I SA/Po 1121/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-11-04
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych oraz powinien mu zostać ustanowiony adwokat. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie osobie w ciężkich warunkach materialnych możliwości obrony swoich praw przed sądem.Stan faktyczny
Skarżący Ł K złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, brak majątku, wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pasierbicą, rozdzielność majątkową, bezrobocie, dochody żony z działalności gospodarczej oraz konieczność spłaty kredytów i alimentów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swoich wydatków i dochodów, a także pomocy otrzymywanej od rodziny.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł K o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące październik 2001r., styczeń, luty, marzec, maj 2002r., październik i grudzień 2003r., luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2004r. oraz za miesiące od lutego do października 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V. Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Skarżący Ł K złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie zapewnić sobie należytej pomocy prawnej. Z uwagi na fakt, że mieszka w M wnosi o ustanowienie adwokata w K do przygotowania pisma procesowego oraz w P do reprezentowania na rozprawie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z pasierbicą. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona skarżącego posiada samochód osobowy w kredycie z umową przewłaszczeniową na rzecz A. Pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Wnioskodawca oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, żona z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...], pasierbica otrzymuje alimenty w wysokości [...] miesięcznie. Podał, że przy wsparciu żony i rodziny reguluje zasądzone na dzieci z poprzedniego małżeństwa alimenty w wysokości [...] miesięcznie, zaległości do Urzędu Skarbowego w wysokości [...] (układ ratalny), do ZUS [...], do Urzędu Skarbowego [...].
Na wezwanie z dnia [...] Ł K w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych. Skarżący oświadczył, że mieszka w domu należącym do teścia. Teść nie pobiera z tego tytułu czynszu najmu, opłat za wodę, opał, energię elektryczną, abonament RTV. Także koszty wyżywienia skarżącego, jego żony i pasierbicy ponoszą teściowie. Wnioskodawca i jego żona ponoszą zaś co drugi miesiąc opłaty za gaz w wysokości [...]. Z udzielonej przez skarżącego informacji wynika, że małżonka opłaca koszty najmu lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą w wysokości [...] miesięcznie, jednakże faktycznie ostatnia wpłata z tego tytułu miała miejsce w dniu [...], a zatem zadłużenie z tego tytułu przekroczy [...]. Żona skarżącego ponosi opłaty za telefon stacjonarny i komórkowy, jednakże są to telefony firmowe. Spłaca kredyt zaciągnięty na zakup samochodu osobowego, który użytkowany jest w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, kredyt zaciągnięty został w [...] na [...] lat. Żona zaciągnęła również [...] kredyty w B w celu odzyskania płynności finansowej, spłaty zadłużenia u rodziny, na pokrycie kosztów szkolenia oraz zakup kosmetyków. Skarżący podał, że płaci alimenty na [...] dzieci z poprzedniego małżeństwa, przy czym rodzina pomaga mu w płaceniu alimentów, które zasądzone zostały w okresie gdy pracował. Ponadto spłaca po [...] do Urzędu Skarbowego i w ZUS, [...] do Urzędu Skarbowego. Wnioskodawca opłaca czesne za studia w wysokości [...], które rozpoczął w tym roku, jednakże chce wystąpić o stypendium socjalne. Skarżący oświadczył, że w ponoszeniu kosztów utrzymania pomaga jemu rodzina, dochody uzyskiwane zaś przez żonę przeznaczane są na spłatę rat kredytów. Wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Pomiędzy skarżącym a jego żoną został ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Podał, że w [...] był zatrudniony na umowę o pracę. [...] zarejestrował się ponownie w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Do pisma załączył m.in. kserokopie: aktu notarialnego z dnia [...], decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], zeznań rocznych podatkowych za [...].
Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 w.w ustawy), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy).
W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zauważyć należy, że o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Jeżeli adwokat ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa rada adwokacka, na wniosek ustanowionego adwokata wyznaczy w razie potrzeby adwokata w innej miejscowości (por. art. 253 cyt. ustawy). Wobec tego ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło