I SA/Po 1135/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi JK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. postanawia: 1. zwolnić JK od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek JK o ustanowienie doradcy podatkowego. JK, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie ma możliwości majątkowych na pokrycie kwoty wpisu sądowego. Wyjaśnił, że jego możliwości zarobkowe są ograniczone. Uzyskuje bowiem wynagrodzenie za pracę, które jest zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Do swojej dyspozycji ma natomiast kwotę minimalnego wynagrodzenia, z której musi się samodzielnie utrzymać. Wnioskodawca wskazał, że nie ma żadnych oszczędności, gdyż wcześniej nie uzyskiwał dochodów pozwalających na ich poczynienie. Nie posiada również żadnych cennych przedmiotów, które mógłby spieniężyć. Nie ma również zdolności do zaciągnięcia pożyczki. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że z uwagi na brak możliwości odnalezienia zeznania podatkowego za [...] dołącza PIT-11 za [...] i wyjaśnił, że w [...] nie otrzymał żadnych dodatkowych dochodów poza tymi wynikającymi z umowy o pracę w firmie A. Podał również, że z końcem [...] dochody z tytułu umowy o pracę w ww. firmie drastycznie spadły, co stało się jedną z przyczyn rozwiązania stosunku pracy z w.w firmą. Skarżący oświadczył, że z uwagi na krótki termin do udzielenia odpowiedzi nie zdążył załatwić odpisu obrotów na koncie bankowym za ostatnie [...] miesięcy, jednakże wskazał, że na jego jedynym rachunku bankowym, jaki posiada w B, nie było żadnych operacji z tytułu wpłat, wypłat i przelewów w ciągu ostatnich [...] miesięcy poza comiesięcznym naliczaniem odsetek karnych za zwłokę w spłacie powstałego przed [...] debetu na koncie w wysokości około [...]. Skarżący oświadczył, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Skarżący podał, że dom, w którym mieszka, należy do rodziców, wnioskodawca nieodpłatnie korzysta z jednego pokoju, w zamian solidarnie z rodzicami płaci rachunki za prąd, wodę i gaz. Dom ma powierzchnię ok. [...] m2, znajdują się w nim cztery pokoje zajmowane przez rodziców, skarżącego, siostrę i jej dziecko. Skarżący nie posiada pojazdów mechanicznych, udziałów w spółkach, dodatkowych źródeł dochodu. Nie prowadzi również działalności gospodarczej. Wnioskodawca jest osobą stanu wolnego. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] został wpisany do Rejestru Dłużników niewypłacalnych. Skarżący podał, że w dniu [...] została zajęta na jego rachunku bankowym kwota [...], która jest jedyną wyegzekwowaną w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego kwotą. Do pisma załączył kserokopie: zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku [...], zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] o wpisaniu JK do Krajowego Rejestru Sądowego: Rejestru Dłużników Niewypłacalnych na wniosek Dyrektora Izby Celnej, zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia z dnia [...], z którego wynika, że wynagrodzenie miesięczne brutto wynosi [...], netto [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą stanu wolnego, nieodpłatnie użytkuje jeden pokój w domu będącym własnością jego rodziców. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów, samochodu osobowego, udziału w spółkach z o.o. Skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...]. Skarżący w całości uzyskiwane z tytułu zatrudnienia środki pieniężne przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, został zajęty rachunek bankowy wnioskodawcy. Skarżący na wniosek Dyrektora Izby Celnej został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalanych. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków finansowych, ani majątku, z którego mógłby choć w części ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek skarżącego o ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] udzielił pełnomocnictwa doradcy podatkowemu KM do występowania w jego imieniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie [...], a zatem korzysta z pomocy ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.