I SA/Po 1129/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku do nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. o nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz [...] kwotę [...],- zł ( słownie: [....] złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. 1.1. Prezydent Miasta K., decyzją z dnia 06 lipca 2017 r., nr [...], ustalił X. X. (dalej zwanemu również skarżącym) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę [...]zł. W decyzji wskazano również wysokość oraz terminy płatności poszczególnych rat podatku. 1.2. Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego za podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m przyjęto powierzchnię o wielkości 260,00 m2. W odniesieniu do gruntów związanych z działalności gospodarczą za powierzchnię opodatkowania przyjęto powierzchnię o wielkości 3.033,00 m2. Odnośnie zaś pozostałych budynków związanych z działalnością gospodarczą o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m za podstawę opodatkowania przyjęto powierzchnię o wielkości 70,00 m2. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do wskazanych powyżej przedmiotów opodatkowania istniał począwszy od lutego do końca czerwca 2017 r. W odniesieniu do gruntów związanych z działalnością gospodarczą za podstawę opodatkowania w okresie od lipca do grudnia 2017 r. przyjęto powierzchnię o wielkości 3.033,00 m2. Wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie danych zawartych w informacji złożonej przez podatnika, danych z ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone przez Radę Miejską K.. 2.1. Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji, domagając się jej uchylenia w części ustalającej podatek od budynków mieszkalnych o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m oraz w części dotyczącej pozostałych budynków związanych z działalnością gospodarczą o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m. Ponadto wniesiono o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez prawidłowe ustalenie podatku od nieruchomości. 2.2. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l.") – poprzez nieobniżenie podatku od nieruchomości mimo uzyskania informacji od podatnika o zdarzeniu mającym wpływ na wysokość opodatkowania; 2) art. 6 ust. 5 u.p.o.l. – poprzez nieustalenie obowiązku podatkowego od budynków mieszkalnych o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m i pozostałych budynków związanych z działalnością gospodarczą o wysokości kondygnacji w świetle powyżej 2,2 m w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy, w których obowiązek ten istniał; 3) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. – poprzez ustalenie podatku od nieruchomości od budynku, który nie posiada dachu. Skarżący podniósł, że w dniu 27 czerwca 2017 r. poinformował o rozbiórce dachu z budynków znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W zawiadomieniu tym poinformowano, że w dniu 30 maja 2017 r. rozebrano danych budynku mieszkalnego o powierzchni 260,00 m2. Natomiast dach budynku związanego z działalnością gospodarczą o powierzchni 70,00 m2 rozebrano w lutym 2017 r. w zakresie 50 m2 oraz dnia 20 maja 2017 r. w pozostałym zakresie obejmującym 20 m2. Podniesiono również, że na gruncie u.p.o.l. obiekt budowlany, który nie ma dachu nie jest budynkiem 3.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia 14 września 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji. 3.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że skarżący na mocy aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 2017 r. nabył własność nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Pismem z dnia 27 marca 2017 r. skarżący został wezwany do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości. Wskazana informacja została złożona przez skarżącego w dniu 07 kwietnia 2017 r., gdzie jako przedmiot opodatkowania zadeklarowano grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3.033,00 m2. Pismem z dnia 29 czerwca 2017 r. skarżący poinformował o rozbiórce dachów budynków. Zarządzeniem z dnia 05 czerwca 2017 r. Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wykreślił budynek mieszkalny położony przy ul. [...] z wykazu zabytków. Zgłoszeniem z dnia 21 czerwca 2017 r. skarżący poinformował o zamiarze rozbiórki budynku mieszkalnego, wskazując jako termin rozpoczęcia robót budowlanych dzień 13 lipca 2017 r. Ponadto zgłoszeniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. skarżący poinformował organ nadzoru budowlanego o zamiarze rozbiórki budynku gospodarczego. Powołując się na postanowienia art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 6 ust. 3 u.p.o.l. wskazano, że miarodajne dla ustalenia daty demontażu dachów są zgłoszenia skarżącego z dnia 21 czerwca 2017 r. oraz 21 kwietnia 2017 r. W ocenie organu II instancji jakiekolwiek roboty dotyczące zmiany struktury budynku (demontaż dachu), mogą być dokonywane dopiero po formalnym zgłoszeniu organowi nadzoru budowlanego. 4.1. Ostateczna decyzja SKO w K. stanowi przedmiot skargi kierowanej do tutejszego Sądu. W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. 4.2. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") – poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego; 2) błąd w ustaleniach stanu faktycznego poprzez błędne określenie przedmiotu opodatkowania. 5. W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: 6. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 7.1. Na wstępie należy zauważyć, że zastosowanie przepisów materialnego podatkowego, co w okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli oznacza zastosowanie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. - Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), wymaga uprzedniego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia. W szczególności organy obu instancji winny w sposób niebudzący wątpliwości ustalić okoliczności dotyczące przedmiotu oraz podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast na mocy art. 1a pkt 1 u.p.o.l. pod pojęciem budynku należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Mając to na uwadze, przed ustaleniem wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, niezbędne jest poczynienie ustaleń faktycznych, których przedmiotem będzie wykazanie, czy w okresie objętym decyzją istniał przedmiot opodatkowania. Punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest natomiast wyrażona w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), zasada, zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta stanowi konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. W myśl art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego [tak: wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z kolei na podstawie powołanego już art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przyjęta w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. W razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego [tak: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., II FSK 3349/14]. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. W świetle postanowień art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zgodnie z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W świetle art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. 7.2. W świetle przedstawionych wyjaśnień należy stwierdzić, że w sprawie poddanej sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób umożliwiający ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. W toku postępowania nie zgromadzono wyczerpującego materiału dowodowego, czym naruszono art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto zgodzony w sprawie materiał dowodowy został poddany ocenie z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. 7.3. Należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, powołując się na postanowienia art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 6 ust. 3 u.p.o.l., wskazał, że miarodajne dla ustalenia daty demontażu dachów na budynkach poddanych opodatkowaniu w zaskarżonej decyzji są zgłoszenia skarżącego z dnia 21 kwietnia 2017 r. oraz dnia 21 czerwca 2017 r. W ocenie organu II instancji jakiekolwiek roboty dotyczące zmiany struktury budynku (demontaż dachu), mogą być dokonywane dopiero po formalnym zgłoszeniu organowi nadzoru budowlanego. W piśmie złożonym w organie w dniu 21 kwietnia 2017 r. skarżący dokonał zgłoszenia rozbiórki budynku gospodarczego na działce położonej w K. przy ul. [...], wskazując, że rozpoczęcie robót nastąpi w dniu 15 maja 2017 r. Natomiast w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. skarżący dokonał zgłoszenia rozbiórki budynku mieszkalnego na działce położonej w K. przy ul. [...], wskazując, że rozpoczęcie robót nastąpi w dniu 13 lipca 2017 r. Tymczasem z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że oba budynki zostały poddane opodatkowaniu za miesiące od lutego do czerwca 2017 r. Tak ustalony na potrzeby opodatkowania stan faktyczny sprawy kontrastuje nie tylko z terminami rozbiórki obu budynków deklarowanymi w powołanych zgłoszeniach, które – jak wskazał organ odwoławczy – przyjęto jako miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także z treścią informacji złożonej przez skarżącego do organu w dniu 29 czerwca 2017 r., w której wskazano, że z budynków zdjęto dach w dniu 30 maja 2017 r. Przy czym budynek gospodarczy został w części rozebrany w lutym. 7.4. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie. Ze zgłoszeń dotyczących rozbiórki spornych budynków, które organ odwoławczy przyjął jako miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy nie wynikają okoliczności przyjęte jako faktyczna podstawa opodatkowania. Ponadto, dane te są sprzeczne z informacją złożoną przez skarżącego w toku postępowania. 7.5. Ponownie rozpatrując sprawę, organ podatkowy winien ustalić, w jakim okresie w 2017 r. istniał przedmiot opodatkowania w postaci budynków. Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne w tym zakresie pozwolą na ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r., z uwzględnieniem prawidłowo wskazanych okresów, w którym istniały poszczególne przedmioty opodatkowania. 7.6. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).