I SA/Po 1121/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-11-04

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych oraz powinien mu zostać ustanowiony adwokat. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie osobie w ciężkich warunkach materialnych możliwości obrony swoich praw przed sądem.
Stan faktyczny
Skarżący Ł K złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, brak majątku, wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pasierbicą, rozdzielność majątkową, bezrobocie, dochody żony z działalności gospodarczej oraz konieczność spłaty kredytów i alimentów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swoich wydatków i dochodów, a także pomocy otrzymywanej od rodziny.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł K o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące październik 2001r., styczeń, luty, marzec, maj 2002r., październik i grudzień 2003r., luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2004r. oraz za miesiące od lutego do października 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżący Ł K złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie zapewnić sobie należytej pomocy prawnej. Z uwagi na fakt, że mieszka w M wnosi o ustanowienie adwokata w K do przygotowania pisma procesowego oraz w P do reprezentowania na rozprawie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z pasierbicą. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona skarżącego posiada samochód osobowy w kredycie z umową przewłaszczeniową na rzecz A. Pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Wnioskodawca oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, żona z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...], pasierbica otrzymuje alimenty w wysokości [...] miesięcznie. Podał, że przy wsparciu żony i rodziny reguluje zasądzone na dzieci z poprzedniego małżeństwa alimenty w wysokości [...] miesięcznie, zaległości do Urzędu Skarbowego w wysokości [...] (układ ratalny), do ZUS [...], do Urzędu Skarbowego [...]. Na wezwanie z dnia [...] Ł K w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych. Skarżący oświadczył, że mieszka w domu należącym do teścia. Teść nie pobiera z tego tytułu czynszu najmu, opłat za wodę, opał, energię elektryczną, abonament RTV. Także koszty wyżywienia skarżącego, jego żony i pasierbicy ponoszą teściowie. Wnioskodawca i jego żona ponoszą zaś co drugi miesiąc opłaty za gaz w wysokości [...]. Z udzielonej przez skarżącego informacji wynika, że małżonka opłaca koszty najmu lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą w wysokości [...] miesięcznie, jednakże faktycznie ostatnia wpłata z tego tytułu miała miejsce w dniu [...], a zatem zadłużenie z tego tytułu przekroczy [...]. Żona skarżącego ponosi opłaty za telefon stacjonarny i komórkowy, jednakże są to telefony firmowe. Spłaca kredyt zaciągnięty na zakup samochodu osobowego, który użytkowany jest w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, kredyt zaciągnięty został w [...] na [...] lat. Żona zaciągnęła również [...] kredyty w B w celu odzyskania płynności finansowej, spłaty zadłużenia u rodziny, na pokrycie kosztów szkolenia oraz zakup kosmetyków. Skarżący podał, że płaci alimenty na [...] dzieci z poprzedniego małżeństwa, przy czym rodzina pomaga mu w płaceniu alimentów, które zasądzone zostały w okresie gdy pracował. Ponadto spłaca po [...] do Urzędu Skarbowego i w ZUS, [...] do Urzędu Skarbowego. Wnioskodawca opłaca czesne za studia w wysokości [...], które rozpoczął w tym roku, jednakże chce wystąpić o stypendium socjalne. Skarżący oświadczył, że w ponoszeniu kosztów utrzymania pomaga jemu rodzina, dochody uzyskiwane zaś przez żonę przeznaczane są na spłatę rat kredytów. Wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Pomiędzy skarżącym a jego żoną został ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Podał, że w [...] był zatrudniony na umowę o pracę. [...] zarejestrował się ponownie w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Do pisma załączył m.in. kserokopie: aktu notarialnego z dnia [...], decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], zeznań rocznych podatkowych za [...]. Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 w.w ustawy), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Jeżeli adwokat ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa rada adwokacka, na wniosek ustanowionego adwokata wyznaczy w razie potrzeby adwokata w innej miejscowości (por. art. 253 cyt. ustawy). Wobec tego ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło