, że brak jest podstaw prawnych co do jego wniesienia, ma odpowiednio zastosować art. 228 § 1 O.p. Ocena ta odnosi się również do niedopuszczalności zażalenia, gdy przepisy takiej możliwości nie przewidują. W przypadku zażaleń zasadą jest prawo do ich złożenia wyłącznie wtedy, gdy z przepisów ustawy takie uprawnienie procesowe wynika. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] podjął wszczęte z urzędu w dniu [...] postępowanie podatkowe. W postanowieniu tym organ I instancji prawidłowo pouczył skarżącą, że na to postanowienie nie służy stronie zażalenie i że zgodnie z art. 237 O.p., postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu. W tym miejscu wskazać należy, że postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, jest postanowieniem wydanym w trakcie postępowania, nie rozstrzygającym co do jego istoty. W art. 236 § 1 O.p. wyraźnie wskazano, że można wnieść zażalenie na postanowienia wydawane w toku postępowania tylko w sytuacji, gdy ustawa tak stanowi, a więc tylko w przypadku, gdy przepis ustawy wyraźnie dopuszcza możność wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy podejmuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze postanowienia, zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Art. 205 § 2 O.p stanowi, że zażalenie przysługuje na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że tylko w przypadku odmowy podjęcia zawieszonego postępowania stronie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia. Oznacza to, że postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego jest niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji, a zatem organ II instancji prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Art. 205a § 1 pkt 4 O.p. stanowi, że organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygniecie sprawy było uzależnione, tak jak w niniejszej sprawie, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Podjęcie postępowania następuje w dniu powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego to postępowanie. Z akt sprawy wynika, że wyrok WSA z dnia [...], sygn. akt [...] uprawomocnił się w dniu [...]. WSA pismem z dnia [...], sygn. akt [...] przekazał organowi orzeczenie wraz z aktami sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej. Do organu I instancji orzeczenie wpłynęło natomiast w dniu [...], a zatem organ ten miał prawo postanowieniem z dnia [...] podjąć zawieszone postępowanie, gdyż ustała przyczyna jego zawieszenia. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.