I SA/Po 113/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-06-03

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Waldemar Inerowicz, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy byli wspólnicy spółki w likwidacji, która utraciła byt prawny z powodu niedopełnienia obowiązku rejestracyjnego w KRS, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o nieodpłatnym nabyciu mienia tej spółki przez Skarb Państwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że byli wspólnicy spółki, która utraciła byt prawny z powodu niedopełnienia obowiązku rejestracyjnego w KRS, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o nieodpłatnym nabyciu mienia tej spółki przez Skarb Państwa. Ich interes prawny, jeśli istnieje, powinien być dochodzony na drodze cywilnej w ramach roszczenia odszkodowawczego z tytułu bezprawia legislacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, byli wspólnicy spółki "H. sp. z o.o. w likwidacji", wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z 2018 r. o nieodpłatnym nabyciu mienia spółki przez Skarb Państwa oraz decyzji z 2021 r. odmawiającej uchylenia tej pierwszej decyzji. Twierdzili, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa i skierowane do osób niebędących stronami postępowania, gdyż nigdy nie zostali o nich powiadomieni. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżących na postanowienie SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. A. H., J. W., Sz. W. i M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. M. B., J. H., J. W. i S. W. (dalej jako: "skarżący"), pismami z dnia [...] marca 2021 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 4 i art. 157 § 1 oraz art. 159 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego o: 1) wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r. nr [...] w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...].06.2017 r. mienia "H. sp. z o.o. w likwidacji" z siedzibą w G., na które składa się nieruchomość położona w G. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów: Obręb G., ark. mapy [...], dz. nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w G. księga wieczysta nr [...], z uwagi na okoliczność, iż zachodzi prawdopodobieństwo iż dotknięta jest ona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. 2) wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2021 r. sygn. akt [...] odmawiającej uchylenia ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r. [...] w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...].06.2017 r. mienia "H. sp. z o.o. w likwidacji" z siedzibą w G., na które składa się nieruchomość położona w G. przy ul. [...] oznaczona w ewidencji gruntów: Obręb G., ark. mapy [...], dz. nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w G. księga wieczysta nr [...], z uwagi na okoliczność, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że dotknięta jest ona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., 3) stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r. [...] z uwagi na okoliczność, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 4) stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2021 r. z uwagi na okoliczność iż zachodzi prawdopodobieństwo iż dotknięta jest ona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, 5) przeprowadzenie dowodu z akt Kolegium i Sądu Administracyjnego: - sygn. akt [...] w sprawie odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o tym samym numerze, - sygn. akt [...], sygn. akt [...], sygn. akt IV SA/Po 1063/18 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r. W uzasadnieniu wskazali, że decyzja z [...] lutego 2018 r., pomimo iż są stroną postępowania, nigdy nie została im doręczona. Z jej treścią zapoznali się dopiero w dniu [...] czerwca 2018 r. z akt Sądu Rejonowego w G. prowadzącego księgę wieczystą dla nieruchomości będącej byłą własnością spółki. Od tego czasu toczyło się postępowanie przed Starostą G. , a także Kolegium oraz przed WSA w Poznaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r., które zakończyło się odmową uchylenia tej decyzji i to z uwagi na nieuznanie wspólników spółki za stronę postępowania. Zdaniem strony ww. decyzje są dotknięte jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Podnieśli, że z uwagi na pominięcie w postępowaniu byłych wspólników spółki decyzje te nie mają żadnego adresata, w tym przypadku nie można bowiem przyjąć, iż jedyną stroną postępowania był Skarb Państwa. Wskazali, że decyzje te wydał Starosta [...] i występował w podwójnej roli organu administracji i reprezentanta Skarbu Państwa. Stracił on zatem status strony w tych sprawach. Doszło zatem do wydania decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a., który wyraźnie wskazuje, iż decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie strony lub stron. W podsumowaniu podali, że ww. decyzje z dnia [...].02.2018 r. i z dnia [...].03.2021 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, co uzasadnia wniosek o wstrzymanie ich wykonania oraz o stwierdzenie ich nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi być każdorazowo poprzedzone czynnościami ustalającymi dopuszczalność wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.). Organ powołał się na przepis art. 61a § 1 K.p.a. i stwierdził, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn, postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ powołał przepis art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ wskazał również, że zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, t.j. gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych, w tym o charakterze podmiotowym. Organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. wówczas, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy można uznać za oczywisty. Organ wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. powinno być zatem ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Według organu brak przymiotu strony u wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji wynika z faktu, że jako udziałowcy spółki "H. sp. z o.o. w likwidacji" nie dokonali jej przerejestrowania z rejestru [...] nr [...] do Krajowego Rejestru Sądowego. Postępowanie o wpis do KRS zakończyło się [...] stycznia 2017 wydaniem przez Sąd Rejonowy P. postanowienia w sprawie [...], oddalającego wniosek. Na skutek wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. sygn. akt [...] oddalił apelację spółki od ww. postanowienia. "H. Sp. z o.o. w likwidacji" nie uzyskawszy wpisu do KRS została więc uznana z mocy prawa za wykreśloną z rejestru handlowego [...] z dniem następującym po dniu prawomocnego oddalenia wniosku o wpis, zgodnie z treścią art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ wskazał, że w tym dniu spółka utraciła swój byt prawny i nie istnieje już w obrocie prawnym. Organ wskazał również, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 2b zd. 2 z chwilą wykreślenia spółki z rejestru wygasły wszelkie prawa wspólników spółki. Organ stwierdził, że skoro skarżącym w prowadzonych postępowaniach nie przysługiwał status strony, to również w żądaniu stwierdzenia nieważności wskazanych na wstępie decyzji nie ma podstaw do uznania, że służy im przymiot strony. Przyjęcie zatem przez organ, braku legitymacji danego podmiotu do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym obliguje ten organ do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a K.p.a. Organ stwierdził, że brak przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym nie może również skutkować wstrzymaniem wykonania powołanych w ich wnioskach decyzji, na podstawie art. 159 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Skarżący zarzucili: 1) naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ, że byli wspólnicy spółki "H. sp. z o.o. w likwidacji" nie posiadają interesu prawnego w rozstrzygnięciu dotyczącym postępowania w sprawie nieodpłatnego nabycia mienia ww. spółki przez Skarb Państwa – Starostę G. , a co za tym idzie, nie posiadają przymiotu strony w ww. postępowaniu, dodatkowo nie dokonując własnej oceny przesłanek posiadania przymiotu strony postępowania, a jedynie opierając się na wcześniejszych rozważaniach Sądu Rejestrowego, 2) naruszenie art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w postaci zignorowania orzeczeń SKO w P. z [...] września 2018 r., WSA w Poznaniu z 13.12.2018 r., a także wyroku NSA z 30.04.2020 r. wskazujących, iż skarżącym, byłym wspólnikom spółki, powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu w sprawie nieodpłatnego nabycia mienia sp. z o.o. przez Skarb Państwa, a obowiązkiem organu I instancji jest dogłębne zbadanie czy byłym wspólnikom ww. spółki przysługuje właśnie taki przymiot, a nadto nieuwzględnienie wytycznych z ww. wyroku NSA by wydając decyzję w sprawie mieć na względzie wyrok TK z 11 grudnia 2019 r. sygn. akt P 13/18 i argumentację zawartą w jego uzasadnieniu, 3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. przez organ II instancji poprzez nie orzeczenie nieważności postępowania I instancyjnego z urzędu, podczas, gdy ten wydał decyzję w swojej sprawie, t.j. jedynie organ wydający decyzję – Starosta [...] – był uczestnikiem postępowania w sprawie nieodpłatnego nabycia mienia. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili m.in, że błędnym jest ustalenie organu, że byli wspólnicy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wskazuje, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. Przechodząc do części merytorycznej, w myśl art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione (art. 61a § 1 k.p.a.). Stosownie bowiem do treści tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO w P. z [...] listopada 2021 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2018 r. w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia Hurtowni Gnieźnieńskiej sp. z o.o. w likwidacji oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r odmawiającej uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji z dnia [...] lutego 2018r., z uwagi na brak podstaw do przypisania wnioskodawcom przymiotu strony. W ocenie Sądu dopuszczalny jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w stosunku do której wznowiono postępowanie. ( por. wyrok NSA w Warszawie z 9.08.1990r IV SA 543/90 OSP 992/5 poz 120 z glosami B. Adamiak i J. Borkowskiego) Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony i czy tym samym byli oni uprawnieni do domagania się stwierdzenia nieważności ww. decyzji? W tym miejscu wyjaśnić należy, że z dniem 1 stycznia 2015 r. weszły w życie przepisy w art. 9 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. ustępy 2a - 2j (na mocy art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2014 r. poz. 1924). Zgodnie z art. 9 ust. 2a p.w.u. o KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Stosownie do art. 9 ust. 2b p.w.u o KRS, z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Powyższe oznacza, że podmiot - wpisany do rejestru handlowego, który nie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, uznaje się za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., co ma taki skutek, że podmiot ten całkowicie traci byt prawny z tą datą, zaś Skarb Państwa z mocy prawa nabywa z tym dniem nieodpłatnie mienie tego podmiotu. Stosownie do art. 9 ust. 2i p.w.u o KRS nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Zgodnie z art. 9 ust. 2j p.w.u o KRS w postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2b, oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 2a. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że prawo własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] przysługiwało H. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G.. Jej wniosek o wpis do KRS został w dniu [...] czerwca 2017r prawomocnie oddalony. Wobec czego z dniem [...] czerwca 2017r. Skarb Państwa nabył nieodpłatnie z mocy prawa jej mienie, co potwierdził Starosta [...] decyzją z dnia [...].02.2018 r. W postępowaniu tym nie brała udziału spółka, która utraciła byt prawny ani jej wspólnicy. Decyzja ta miała charakter decyzji deklaratoryjnej. Jej celem było bowiem nie tyle ukształtowanie określonych stosunków prawnych, co sformalizowane potwierdzenie stanu prawnego w zakresie dotyczącym mienia spółki. Decyzja ta obejmowała nieruchomość nieistniejącej już spółki, będąc instrumentem sformalizowanego potwierdzenia, niezbędnego z uwagi na zasady bezpieczeństwa obrotu, stanu ukształtowanego bezpośrednio działającą normą prawa materialnego. Wynikało to wprost z brzmienia art. 9 ust. 2i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, które stanowią, że "nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości". Z kolei art. 9 ust. 2b stanowi, że "z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a". Konstrukcja regulacji zawartych w art. 9 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS powoduje, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że byli wspólnicy podmiotu, którego majątek został przejęty na skutek utraty bytu prawnego ze względu na niedopełnienie obowiązku rejestracyjnego przez ten podmiot, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji deklaratoryjnej z art. 9 ust. 2b i ust. 2i ustawy. Na mocy bowiem ogólnych uregulowań K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28). Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego i tym różni się on od interesu faktycznego, który takiego oparcia w normach prawnych nie ma. Do posiadania statusu strony w określonym postępowaniu administracyjnym konieczny jest również bezpośredni związek z wynikiem postępowania administracyjnego, który musi mieć wpływ na tak pojęty interes prawny (sferę prawną) określonego podmiotu. Przy czym należy zauważyć, że sferę prawną kształtującą interes prawny określonego podmiotu mogą tworzyć także prawa podmiotowe prawa prywatnego, powstałe na gruncie prawa cywilnego, lecz istnienie tego rodzaju praw nie przesądza kwestii posiadania interesu prawnego. Istotne znaczenie ma bowiem charakter tych praw i ich podmiotowa skuteczność. W przypadku praw bezwzględnych, a więc skutecznych erga omnes, niewątpliwie kształtują one sferę prawną, która uzasadnia legitymację podmiotu tych praw w postępowaniu administracyjnym, jeżeli przedmiot postępowania dotyczy sfery prawnej przez te prawa ukształtowanej. W tej sytuacji, o ile przepisy materialnego prawa administracyjnego nie kształtują zakresu podmiotowego inaczej, podmiot praw bezwzględnych posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym, jeżeli jego wynik może wpłynąć na treść lub sposób wykonywania posiadanych praw. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że interes prawny oparty na prawie materialnym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 9 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS może mieć jedynie podmiot, któremu przysługuje własność (lub użytkowanie wieczyste) nieruchomości będącej przedmiotem postępowania oraz podmiot (następca prawny), którego własność została nabyta na tej podstawie (o ile zachował byt prawny) oraz Skarb Państwa. Do tego kręgu nie należą osoby, które były wspólnikami spółki, która utraciła byt prawny. Niezależnie od tego Sąd też miał na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt P 13/18, w którym stwierdzono, że art. 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku zauważył, że "z uwagi na to, że skutki majątkowe, o których mowa w art. 9 ust. 2b ustawy nastąpiły z mocy prawa 1 stycznia 2016 r., przysługującym środkiem sanacji konstytucyjności jest roszczenie o odszkodowanie z art. 417 § 1 k.c.". W związku z tym, realizacja ewentualnych roszczeń skarżących powinna nastąpić na drodze postępowania cywilnego, a wyrok Trybunału nie zmienia sytuacji prawnej skarżących w niniejszym postępowaniu. Sąd podziela argumentację zawartą w glosie dr hab. Jerzego Parchomiuka, do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ( por. Przegląd Sejmowy nr 5 ( 160) str.201-2019), że nieuczestniczenie byłych wspólników w postępowaniu w sprawie decyzji starosty wydanej na podst. art. 9 ust 2i zd.1 p.w.u. KRS nie daje podstaw do wznowienia postępowania, a w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie również w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Z orzeczenia Trybunału jasno wynika, ze właściwą drogą ochrony interesów prawnych tych podmiotów jest roszczenie odszkodowawcze z tytułu bezprawia legislacyjnego, dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Na koniec należy wskazać, że wbrew twierdzeniu skarżącym, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w postaci zignorowania orzeczeń SKO w P. z [...] września 2018 r., WSA w Poznaniu z 13.12.2018 r., a także wyroku NSA z 30.04.2020 r. Wszystkie te orzeczenia dotyczyły wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Z uzasadnienia wyroku NSA z 30.04.2020r. w sprawie I OSK 898/19 nie wynika też, że skarżącym, byłym wspólnikom spółki, powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu w sprawie nieodpłatnego nabycia mienia sp. z o.o. przez Skarb Państwa. NSA stwierdził jedynie, że w sytuacji, gdy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialnoprawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. Starosta w postanowieniu wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odniósł się do kwestii, które można było rozważyć jedynie w postępowaniu, którego wszczęcia odmówił. NSA w swoim wyroku nie przesądził natomiast, że skarżącym, byłym wspólnikom spółki, powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu w sprawie nieodpłatnego nabycia mienia sp. z o.o. przez Skarb Państwa. Reasumując całokształt rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło