I SA/Po 1123/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1123/16 – pozostawiającego bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów poniesionych przez płatnika; postanawia utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. Skarżący pismem z dnia 01 czerwca 2016 r., wniósł do tutejszego Sądu skargę na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniesiono o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 06 lipca 2016 r., wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym wnioskodawcy formularzu – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z akt sprawy (k. [...] akt sądowych) wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie wystosowane na podstawie omówionego powyżej zarządzenia została skarżącemu awizowana w dniach 28 lipca 2016 r. oraz 05 sierpnia 2016 r. Z uwagi na niepodjęcie wskazanej przesyłki została ona w dniu 16 sierpnia 2016 r., zwrócona na adres tutejszego Sądu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1123/16 pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazanego zarządzenia stwierdzono, że skoro przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy awizowano po raz pierwszy w dniu 28 lipca 2016 r., to należy przyjąć, iż wezwanie to doręczono z dniem 11 sierpnia 2016 r., a co za tym idzie, że siedmiodniowy termin do wykonania tego wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 18 sierpnia 2016 r. Zaznaczono również, że mimo upływu terminu, skarżący nie złożył oświadczenia na urzędowym formularzu. Omawiane zarządzenie referendarza sądowego doręczono skarżącemu dnia 08 września 2016 r. (k. [...], [...] i [...] akt sądowych). Pismem z dnia 09 września 2016 r., skarżący wywiódł sprzeciw od omówionego powyżej zarządzenia referendarza sądowego. W sprzeciwie skarżący poinformował, że nie mógł odebrać adresowanej do niego przesyłki z uwagi na przebywanie w dniach od 23 lipca 2016 r., do 13 sierpnia 2016 r., na leczeniu w szpitalu. Podniesiono również, że żona skarżąca zawiadomiła o powyższym fakcie Urząd Pocztowy. Wyjaśniono także, że po powrocie z leczenia skarżący udał się na pocztę aby odebrać awizowaną do niego korespondencję, a z informacji uzyskanych od pracownika poczty wynikało, że przysyłka z Sądu została zwrócona na adres nadawcy. Skarżący podniósł również, że otrzymał jedynie jedno zawiadomienie o powtórnym awizowaniu. Do sprzeciwu dołączono pismo wyrażające prośbę o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wraz z wypełnionym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, kserokopią powtórnego zawiadomienia o awizowaniu przesyłki, kserokopią prośby o pozostawienie przesyłki do czasu powrotu skarżącego na poczcie oraz kserokopią karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 p.p.s.a, dostępny w bazie danych Legalis]. Rozpoznanie sprzeciwu skarżącego sprowadza się do ustalenia czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez sporządzenie tego wniosku na urzędowym formularzu. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Z uwagi na art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Jak stanowi art. 73 § 3 p.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W świetle akt sprawy, jak też postanowień przytoczonych powyżej regulacji, nie może budzić wątpliwości, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącemu dnia 11 sierpnia 2016 r. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku została bowiem awizowana w dniach 28 lipca 2016 r. oraz 05 sierpnia 2016 r., co oznacza, że na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie tej korespondencji należało uznać za dokonane z dniem 11 sierpnia 2016 r. Z tym też dniem rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, który upłynął z dniem 18 sierpnia 2016 r. Odnosząc się do podniesionej w sprzeciwie argumentacji, z której wynika, że skarżącemu doręczono jedynie jedno zawiadomienie o awizowaniu przesyłki stwierdzić należy, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Obalenie domniemania doręczenia zastępczego jest możliwe jeśli adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Procedurą zmierzająca do obalenia domniemania jest między innymi przeprowadzenie procedury reklamacyjnej [tak: postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 2225/13, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył jednak dokumentów świadczących o wszczęciu przez niego procedury reklamacyjnej związanej z rzekomym brakiem pierwszego z zawiadomień o awizowaniu przesyłki zawierającej wezwanie do sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wpływu na rozstrzygnięcie sprawy nie mogą wywrzeć również podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności związane z jego pobytem w szpitalu i związaną z tym niemożliwością podjęcia pisma. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że nie jest możliwe skuteczne wzruszenie prawidłowego doręczenia, dokonanego zgodnie z art. 73 p.p.s.a. poprzez odwoływanie się do przesłanki braku winy w niepodjęciu awiza. Brak winy jest okolicznością, która mogłaby być brana pod uwagę przy ewentualnym przywróceniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.), jednakże argumentacja w tym względzie nie może prowadzić do stwierdzenia naruszenia art. 73 powołanej ustawy [por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1338/07, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Marginalnie godzi się również zauważyć, że leczenie sanatoryjne nie może zwalniać strony od obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjazd do sanatorium nie stanowi okoliczności, na którą strona nie ma wpływu lub której nie można było przewidzieć, stąd strona skarżąca powinna podejmować starania, które zapewniają jej możliwość odbierania korespondencji z sądu [por.: postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 1074/12, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na fakt, że skarżący pomimo skutecznego doręczenia wezwania do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzupełnił ich, pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania było konieczne z uwagi na regulacje art. 257 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.